UvA en VWS steggelen over beveiliging EPD
Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) en informaticus Guido van 't Noordende hebben een verschil van mening over de beveiligingsarchitectuur van het Elektronisch Patiëntendossier (EPD). De UvA-onderzoeker constrateert gaten in de beveiliging van het EPD. Volgens het ministerie kloppen die bevindingen niet.
Een van de twistpunten is de mandatering. Een ziekenhuismedewerker kan van een arts toestemming krijgen om patiëntgegevens in te zien. Dat gebeurt op naam van de arts. Die toestemming is decentraal geregeld maar wordt gelogd via het Landelijk Schakelpunt (LSP), de beveiligde verbinding tussen zorginformatiesystemen bij zorgverleners.
Van 't Noordende vindt die procedure niet veilig omdat bij het opvragen van gegevens via het LSP een medewerker niet om autorisatie wordt gevraagd. Onrechtmatige toegang tot gegevens kan volgens de informaticus alleen achteraf worden vastgesteld door analyse van loggegevens. De onderzoeker pleit voor een extra beveiligingslaag.
VWS stelt: 'In het licht van een zorgvuldige afweging tussen het potentiële risico van misbruik van mandatering en werkbaarheid van procedures in de praktijk, is gekozen voor decentrale registratie van mandateringsrelaties. Hierbij is uitgegaan van een goede balans tussen een adequaat beveiligingsniveau en een werkbare praktijksituatie.
Gewiste gegevens
De onderzoeker stelt verder aan de kaak dat het bewaren van loginformatie van gewiste patiëntgegevens in strijd is met het recht op het verwijderen van informatie. Van 't Noordende: 'Uit die informatie zijn behandelrelaties af te leiden. Dat is privacy-gevoelige informatie. Volgens de voorgestelde kaderwet EPD hebben patiënten het recht om die gegevens te verwijderen.' De onderzoeker stelt voor dat patiënten de loginformatie versleuteld moeten ontvangen en in eigen beheer moeten krijgen. Volgens de informaticus is dat de beste manier om ervoor te zorgen dat die gegevens bij een inbraak van het LSP niet meer terug te vinden zijn en privacy gewaarborgd is.
VWS schrijft: 'Ten behoeve van het toezicht op het gebruik van het EPD door de IGZ (Inspectie voor de Gezonheidszorg, red.) en het CBP (College Bescherming Persoonsgegevens, red.) wordt het gebruik gelogd. De loggegevens worden alleen bewaard om na het signaleren van onregelmatigheden te kunnen reconstrueren welke gegevens zijn aangemeld of opgevraagd. Hierbij heeft een noodzakelijke afweging plaatsgevonden tussen de totale verwijdering van loggegevens en de noodzaak van het bewaren van loggegevens in het kader van toezicht.
De onderzoeker stelt dat het bewaren van loggegevens zoals vastgelegd in de ontwerptekst van het EPD in strijd lijkt met de voorgestelde wet. VWS houdt een slag om de arm: 'Wanneer hiertoe aanleiding bestaat, zal deze afweging opnieuw plaatsvinden.'
Over het loggen van gegevens, ik zou graag de vraag willen stellen aan VWS: Hoe vaak worden loggegevens daadwerkelijk gecontroleerd? Er wordt vaak van alles gelogd, maar daadwerkelijke controle vind bijna niet plaats tenzij er 'per ongeluk' ergens een keer een constatering wordt gedaan van ongeautoriseerd gebruik. Dit vindt vaak alleen plaats als gegevens van iemand met een hoge functie opgevraagd worden, zoals de koningin of de premier.
Bij navraag bij een willekeurige kritische patiënt naar de ideale situatie m.b.t. zijn gegevens in het EPD was een opmerking in de trend van "ik zou niet willen dat een willekeurig persoon toegang krijgt tot mijn EPD omdat deze persoon toevallig toegang heeft gekregen tot een UZI pasje" denk ik zeker wel gemaakt. Een vervolg hierop was dan denkelijk geweest "Ik wil graag zelf bepalen wie toegang krijgt tot mijn EPD".
Het gevolg is dat er dan niet in alle situaties optimaal gebruik kan worden gemaakt van het EPD. De keuze is dan echter gemaakt door (m.i.) de eigenaar van de informatie.
Het nare gevoel dat bijvoorbeeld de tandartsassistente inzage kan hebben in de rapporten van de psycholoog waar de patiënt ook onder behandeling is, wordt dan misschien weggenomen.
Transparantie (weliswaar achteraf) naar de patiënt in de wijze waarop het individuele EPD gebruikt wordt zou ook een mooie stap kunnen zijn. De transacties op mijn mobiele nummer krijg ik maandelijks netjes toegestuurd. Dat zou met mijn patiëntennummer toch ook tot de mogelijkheden moeten behoren?
Omdat die gegevens gebruikt kunnen worden in een eventueel onderzoek als geconstateerd wordt dat er onterecht gegevens zijn aangepast/gewist (d.m.v. gaten in de beveiligingen of wangedrag van een arts).
Aangezien bijna alle ziekenhuizen vnl. Windows-bakken hebben staan met browsers erop die lek zijn (er worden zowat dagelijks softwarefouten/lekken gevonden in Windows-software), kan er sowieso niet van een adequaat beveiligingsniveau worden gesproken.
En wat als een stagiair-arts of technisch medewerker een hardwarekeylogger met wireless zendertje tussen het toetsenbord en de PC/thin client aansluit? En bij iemand die alle rechten in 't EPD-systeem heeft? Dan kan je precies hetzelfde krijgen in de USA: dat er veel geld voor gaat worden gevraagd, anders worden de gegevens allemaal op internet gezet.
