Net nadat in Heerenveen het Open Source project op een mislukking is uitgelopen en ook Amsterdam de zaak even op pause heeft gezet, gaat nu weer een gemeente kijken of ze het wiel uit kunnen vinden. Ik begrijp dat niet. Hebben die gemeenten geen onderling contact? Het lijkt me dat een DMS toch ook wel wat koppelingen zal moeten hebben met (Open/MS)Office.
Even voor alle duidelijkheid: ik ben ZEKER geen tegenstander van OS/OO! Ik vind het gevoerde beleid alleen 'opmerkelijk'.

Goed gekozen titel met de woorden 'aanschaf' en OpenSource in één regel :-)

Ik ben het helemaal met de opmerkingen van Rob Tuijnman eens. Hoe kan het dat Open Source het bij sommige gemeentes in de ijskast wordt gezet of zelfs afgeblazen wordt en dat een andere doodleuk weer belastinggeld gaat uitgeven aan reeds gelopen paden? Het lijkt me dat je als gemeenten in Nederland eens een keer de koppen bij elkaar moet steken om een eenduidig beleid in dit soort zaken te bepalen. Voordeel is dat je dan goedkoper uit bent, eenvoudig zaken (documenten e.d.) kunt uitwisselen en niet zelf hoeft te gaan onderzoeken wat nu het meest bruikbaar is.
Alleen is zoiets in Nederland niet haalbaar, want een dergelijk project kost namelijk miljoenen, duurt 20 jaar en levert uiteindelijk niets op. (ik chargeer natuurlijk, maar het lijkt wel de tendens)
Het kan ook anders: een paar, pakweg 5, gemeenten, met een mix van groot naar klein, zetten samen een dergelijk project op. Door de mix van groot naar klein, plus het voordeel van een klein projectteam, kan er gezocht worden naar oplossingen die voor alle gemeenten aanvaardbaar zijn. De kosten verdien je terug door het uiteindelijke resultaat te verkopen aan de overige gemeenten in Nederland.
En of er dan van Open Source, OpenOffice.org of van Microsoft of Novell (zomaar een paar merken) gebruik gemaakt gaat worden, zal dan duidelijk zijn geworden.
M.i.z. is het niet handig om meteen de insteek Open Source te bepalen, want dan wordt elk 'commercieel' product dat zichzelf allang heeft bewezen, uitgesloten.
 

@Jacco: LOL ;-)
Aanschaf van open source...
Ik zoek de open source winkels wel even via Google.

@ Ron & Jaap,
 
Laten we jou redenering even volgen:
Voor het gemak gooien we ook nog even alle open source software pakketten op een hoop. Want openoffice is tenslotten vergelijkbaar met b.v. Alfresco (ahum) want die hebben allebei "koppelingen".
 
Nu gaan we die redenering consequent doorvoeren: als ergens een project faalt van software bedrijf x in een gemeente (of dit nou door technische problemen, onkunde of politiek komt) dan wordt software bedrijf x nergens ingevoerd.
 
Het voeren van alleen "bewezen" producten en gebaande paden volgen stagneert elke vorm van innovatie en
dan durf ik te beweren dat als we dit met terugwerkende kracht zouden doorvoeren we nu nog op een typemachine zaten te typen.

@Jaap en Jacco:
Hoe je het wendt of keert: het is en blijft een aanschaf - of je er nou voor betaalt of niet.
Verder kan je rustig stellen dat een dergelijk project nimmer 'gratis' verloopt. Of je nou voor de software of voor de expertise die je inhuurt betaalt, je zult toch in de buidel moeten tasten voor het project op de rit staat.
Tenslotte: hoe gratis is bijvoorbeeld MySQL? Op MYSQL.COM kom ik eigenlijk alleen de betaalde versies tegen (duizenden dollars per jaar per server!) en als ik me goed herinner (maar dat weet ik niet zeker) is MySQL enige tijd geleden opgekocht door Oracle. Dus hoe 'open' is die source dan nog? Hoeveel ondersteuning krijg je er straks nog op? Wat zijn de verdere ontwikkelingen? Is de 'gratis' versie straks niet zover uitgekleed dat je wel de betaalde versie MOET kopen voor projecten die iets meer power vereisen?
Nogmaals: ben zeker een voorstander van OS/OO, maar heb er wel enkele kritische kanttekeningen bij.

