Zoveelste einde van een tijdperk

Dat er inmiddels behoefte is aan opslag van gegevens van een andere soort, bijvoorbeeld ongestructureerde gegevens, betekent nog niet dat de behoefte aan gestructureerde gegevensopslag is afgenomen, meent Bram de Landtsheer.

Peter Teeuwen stelt de vraag 'Relationele databases: einde van een tijdperk'? Het is niet voor het eerst dat deze vraag wordt gesteld. Het is ook niet voor het eerst dat deze vraag door de verkeerde vooronderstellingen wordt ingegeven. Deze zijn:
relationele databases zouden ontworpen zijn om efficiënt om te gaan met de (indertijd) beperkte schijfcapaciteit; relationele databases zouden 'immense zoektijd' veroorzaken; de behoefte aan gestructureerde gegevensopslag zou zijn afgenomen.
Relationele databases zijn technische implementaties van het 'relational model' dat E.F Codd voor het eerst in zijn beroemde artikel in 1970 beschreef (A relational model of data for large scale data banks, Comm. ACM, 13, 6). Een uitgebreide en geactualiseerde verhandeling geeft Codd in zijn boek The relational model for database management, version 2 (Addison-Wesley, 1990). Dit model is volledig afgeleid van wiskundige theorieën. Het is daarmee het enige model dat een juiste beschrijving geeft van hoe gegevens eenduidig en gestructureerd opgeslagen moeten worden.
Het geheugenbeslag van relationele databases is niet wezenlijk groter dan dat van andere opslagsystemen. Het verschil ziet men vooral in relatief 'veel, kleine bestanden (entiteiten)' tegenover 'weinig, lange records'. Dit gaf aanvankelijk wel responsmoeilijkheden. Echter, met de recentere implementaties en zeker met de huidige hardware is dat geen echt probleem meer. Kortom, voor grote, gestructureerde gegevensverzamelingen is de relationele database de enige, serieuze oplossing.
Maar is er nog wel behoefte aan opslag van gestructureerde gegevens? Dat er inmiddels behoefte is aan opslag van gegevens van een andere soort, bijvoorbeeld ongestructureerde gegevens, betekent nog niet dat de behoefte aan gestructureerde gegevensopslag is afgenomen. Sterker nog, in onze informatiemaatschappij is die behoefte alleen maar toegenomen. Dus het einde van de relationele databases is zeker nog niet in zicht. Er zou wel een einde aan het tijdperk kunnen komen. Maar ja, hoeveel tijdperken (hypes) hebben we in de automatiseringswereld al niet gehad!

 
Bram de Landtsheer, Utrecht