Graag wil ik als specialist in informatiebeveiliging graag een aantal kanttekeningen maken.
Security dient een onderdeel te zijn van het ontwerp.
Bij ieder systeem waar de veiligheid van informatie in het geding is, wordt in de ontwerpfase nagedacht over de toegangscontrole en de beveiliging. Dit dient een fundamenteel onderdeel te zijn van een ontwerp. Voor het ontwerp van een vliegtuig, een auto, een gebouw of een bankkluis vinden we dit vanzelfsprekend. Zodra het informatiebeveiliging betreft in de IT sector, is dit blijkbaar niet meer zo vanzelfsprekend. Waarom? Politieke druk is een belangrijke factor om beveiliging van onze privacy maar even te vergeten.
Patienten hebben toegang tot eigen gegevens
Het plan is om patiënten toegang te geven tot hun eigen gegevens. Hoe gaat dit geregeld worden. Via Internet en een pasje? In dat geval wordt het de hackers wel erg makkelijk gemaakt. Nictiz moest schaamteloos toegeven dat ze daar nog geen oplossing voor hebben. Maar het gaat wel om de privacy gegevens van iedere burger.
Is zorgverlener verantwoordelijk?
De zorgverlener krijgt de verantwoordelijkheid voor de toegang tot het LSP (landelijk schakel punt). Hij blijft verantwoordelijk als hij zijn autorisatie aan een medewerker overdraagt. Identiteitsfraude is het huidige schrikbeeld in security land. Toegang krijgen tot de gegevens via identiteitsfraude is zeer reëel, bewust of onbewust.
Is zorgverlener ook systeembeheerder?
Het systeem van de zorgverlener is onderdeel van het landelijke netwerk en de informatie wordt via het LSP beschikbaar gesteld. Omgekeerd geldt dat het systeem van de zorgverlener direct gekoppeld is aan het LSP. De zorgverlener krijgt de taak om zijn eigen systeem te beveiligen. Dit is zeer bedenkelijk. Een zorgverlener moet optimale zorg bieden en niet de taak toebedeeld krijgen van systeembeheerder in een landelijk gedistribueerd netwerk. Het scheelt de overheid kosten voor een centrale database, dat wel.
Hoe zinvol is het EPD
Is er onderzoek gedaan naar de zin van het landelijk EPD. En is dit een rechtvaardiging om zoveel privacy gevoelige informatie op te slaan met landelijke toegang. Er zijn medici die hier hun twijfels bij hebben.
Uiteindelijk zal er onrechtmatig toegang verkregen worden tot de gegevens. Mag de overheid dit risico lopen met onze privacy.
Laten we hopen dat de eerste kamer beter nadenkt over de zin van landelijke toegang tot privacy informatie en de beveiliging als sluitstuk van het project. Security zou uitgangspunt behoren te zijn.
Hans Doornbosch, oprichter en directeur Pinewood
10-02 Infor helpt Ferrari met bouwen F1-auto's
10-02 Tester Four Oaks in Israëlische handen
10-02 IS Online en Tres zijn klaar voor Elfstedentocht
10-02 SecureLink migreert Microsoft-diensten Atradius
10-02 Nieuwe software brengt Vitens in problemen
10-02 Ex-Misys-topman moet CSC uit penarie helpen
10-02 Veenman en 20/20 vision adviseren samen klant
10-02 Cisco maakt 2,2 miljard dollar kwartaalwinst
10-02 Misys en Temenos willen fuseren
10-02 Raet stelt Schrijnemaekers als nieuwe CFO aan
08-02 Nij Smellinghe live met geïntegreerd...
08-02 Denen kiezen voor nationaal EPD
03-02 BAM helpt SOR met unified communications
03-02 Unit4 regelt herfinanciering van 150 miljoen euro
02-02 Genesys gaat los van Alcatel-Lucent verder
01-02 Bedrijven stappen steeds vaker over op de cloud
30-01 Trinicom helpt IKEA Nederland aan CRM-software
26-01 Iv-Software en IBL-Software hokken samen
20-01 Microsoft verkoopt minder Windows
18-01 SAP koopt trainingsoftware van Datango
|
|
15-03-11 Minister stelt EPD-debat uit na vragen Senaat
09-09-10 Risicoanalyse: SMS-authenticatie EPD is onveilig
07-07-10 Senaat schort invoering van EPD op
02-07-10 Ploeger maakt efficiencyslag met boordcomputers
07-04-10 IBM komt met avatar voor EPD in 3D
29-03-10 Studie legt lekken in beveiliging EPD bloot
15-01-10 GGZ WNB koppelt zorgprogramma's met EPD
17-11-09 VWS: Veel zorgsystemen niet klaar voor EPD
02-11-09 VWS stemt in met gebruik regionale EPD’s
21-10-09 EPD blijft moeilijke klus voor ziekenhuizen
05-10-09 Invoering EPD ligt enorm achter op schema
24-09-09 Artsen: Invoering EPD in 2010 is niet haalbaar
17-04-09 Nederlandse zorg niet klaar voor EPD
02-04-09 Invoering EPD loopt vertraging op
De gecombineerde kracht van JD Edwards en Salesforce.com
De integratie van JD Edwards en Salesforce.com drijft organisaties vaak tot wanhoop. Deze whitepaper beschrijft hoe......