Ik denk wel dat we even reeël moeten zijn en blijven; open source software (OSS) kost wel degelijk geld.
 
Voor een bedrijfskritisch systeem als een DMS wil je niet alleen een product 'aanschaffen' (kopen) maar zul je wel degelijk ook beheer(s)ondersteuning willen, en dan komen supportkosten wel degelijk weer terug. Dat de initiele aanschaf niets kost, wil dus niet zeggen dat OSS niets kost!
 
En daarnaast kost een implementatie nu eenmaal geld; zonder dat ik nu wil zeggen dat closed source software (CSS) per definitie eenvoudiger (en dus goedkoper) te implementeren is dan open source software (OSS) moeten de totale kosten (TCO) in kaart worden gebracht om een keuze te maken voor de beste oplossing voor de klant.
 
De geloofsdiscussies over het beter, goedkoper, flexibeler e.d. zijn van open source software, is mijns inziens tegenwoordig uit de tijd. Open source software is een middel om een (bedrijfs)doel te bereiken, geen doel op zich.

@Robert,
Tja, en als er nooit oorlog was geweest, dan zou er nooit penicilline zijn uitgevonden. Maar moet je daarom oorlog willen? Zonder Microsoft zou de computer voor thusigebruik nu nog steeds een onbetaalbare utopie zijn.
Verder moeten we ons ook realiseren dat niemand van de lucht kan leven. Arbeid moet nou eenmaal betaald worden wil het het niveau van hobbyisme kunnen ontstijgen. De vele staaltjes opmerkelijk goede freeware ten spijt.

1. Grappig dat de discussie telkens gaat over dan OS niet goedkoper zou zijn. OS is natuurlijk altijd goedkoper als je kijkt naar TCO. Daarnaast was de Vendor Locking binnen gemeentes rond Pinkroccade en Centric natuurlijk niet goed voor de marktwerking.
 
2. Verder wordt belasting geld goed uitgegeven omdat de behaalde lessen en specifieke aangepaste zaken naar de community kunnen terugvloeien en hergebruikt. Prima dus dat dit overheidsgeld dan weer terugstroomt.
 
3. Veel OS projecten 'mislukken' binnen gemeenten omdat er enorme weerstand is van externe consultants en internen die als MSC-ers etc. hun positie bedreigt zien.
 
4. Jammer dat we ook niet eens meer kijken naar ontwikkelingen in Duitsland, Spanje, China, rond gebruik van OS door de overheden daar. We moeten als klein kikkerlandje niet altijd proberen het wiel opnieuw uit te vinden.
 

@Ron,
 
FYI:
Mysql is GPL met een clausule:
Gebruik het met applicaties die ook GPL zijn geen probleem.
Gebruik het met closed source software dan kan je de GPL "afkopen" door de commerciële variant af te nemen.
 
Mocht Oracle geheel stoppen met Mysql dan is Mysql nog niet dood. Kort door de bocht gezegd kan je op de GPL variant doorontwikkelen. Zo zie je meteen een voordeel voor de eindgebruiker van opensource software.
Als er maar genoeg belang hebbende zijn blijven opensource projecten doorgaan.

Lezen de mensen hier geen Computable?
 
Haarlem en meer als 10 nadere gemeenten zetten samen typo3 in, als cms, heb ik uit computable.
 
FOSS wordt ontwikkelt door . . . grote bedrijven zoals IBM, HP, Oracle/SUN, Google, Red Hat. Er wordt allang aan gewerkt door betaalde programmeurs en is geen hobbyistenhoekje meer. Daarover is al heel veel geschreven.
 
Invoering van software kost geld, maar als je geen licenties betaalt bespaar je geld, daarvoor moet je slechts tot 10 kunnen tellen.
 
Waar het regelmatig fout gaat is vaak te wijten aan slecht projektmanagement, onafhankelijk of iets FOSS of proprietary software is, bijvoorbeeld bij SAP, kun je vinden in computable.
 
Een mening hebben is mooi maar die moet je wel baseren op feiten.

