De eerste internethandelszwaluwen zijn nu ook in Nederland waargenomen. Het is nog niet echt zomer, maar toch zijn de eerste innovatieve toepassingen al gesignaleerd.
Proxis.nl probeert vanuit België de vaste boekenprijs in Nederland te omzeilen, Bruna.nl krijgt steeds meer aanvragen, de legio pornostudio’s doen goede zaken, Ilse.nl draait volledig op advertentie-inkomsten, en Kas-Associatie.com heeft al duizenden Nederlanders in het buitenland commercieel aan zich weten te binden. Steeds meer voorbeelden volgen. Ook de Nederlandse initiatieven beginnen dus volwassen te worden. Dat bleek ook nog eens uit het grote aantal serieuze inzendingen ten behoeve van de Broos van Erp-prijs voor innovatieve ICT-starters. De prijs werd gewonnen door De Service Apotheek en werd uitgereikt door minister Wijers in Mediaplaza. Typerend was dat er nog geen centje internethandel bij was, maar misschien was het de informatie over Viagra die de jury aansprak. Impotentie komt immers in de beste kringen voor. Echte innovaties zoals Nedstat.nl en Digicash met e-cash, die internationale erkenning hebben gekregen, kwamen niet verder dan een nominatie. Ronduit schattig is verder de toekenning van de troostprijs (f 50.000,- van het Silicon Polder Fund van Jan Baan, tevens jurylid bij de Broos van Erp-prijs) aan Gopher Publishers: een uitgever en een auteur die een boek in een oplage van één exemplaar op verzoek drukken. Gopher Publishers ontstond omdat geen enkele uitgever het boek van de auteur accepteerde. Helaas is er net zo min als bij de Service Apotheek sprake van substantiële online-transacties. Wat beweegt de jury om zwaluw-kuikens tot winnaars uit te roepen? Het hoge aaibaarheidsgehalte misschien? Op het Nederlandse Web is de laatste maanden het hek wel van de dam bij banenbanken zoals carrière online. Niet vreemd in een tijd van schaarste aan gekwalificeerd personeel. Van vergelijkbare orde is Telegraaf-i, die de meest bekeken Speurders (die voor auto’s) online zette. Blijkbaar is het online zoeken door annonces een gewaardeerde verbetering.
Wanneer komt de echte doorbraak voor internethandel in Nederland? Wanneer we een penetratie van meer dan 20 procent bereiken zoals in de VS al het geval is, waar elektronische handel in 1998 flink op gang gekomen is. Met 12 procent penetratie medio 1998 staan we pas op de drempel van de doorbraak van een massamedium. 1999 Zal voor Nederland het jaar worden waarin internethandel onomkeerbaar op gang komt. Het prille internationale succes van Internet als handelsmedium is nog onvoldoende tot de Nederlandse directiekamers doorgedrongen. Men weet nog onvoldoende de kansen te benutten vanuit de huidige organisatie. Vaak is het verstandig een apart organisatieonderdeel verantwoordelijk te maken voor de resultaten van internethandel. Wanneer dit binnen de huidige organisatie moeilijk te verwezenlijken valt omdat het bestaande dealerkanaal hiertegen protesteert, is het verstandig extern een aparte ‘de@ler’ in het leven te roepen die op dezelfde commerciële voorwaarden mag opereren als normale dealers.
Voor een individuele ondernemer is internethandel, het opzetten van een de@ler, zeker geen gebaand pad. Nog steeds moet hij zelf veel laten ontwikkelen. Gelukkig zijn er partijen die een ‘one-stop-shopping’-betaalfunctie voor meerdere veelgebruikte betaalsystemen aanbieden en worden logistieke interfaces gestandaardiseerd. Grootschalige platformen voor e-handel komen eraan in Europa. Kijk bijvoorbeeld naar T-mart van Deutsche Telekom op basis van Intershop Online en Open Market. Ook in Nederland zijn dergelijke ontwikkelingen.
Wat doet onze overheid – die goed is in het verbeteren van de algemene economische randvoorwaarden – om internethandel in Nederland te stimuleren? Niet veel, ook omdat zij nog maar zeer weinig van internethandel snapt. Op zich hoeft dat ook niet. De pretenties liegen er echter niet om, gezien het Nationaal Actie Plan E-commerce. Het vaderland moet het centrum voor internethandel van Europa worden. Iedere Europese overheid schrijft dit overigens momenteel in haar beleidsnota’s. Dit plan bevat minstens zoveel hoopgevende zaken als het NAP Elektronische Snelweg, hoewel de overheid op dit punt weinig heeft bijgedragen aan de ontwikkeling ervan. Op het gebied van internethandel verwacht ik dus niet veel van de overheid. Dat is ook niet erg, wanneer de overheid zich maar succesvol concentreert op haar huiswerk: de beste randvoorwaarden scheppen voor internethandel. Het niet belasten van pure internettransacties, zoals voorgesteld in de plannen van Clinton, is een goed voorbeeld van positief beleid. Dat zou wel eens beleid kunnen worden dat zijn schaduw tot ver in de volgende eeuw vooruitwerpt. En waarop teruggekeken wordt als een historische beslissing die door tijdgenoten onvoldoende gewaardeerd werd. Een New De@l dus.
Om de vier weken schrijft dr. Martijn Hoogeveen over de beste Internetsites rond een interessant IT-onderwerp. Reageer s.v.p. via het discussieforum internet: https://www.computable.nl/discussie. Alle URL’s van de genoemde sites staan in Computable Online: https://www.computable.nl/internet.
