Bruggen bouwen of droogleggen?

In het recente verleden was de wereld voor bedrijfsinformatie een overzichtelijke wereld. Deze wereld bestond uit twee continenten, het operationele continent en het informationele continent. Een diepe oceaan scheidde in deze wereld de beide continenten. Het operationele continent had betrekking op de uitvoering van de bedrijfsprocessen en het op dagniveau sturen van deze bedrijfsprocessen door middel van bijvoorbeeld werklijsten. Het informationele continent had betrekking op de sturing van de organisatie als geheel en is gericht op de langere termijn. Op beide continenten wordt een andere taal gesproken. De interesses van de gebruikers waren primair op het eigen continent gericht. De gebruiker was een continentale gebruiker.

Een trend is zichtbaar waarbij de interesse van continentale gebruikers voor het andere continent toeneemt.

Bij de uitvoering van de bedrijfsprocessen wordt in steeds grotere mate gebruik gemaakt van het informationele continent. Een voorbeeld hiervan is het gebruik van historische trends om per dag te bepalen wat de voorraad van een winkel dient te zijn (de verkoop van kratjes bier stijgt als het Nederlands voetbalelftal een interland speelt).
Bij de sturing van een organisatie is een overeenkomstige beweging zichtbaar. De sturing van een organisatie richt zich in toenemende mate op korter wordende termijnen. Nog niet zo lang geleden was het voor organisaties voldoende als eens per maand de stuurinformatie beschikbaar was. Tegenwoordig is een dagelijkse update van de stuurinformatie geen ongewone vraag meer. Het is slechts een kwestie van tijd totdat deze termijn nog verder wordt verkort.

De interesse voor het andere continent is bij een aantal gebruikers zo groot dat zelfs sprake is van een nieuw type gebruiker, de wereldgebruiker. De wereldgebruiker heeft geen interesse in één van de twee continenten: zij beschouwt de wereld als één geheel. Aangezien het aantal wereldgebruikers in de komende jaren fors zal toenemen, dient zich de vraag aan: hoe kunnen deze wereldgebruikers ondersteund worden?

Het ondersteunen van de wereldgebruikers kan op twee fundamenteel verschillende manieren. De eerste manier is door middel van bruggen met tweerichtingsverkeer en zonder snelheids¬limiet. Op dit moment bestaan reeds bruggen tussen de twee continenten. De huidige bruggen zijn gebouwd voor eenrichtingsverkeer, namelijk van het operationele naar het informationele continent. Op deze bruggen is tevens overdag een snelheidslimiet van toepassing (een ‘doseerinstallatie’). Op het informationele continent zijn datawarehouses gerealiseerd die een beeld geven van het operationele continent. Echter, als gevolg van de snelheidslimiet loopt het beeld achter bij de realiteit. Voor de wereldgebruikers zullen bruggen met tweerichtingsverkeer gebouwd moeten worden. Hiermee wordt het ook mogelijk om op het operationele continent een beeld te geven van het informationele continent. Door ook de snelheidslimiet op de brug op te heffen wordt de vertraging teruggebracht tot nihil.
De realisatie van deze tweerichtingsbruggen zonder snelheidslimiet is technisch mogelijk door informatie uit meerdere bronnen realtime te integreren en deze te presenteren binnen één omgeving. Echter, de realisatie van tweerichtingsbruggen levert geen oplossing van de taalbarrière tussen de twee continenten.   

De tweede manier is om van de twee continenten één continent te maken. Hiervoor kan gebruik gemaakt worden van de waterbouwkundige kennis waar Nederland trots op is, het inpolderen. Door de oceaan tussen de twee continenten in te polderen, ontstaat één continent. 
Hoewel de metafoor inpolderen in deze beschrijving een mooie is, bestaan binnen de ICT wereld geen ''waterbouwkundige'' technieken waarmee oceanen ingepolderd kunnen worden. Of toch wel?
Afgelopen dinsdag heb ik het jaarlijkse Datawarehousing congres van Heliview bezocht. Op dit congres is door Martin Misseyer en Art Ligthart, Ordina’s kennispartners op het gebied van respectievelijk Datawarehousing en SOA, in een keynote een beeld geschetst hoe deze oceaan ingepolderd kan worden. Het betoog van beide heren is dat door de introductie van een Service Oriented Architecture en door het volledig doorvoeren van deze architectuur op beide continenten uiteindelijk één continent ontstaat waar slechts één taal gesproken wordt.