In nogal wat reacties wordt de keuze van Utrecht voor Open Source vergeleken met de keuze van Heereveen. Utrecht is echter, van wat ik uit het artikel haal, een heel andere situatie. Utrecht heeft nog geen document-managementsysteem (alles is nog op papier). Tussen problemen met custom oplossingen die wel geïntegreerd zijn met MS-Office maar niet met OpenOffice zijn geen issue - Utrecht begint 'from scratch'.
 
Wat niet wegneemt, dat het erg goed voor gemeenten zou zijn om wat meer van elkaar te leren en samen te werken - en niet telkens het wiel opnieuw uit te vinden. Zou er geen andere gemeente zijn die al een goedwerkend DMS heeft?

Ron,
 
Dat je betaalbare computer aan Microsoft toedraagt doet mij hoogst verbazen.
Commodore, Sinclair, Atari, ooit van gehoord? Daarmee is de thuiscomputer begonnen.
De betaalbare computer is ontstaan met betaalbare HARDWARE. Dank daar Intel en consorten maar voor.
 
Dat je opensource bestempeld met "niveau van hobbyisme" doet vermoeden dat je geen beeld hebt van wie nou allemaal werkt aan de software. Naast vele vrijwilligers zitten bedrijven als Redhat, IBM, Novell, Oracle HP en vele andere mee te ontwikkelen.
De kernel wordt geschat op 70% betaald werk en 30% vrije tijd.
 
Daarnaast is het zo dat een distributie als Debian (volledig community) wellicht nog wel beter in elkaar steekt dan een commerciële Redhat of Suse.
Waarschijnlijk speelt hierin mee dat deze geen verplichte release cycle of software catalogus heeft. De mentaliteit "Het is af wanneer het af EN GOED is" kunnen nog vele bedrijven wat van leren.

JaapG, je kan je ook afvragen hoe kan het dat Open Source het bij sommige gemeentes wel al jaren goed ingepast is en andere gemeenten dat niet overgenomen hebben? In welke mate worden NOiV en bedrijven met OS expertise betrokken bij de keuzes?
 
Maar goed, bij bedrijven zie je zoiets ook, en dan gaat het meestal om closed source. Veel ERP, CRM en financiële pakketten zijn al vervangen voordat de laatste geplande module is ingevoerd.
 
Ik vind de gemeente Utrecht dapper.

Reagerend op Willem
Toen ik mijn Amiga kocht had die een muis, kleur, geluid en was met een halve MB (echt waar) mutlitasking. Ik kon 4 programma's tegelijkertijd laten lopen, met ieder een eigen scherm en daarop eigen vensters. MS had maar 2 kleuren, alleen toesenbord bediening, geen enkele vorm van GUI, kortom, liep hopeloos achter. Mijn machine was net zo duur als een intel-machine. Hij was net zo geschikt voor gaming als voor tekstverwerking als voor ....... (noem maar op). Door wurgcontracten met PC-leveranciers mochten die echter alleen maar PC's met MS-producten verkopen. Was dat niet zo geweest, dan was de computerindustrie door echte concurrentie waarschijnlijker al een stuk verder geweest.....

Een overweging om DMS op Open Source te laten wil nog niet zeggen dat de gemeente het ook gaat doen.
Verder zal de gemeente Utrecht NOiV hierbij betrekken. Vraag die we dienen te stellen of via NOiV reeds bekende valkuilen (eerdere overheid-open source pogingen) voor deze gemeente bespaard zullen blijven?

Open Source is NIET synoniem met gratis!

De contractwaarde voor de DMS infrastructuur komen ruim boven het drempelbedrag voor Europese aanbestedingen uit. De meeste overheidsorganisaties kiezen voor Meest Economische Voordelinge Inschrijving (MEVI). Dit past ook het beste bij de verantwoording richting burger, waarbij uit te leggen is dat de goedkoopste oplossing niet altijd de beste is vanuit besdrijfsvoering.
 
De gemeente dient op basis van haar behoefte een Programma van Eisen op te stellen en gunningscriteria vast te stellen voor de beoordeling van de inschrijvingen.
 
De belangrijkste uitgangspunten daarbij zijn dat het hele proces transparant, objectief, niet-discriminerend en proportioneel moet verlopen. Een lastige opgave blijkt steeds weer.
 
