Telecomaanbieder Viatel is nu ook in Europa ten onder gegaan. Vorige week zijn twintig medewerkers van het Nederlandse kantoor ontslagen, terwijl de Europese directie op zoek is naar een koper voor het netwerk. De klanten van Viatel worden ondergebracht bij andere telecomaanbieders. Uiteindelijk is het telecombedrijf bezweken onder zijn schuldenlast.
In mei zag het er in Nederland nog goed uit voor telecomaanbieder Viatel. Althans, dat was het verhaal van de Nederlandse directeur Ed Zalmstra. De surseance van betaling, het zogenoemde Chapter 11, was een puur Amerikaanse aangelegenheid, en de Europese tak had geen financiële problemen. Volgens Zalmstra stond het voortbestaan van Viatel vast, en ging het bedrijf gewoon door met zijn concurrentiestrijd tegen Colt, Worldcom en Versatel.
Twee maanden later is de situatie radicaal veranderd. Twintig van de vierentwintig medewerkers staan op straat, en Zalmstra zit alleen nog in zijn kantoor om de lopende zaken af te handelen. De dienstverlening aan bestaande klanten is gegarandeerd, met behulp van andere aanbieders. In de hoofdkantoren van Viatel in New York en Londen vindt druk crisisberaad plaats om het glasvezelnetwerk van de aanbieder, het belangrijkste kapitaalgoed, te gelde te maken.
Schuldenlast
Voor Zalmstra is de situatie op dit moment niet zo duidelijk meer: "Daar kan ik weinig over zeggen. Aan het eind van de maand verwacht ik dat het Europese netwerk verkocht wordt. De gesprekken over verkoop van het Engelse bedrijf zijn vergevorderd. In Nederland zijn de laatste medewerkers ontslagen. Wat verder met Viatel gebeurt hangt af van de nieuwe eigenaar."
Volgens Zalmstra was in mei nog niet te voorzien dat het zo zou lopen: "Toen lag het in de lijn der verwachting dat we zouden doorgaan, maar enige tijd later raakte ook het Engelse kantoor in administration, de Britse variant van surseance van betaling. De zaak is in een stroomversnelling gekomen door de schuldenlast en bijbehorende rentebetalingen, en het gegeven dat je geen nieuw kapitaal meer kunt aantrekken."
Twee maanden terug hoopte Viatel nog dat de verliesgevende activiteiten beperkt konden blijven tot de Verenigde Staten. Zalmstra: "Dat is niet gelukt. De Europese problemen zijn sterker dan verwacht." Zijn belangrijkste taak is nu om voor de bestaande Nederlandse klanten te zorgen dat hun communicatie blijft doorgaan. Het Nederlandse netwerk is nog volledig operationeel, en waar door het ontbreken van personeel de diensten niet meer geleverd kunnen worden springen andere telecomaanbieders bij.
Brede belangstelling
Het tijdstip om een telecomnetwerk te verkopen is ongunstig, erkent ook Zalmstra. Hoewel hij geen details kan geven, vindt hij wel dat de prijs voor het netwerk te laag is. Ook de namen van kopers wil hij niet noemen, al blijkt er brede belangstelling te zijn voor Viatels moderne glasvezelnetwerk. Tot de potentiële kopers behoren niet alleen andere telecomaanbieders, maar ook energiebedrijven die hun activiteiten willen uitbreiden.
Hiermee is Viatel een van de eerste telecombedrijven in Nederland die bezwijkt onder zijn schuldenlast. Met name de investeringen die de sector heeft gedaan in netwerken en, de grootste concerns, in mobiele licenties, zijn door het tegenvallende beursklimaat als een molensteen om de nek van de aanbieders gaan hangen. Plotseling gingen kredietverschaffers beter kijken naar de cijfers. Naarmate de twijfels rezen over rentabiliteit ging de geldkraan dicht. Of, zoals Zalmstra het in mei uitdrukte: "Dan merk je dat investeerders en kapitaalverschaffers niet meer je vriendjes zijn."
