DELFT – "Er is een grote behoefte aan telecom-specialisten. Die behoefte zal met de komst van nieuwe serviceproviders alleen nog maar toenemen. De vraag is echter waar deze mensen vandaan moeten komen. De belangstelling voor technische studies is afgenomen. Dat geldt ook voor de studie Elektrotechniek aan de TU Delft, de enige opleiding in Nederland waarbij je je kunt specialiseren in telecommunicatie.
Prof. ir. Leo Krul is bij zijn afscheid als directeur van Toptech studies, het postgraduate opleidingsinstituut van de TU Delft enigszins somber gestemd over de gespannen arbeidsmarkt. Op deze markt is de vraag naar telecom-specialisten aanzienlijk groter dan het aanbod. Meer dan dertig jaar heeft Krul aan de TU Delft gewerkt; sinds 1973 als hoogleraar Telecommunicatie.
"Toen ik in 1965 van het Dr Neherlaboratorium de overstap naar de universiteit maakte, bestond er een nauwe band tussen onderwijs en onderzoek. Onderzoek diende als drijfveer om het onderwijs te verbeteren. Die band is nu veel losser geworden, vooral omdat onderzoeksactiviteiten worden gezien als aantrekkelijke bron van inkomsten. Ik vind persoonlijk dat daardoor een verarming is opgetreden in het universitaire onderwijs. Het onderwijs wordt zo langzamerhand het stiefkind van de universiteiten, waardoor de breedte van de studie geweld wordt aangedaan. Het gevolg is dat er specialisten worden afgeleverd", aldus Krul, die de verregaande specialisatie in de universitaire studies ook wijdt aan het monodisciplinaire karakter van de universiteiten. Faculteiten kunnen of willen nauwelijks samenwerken om breed opgezette opleidingen samen te stellen waarin ook aandacht wordt geschonken aan onderwerpen die zich afspelen op de grensvlakken van verschillende disciplines.
Marktgericht
Het gevolg van de ontwikkelingen op de universiteiten is de opkomst geweest van postdoctorale opleidingsinstituten, zoals Toptech Studies, dat in 1986 werd opgericht.
Dergelijke instellingen spelen in op de behoefte van het bedrijfsleven aan academici met kennis en vaardigheden die in dagelijkse praktijk kunnen worden ingezet en boven hun specialismen uitstijgen. Toptech is bijvoorbeeld een instituut dat postdoctorale opleidingen verzorgt op het grensvlak van management en telecommunicatie en recht geven op een ‘masterdegree’.
"Binnen de kwaliteitsnormen die door de Vsnu zijn opgesteld, richten we de opleiding in volgens de eisen die het bedrijfsleven stelt. In die zin zijn we een marktgerichte opleiding", aldus Krul die in 1986 de overstap maakte naar Toptech, waar hij meehielp met opstellen van het curriculum.
"In eerste instantie richtten we ons op het bij- en nascholen van technici op het gebied van hun managementsvaardigheden. We voorzagen toen al dat veel managementfuncties in technische omgevingen door niet-technici zouden worden vervuld. Dat leek ons een gevaarlijke ontwikkeling, want je kunt onmogelijk technische processen managen als je geen verstand hebt van de onderliggende techniek."
Tien jaar later constateert Krul dat de initiatiefnemers van Toptech het bij het rechte eind hebben gehad. "We zien dat technici nog steeds weinig zin hebben om managementfuncties te vervullen. Er is een tendens waarneembaar dat de mensen die bij ons een opleiding komen volgen minder technische bagage hebben, maar daarentegen meer managementscapaciteiten.
Groot tekort
De vooruitzichten voor degenen die de opleiding tot ‘Master of Business Telecommunications’ hebben gevolgd, zijn bijzonder rooskleurig. Volgens de Europese Commissie zijn er in Europa zo’n vierduizend telecom-specialisten nodig. Ook in Nederland is er dringend behoefte aan mensen die in staat zijn om complexe telecom-processen goed te besturen. Hoewel de vraag groeit, is het aanbod gering.
Bij Toptech hebben het afgelopen decennium 79 mensen hun masterdegree gehaald. Dit jaar hebben 25 cursisten zich ingeschreven. De 68-jarige Krul neemt officieel op 29 mei afscheid als directeur van de cursus ‘Master of Business Telecommunications’. Als voorzitter van de curriculum-commissie blijft hij echter bij Toptech betrokken. CZ