De pre-keuze voor open source zou discriminerend kunnen zijn ten opzichte van niet-open source oplossingen en leidt tegenwoordig onherroepelijk tot een rechtzaak. Open Source is ansich geen goede reden. Het zal moeten worden verwoord in economische, maatschappelijke en functionele behoeften en dan zou een open source oplossing de MEVI kunnen zijn.
 
In de huidige fase dient de gemeente haar behoefte vast te stellen en een marktverkenning uit te voeren naar de beschikbare mogelijkheden op de markt. Eventueel kan ook een marktconsultatie worden uitgevoerd. Uit alles samen volgt dan het PVE en de gunningscriteria.
 
Veel aanbestedingsplichtige organisaties hebben moeite om MEVI uitgangspunten om te zetten in een kwalitaief goede PVE en gunningscriteria die recht doen aan alle aspecten. Het vraagt een bepaalde denkwijze en uitwerkingsmethodiek. Hiervan zijn goede voorbeelden van beschikbaar.
 
Zo hanteren wij een transparante MEVI methode voor aanbestedingen op het gebied van de documentinfrastructuur, multifunctionals, archief postverzending en outsourcing. Deze methode is ook toepasbaar op andere aanbestedingsvraagstukken.
 
Johan Kosters
Docplus

@Robert
[Dat je betaalbare computer aan Microsoft toedraagt doet mij hoogst verbazen.
Commodore, Sinclair, Atari, ooit van gehoord?]
Uiteraard. Kom op zeg, ik neem jou ook serieus! Het is de combinatie van de IBM XT met het MS-DOS operating system die de grote doorbraak van de computer voor privegebruik betekende en de PC bereikbaar maakte voor de 'gewone man'. De 64, ZX en Atari waren razend populair, maar nauwelijks serieus te nemen als PC.
 
Nou geloof ik niet zo in Sinterklaas en dat soort altruisten, sterker nog: ik heb er een gezond wantrouwen tegen. Een bedrijf kan alleen maar salarissen blijven uitbetalen als het ook ergens verdient. Ergens moet er dus een catch zitten als OpenSource 'gratis' wordt verstrekt.
 
Maar nogmaals, ik sta slechts 'kritisch' en niet negatief tegenover OpenSource. Vooralsnog zie ik in mijn concrete situatie (IT in een Accountancy omgeving) geen directe voordelen in de overstap naar een Open Source platform.

@Ron: Juist in accountancy zie ik voordelen. Met open source kun je (laten) aantonen dat een programma betrouwbaar is en dat deze correct is. Het is geen black box waarvan je geen flauw idee hebt/kunt hebben wat er intern gebeurt.
 
Verder draaien vele (open/gesloten source) databases waar je in de accountancy mee te maken hebt, op Linux en dus op open source. Het wordt al gebruikt ;)

Komende jaren zullen gemeentes in dit land enorm
gekort gaan worden door het Rijk.
Laat me raden, dit zal de belangstelling, voor
alles wat met open source van doen heeft, plotseling enorm
doen toenemen.
Rara hoe kan dat ? :)

GEMEENTEN EN OSS - DAT KAN HEEL GOED.
Er zijn meerdere voorbeelden te noemen van gemeenten die uitstekend met elkaar samen werken op het gebied van Open Source Software.

Een voorbeeld: In de vereniging Typo3Gem bundelt een toenemend aantal gemeenten (en andere overheden) de krachten rond het Open Source CMS Typo3. Er worden extensies ontwikkeld en gedeeld, net als kennis en bijvoorbeeld hosting, overigens ook met wie geen Typo3Gem-lid is.
De deelnemende Typo3Gem-gemeenten ondervinden enorm voordeel van hun samenwerking op gebied van Open Source en daarmee hun burgers die belastinggeld niet verstookt zien worden aan licenties en het wiel uitvinden.

