Lichte client-Windows mikt op oudere desktop

Lichte client-uitvoeringen van Windows, met de codenamen Eiger en Monch, moeten Microsoft helpen zijn omzet te handhaven ondanks de traag groeiende pc-verkoop. Tot op heden moest de afzet van Windows het voor een groot deel hebben van nieuwe pc's, maar die verkoop stagneert.

De softwareproducent werkt nu aan twee lichte client-uitvoeringen op basis van de Embedded-variant van zijn marktdominante besturingssysteem om de hechte band met nieuwe pc's wat af te zwakken. Eiger is bedoeld voor kantoorwerkers en kassapersoneel. Monch is bestemd voor mobiele werknemers. Een handjevol klanten test al proefexemplaren die zouden draaien op Pentium II-systemen met 128 MB geheugen.
Windows-topman Jim Allchin ging vorige maand tijdens de WinHEC 2005-conferentie niet in op vragen over de ontwikkeling van slanke client-uitvoeringen. Hij zei wel: "Ik geloof niet dat Longhorn (de volgende Windows-generatie, red) de pc-verkoop enorm zal doen stijgen."

Windows-clientvarianten 'thin client-Windows' (Eiger en Monch) Windows XP Starter Edition Windows XP Home Windows XP Media Center Edition Windows XP Professional Windows XP Tablet Edition Windows XP Professional x64 Edition

Longhorn verschijnt pas eind 2006. IDC verwacht voor 2005 een totale verkoop van 195 miljoen pc's, tegen 178 miljoen vorig jaar. Dat is een bescheiden groei van 9,7 procent. Het onderzoeksbureau voorspelde afgelopen november nog 10,1 procent groei.

Linux

Analisten menen dat naast de tegenvallende pc-verkoop de dreiging van Linux voor Microsoft een zwaarwegende reden is om een slanke Windows-variant te ontwikkelen. Linux geïnstalleerd op oudere machines zou Microsoft niet rechtstreeks geld kosten, maar wel marktaandeel en aandacht. Dat kan op termijn inkomsten schelen.
De in ontwikkeling zijnde lichte client-uitvoeringen hangen aan een zware applicatieserver. De enige lokale applicaties zijn dan webbrowser Internet Explorer, multimediaspeler Windows Media Player, een firewall en antivirus-software. Het is nog onbekend wat voor prijs of licentievorm Microsoft aan de slanke clients en de bijbehorende terminalserver hangt.

Oude versies ongeschikt

Ondanks acties en opwaarderingen van pc-leveranciers en Microsoft gebruiken veel ondernemingen nog oude pc's met Pentium III- of zelfs II-processoren. Dergelijke configuraties zijn niet of nauwelijks geschikt voor een actuele Windows XP-installatie, inclusief de noodzakelijke belasting van firewall en antivirusscanner, laat staan voor daar boven op draaiende bedrijfsapplicaties. Veel van de oudere machines draaien dan ook nog Windows 2000, NT4 of zelfs 98 en 95.
Microsoft benadrukt al geruime tijd dat oude versies van zijn besturingssysteem, zoals NT en de 9x-reeks, niet geschikt en veilig zijn voor gebruik in hedendaagse omgevingen. Het verwijst daarmee niet alleen naar moderne applicaties en beheerfunctionaliteit, maar ook naar wormen en andere kwaadaardige code. Bovendien biedt Microsoft geen ondersteuning, inclusief patches, meer voor de oudere Windows-versies. Ironisch genoeg zijn die versies minder gevoelig voor moderne wormen, die juist mikken op gaten in Windows XP.

Systeemvereisten

Het concern voert nu dan ook een marketingcampagne, Start Something, om het 3,5 jaar oude XP aan te prijzen. Bij de lancering van het besturingssysteem gaf Microsoft als minimumvereisten een 233 MHz-processor en 64 MB geheugen. Aangeraden was 300 MHz en 128 MB. Die twee specificatieniveaus zijn door analisten, automatiseerders en ict-media afgewezen als niet realistisch voor praktisch gebruik.
Het op beveiliging gerichte SP2 (Service Pack 2) heeft volgens Microsoft dezelfde systeemvereisten. De in SP2 verpakte verbeteringen brengen toch enige extra belasting met zich mee. Eiger en Monch hebben SP2 ingebouwd. De systeemvereisten voor die slanke uitvoeringen zijn nog onbekend.
Toch is het mogelijk Windows XP te draaien op relatief trage systemen. Dat is reeds bewezen door Microsofts Embedded-uitvoering, die draait op ingebedde apparatuur, waaronder kassasystemen. De specificaties van dergelijke hardware lopen nogal achter op die van pc's. Daarnaast zijn er afslankmethodes als die van het Australische LitePC Technologies, dat software biedt om Windows 98, ME, 2000 en XP te ontdoen van overtollige componenten en services.