Case: SOA bij Het nationale knooppunt en kenniscentrum voor ict en innovatie in de zorg (Nictiz)

'Betrek legacyleveranciers bij SOA'

Het nationale knooppunt en kenniscentrum voor ict en innovatie in de zorg (Nictiz) ondersteunt leveranciers van legacy-systemen bij het schrijven van connectoren naar hun service enterprise bus. Nictiz doet dat niet alleen door het geven van cursussen, maar ook via een technisch platform dat concrete ondersteuning biedt tijdens de implementatiefase.

Wie Service Oriented Architecture (soa) zegt, zegt Legacy. Je architectuur vanaf de grond af herontwerpen doe je namelijk niet zomaar. Daar moet wel wat tegenover staan. Zoals bijvoorbeeld dat je die legacy-systemen opeens wèl kunt aanspreken. Via webservices, die je naar believen kunt opnemen in kersverse (web-)applicaties. Klinkt als de hemel op aarde. Er zit dan ook een addertje onder het gras: je moet eerst die webservices nog definiëren. Het bedenken van functionele specificaties is niet het moeilijkste deel: laat dat maar over aan de functioneel architect. Moeilijker is het om fabrikanten van legacy-systemen zover te krijgen hun stukje van de communicatiepijp te ontwikkelen. Vaak ontbreekt bij hen de noodzakelijke kennis.

Legacy-systemen

Het nationale knooppunt en kenniscentrum voor ict en innovatie in de zorg (Nictiz) ging voortvarend te werk bij het aanpakken van dit probleem: toen er een soa moest komen om zorgverleners veilig en gereguleerd patiëntinformatie te laten uitwisselen, werd meteen ook een aanvalsplan geformuleerd om de leveranciers van zorgsystemen bij het project te betrekken. Nictiz ondersteunt sindsdien met succes leveranciers van legacy-systemen, niet alleen door het geven van cursussen, maar ook via de oprichting van een technisch platform dat concrete ondersteuning biedt tijdens de implementatiefase.

Cross-enterprise bus

Albert Vlug, manager ‘ontwerp en onderhoud' van de architectuur voor de zorg bij Nictiz: "Patiënten zijn steeds vaker bij meer dan één zorgverlener in behandeling, soms ook tegelijkertijd. Die tendens vraagt om samenwerking, maar daarbij moet je wel voorkomen dat het beroepsgeheim wordt geschonden. Daarom zijn er wettelijke bepalingen die voorschrijven dat zorgverleners alleen klantinformatie mogen opvragen als die ook echt nodig is voor de behandeling. Wij hebben van de overheid de opdracht gekregen om hiervoor een landelijk schakelpunt op te zetten."

Stertopologie

Nictiz koos voor een Service Oriented Architectuur (soa) om deze opdracht uit te voeren. Een complicerende factor was dat de enterprise bus van deze soa moest communiceren met veel verschillende systemen van allerlei zorgverleners. Het is dus feitelijk een ‘cross-enterprise bus'. Vlug: "We hebben daarom gekozen voor een ster-topologie." Het landelijk schakelpunt geeft patiëntgegevens door op basis van burgerservicenummers en authenticeert aanvragers via de gegevens op hun smartcard.

Schakelpunt

Daarnaast formuleerde Nictiz de specificaties voor de beveiliging van een communicatienetwerk, waarover patiëntgegevens versleuteld worden verzonden en zocht een leverancier om dit netwerk te bouwen. Ook zorgde Nictiz ervoor dat dienstverleners via webservices informatie kunnen opvragen bij het schakelpunt. Vlug: "Hoe die applicaties eruit zien is heel verschillend, omdat de leveranciers van zorgsystemen zelf kunnen bepalen hoe de interface eruit ziet."

Niet gewend aan snelle bus

Om problemen te voorkomen bij het ontwikkelen van deze applicaties biedt Nictiz de leveranciers van zorgsystemen allerlei vormen van hulp bij het bouwen van deze applicaties. Dat is zeker geen overbodige luxe. Vlug: "Niet alleen hadden de leveranciers de benodigde kennis niet altijd in huis, ook moesten hun systemen opeens communiceren via een hele snelle bus. Dat waren ze niet altijd gewend."

Congressen op de hei

Om het werk van deze leveranciers van zorgsystemen te vergemakkelijken wordt zoveel mogelijk gebruik gemaakt van open standaarden. Alle leveranciers krijgen de mogelijkheid om tijdens het ontwerpproces hun reactie te geven tijdens reguliere klankbordbijeenkomsten. Twee keer per jaar zijn er webservice-congressen op de hei. En voor leveranciers die daadwerkelijk aan de slag gaan met het implementeren van de webservices in hun applicaties, organiseert Nictiz om de twee maanden een technische bijeenkomst waar zij hun best practices kunnen delen.