@Bart Lindenboom: en dat bedoelde ik dus (zie derde reactie). Ook ik ben zeker niet tegen Open Source. Waar ik wel tegenaan hik is het steeds opnieuw het wiel uitvinden (en met mij de eerste die reageerde Ron Tuijnman). Open Source is niet per definitie slecht en wat ik uit de vele reacties begrijp is dat support en ondersteuning zeker heel belangrijk zijn. Ik vraag me dan af wat nog het verschil is tussen OSS en CSS. Het kan m.i.z. nooit alleen de aanschafprijs zijn, daty is wel erg kort door de bocht.
Grappig dat niemand regaeert op het idee van een kleine groep gemeenten die een project starten en dat, indien mogelijk, landelijk aanbieden. Waarom moet elke gemeente (of overheid instelling) zijn eigen automatiseringssyteem opzetten? Waarom niets delen? Waarom steeds weer alles opnieuw bedenken?
Dat is wat me dwars zit.
Tot zover.

@JaapG Dat idee (dus overheid die zelf gaat hergebruiken/open sourcen) is zelfs opgenomen in NOiV actielijn 15 en door ondergetekende iov NOiV uitgewerkt in juridische handleidingen, bestpractices etc. Er wordt dus aan gewerkt!
 
@Johan Kosters: Jammer dat je je pleidooi eindigt met een promopraatje voor je bedrijf. Komt nu vooral over dat je er zelf belang bij hebt dat overheden zoveel mogelijk aanbesteden, zelfs in gevallen waarbij er geen leverancier wordt voorgetrokken of uitgesloten. Graag verwijs ik jou voor mijn mening over het aanbesteden van gratis software naar een column welke ik hier vorig jaar over heb geschreven: http://www.computable.nl/artikel/ict_topics/overheid/2996578/1277202/de-wonderlijke-actie-van-ictoffice.html

Graag sluit ik me aan bij Frank, dat open source voordelen heeft bij het kunnen verantwoorden (van de werking) van een administratief proces.
 
Het belang van openheid kan wel wat verschillen al naar gelang van de toepassing waar het om gaat. Evident is dat het geval bij apparatuur die wordt ingezet om telefoontaps uit te voeren (zie aan daarover nog een enkele opmerking onderaan), hulptoepassingen voor verkiezingen, of de vaststelling van een belastingaanslag, maar van minder belang bijvoorbeeld bij programmatuur die de spoelbakken van de wc bediend.
 
Eigenlijk, wanneer vertrouwen van belang is, dan moet de interne werking van (geautomatiseerde) processen kenbaar zijn. Voor betrokkenen, en dat zijn bij publieke zaken wij allen!
 
Bij het eerder door Johan Kosters genoemde gunningssysteem voor aanbestedingen kan dus ook zeer wel een rol aan openheid worden toegekend als gunningscriterium.
 
Overigens, bij de discussies over het voornemen van het ministerie van Algemene Zaken om Hippo (een OSS CMS) als CMS te gaan gebruiken is toen gesteggeld over de noodzaak om aan te besteden.
Open source programmatuur kent geen aanschaf en derhalve is er ook geen plicht tot aanbesteden. Algemene Zaken was en is vrij om te kiezen voor Hippo. Wel moet dan het met die keuze samenhangend project voor een implementatie eventueel openbaar worden aanbesteed wanneer een dergelijk project een zekere waarde overstijgt (en niet zelf wordt uitgevoerd). Bij de bepaling van de omvang van het aan te besteden werk zijn anti-cumulatie constructies (het opknippen in kleinere stukjes met het oog op het vermijden van een aanbesteding) niet toegestaan.
 
Tenslotte nog iets over tap apparatuur, en het belang van open source.
Momenteel gebeurt het tappen van de telefoon met Israëlische systemen die uitsluitend door de leverancier mogen worden beheerd. Te gek voor woorden. Het tapsysteem, c.q. de leverancier, is bovendien zo inflexibel dat het openbaar ministerie nu al een paar keer pijnlijk onderuit is gegaan, omdat zogenaamde geheimhoudersgesprekken zoals die tussen een verdachte en zijn advocaat, niet uit de getapte data waren te verwijderen, of om taps van zulke gesprekken te vermijden. De (domme) opname van dergelijke gesprekken in het strafdossier deed de rechter besluiten het OM niet ontvankelijk te verklaren.
Het schijnt dat justitie meermaals bot heeft gevangen bij de leverancier op verzoeken om een delete- dan wel filterfunctie.
Voor zover de overheid kennis van die systemen heeft kan zij daarover niet onbeperkt in de openbaar treden, omdat dergelijke informatie al snel is aan te merken als vertrouwelijk aan de overheid medegedeelde bedrijfsinformatie (art 10 lid 1 onder c Wob); in elk geval zal de leverancier dat al heel snel roepen.
Was hier gebruik gemaakt van een open-source systeem, dan is het aanpassen daarvan heel wat eenvoudiger te realiseren en zou het ook eenvoudiger zijn uit te sluiten dat anderszins ongewenste functies (lees: meeluister Mosad, CIA, enz.) door dergelijke systemen worden uitgevoerd.
Echt te gek voor woorden.

@Frank:
Er heeft nog nooit een klant gevraagd de betrouwbaarheid van de software aan te tonen, dus dat argument zie ik niet direct 'cashbaar' als ik bij de vennoten voorstel om over te gaan op Linux/OO en dat we dus de ondersteuning van onze ICT-ondersteuner zullen verliezen endat we ook vele duizenden euro's aan investeringen aan Unit4
- SDU-
- Exact-
- Elsevier-
- Kluwer-
- Innolanapplicaties zullen gaan doen verdampen.
Daarbij zullen we het voltallige personeel weer moeten gaan scholen in vervangende applicaties die we eerst nog uit zullen gaan moeten zoeken en testen in de vele 'distributies' die als paddenstoelen uit de OpenSourcegrond schieten. En dat ook nog eens allemaal zonder mij, want mijn kennis en ervaring ligt vooral in de MS-hoek.
 
En de reden voor die overstap?
Tja, het werkt nu ook gewoon, de inverdientijd van de investeringen is vele jaren - ALS we de overstap al overleven. Maar er zijn hier dan wel een paar mensen heel blij dat we open source gekozen hebben en dus vooral Microsoft een loer hebben gedraaid.
 
Het is maar war je je prioriteiten legt...

Bij de keuze voor een platform voor DMS en samenwerkingsomgeving van de gemeente Utrecht was/is niet in de eerste plaats de vraag naar open source leidend, maar de vraag of een systeem voldoende functionaliteit in de zin van NEN 2082 kan bieden, gecombineerd met een gebruiksvriendelijke samenwerkingsfaciliteit. In de eerste marktverkenning is de projectgroep uitgekomen bij een open source pakket dat nu verder wordt bekeken.
 
Ten aanzien van de houdbaarheid als archivistische oplossing kijkt de toezichthouder (gmeentelijke archiefinspectie) intussen mee om te waarborgen dat de opgeslagen informatie volledig, authentiek en in een begrijpelijke ordening beschikbaar zal zijn (algmene eis van goede, geordende en toegankelijke staat). De beschikbaarheid op langere termijn wordt in IT-kringen nog wel eens vergeten, maar is onontbeerlijk voor de eisen die aan een transparante overheid gesteld kunnen worden.

Enig idee hoeveel ontwikkelaars je een jaar fulltime aan het werk kunt zetten met een budget van 2,2 miljoen EUR?
 
En dat voor één (!!) gemeente.
 
Kies een deftig open source DMS als basis, en besteed 2.2 miljoen aan verdere uitbreidingen, en release deze allemaal als open source.
 
In Belgie gebruiken +/-70 Waalse gemeenten het Plone CMS
waarbij ze hun eigen development steeds geopensourced hebben. Zie plone.org - www.communesplone.org - plonegov.org
 

 

Weet iemand welk DMS Utrecht wil implementeren; natuurlijk gebruiken zij een bestaand DMS als basis. Alfresco?

"Zonder Microsoft zou de computer voor thusigebruik nu nog steeds een onbetaalbare utopie zijn."
 
Ik snap dit niet helemaal. Wat heeft Microsoft met een betaalbare computer te maken?
En MSDOS met de combinatie IBM XT waren nauwelijks serieus te nemen met bijvoorbeeld een amiga die al 256 kleuren had en 8 bits geluid ipv 4 kleuren en een beeper.
 
Het waren Lotus 1-2-3 en Wordperfect in combinatie met betaalbare hardware van het 80x86 dat de PC zo populair maakte. Toevallig kreeg je door vendor lock in dan ook met Microsoft te maken.

Ron Tuijnman, MS-DOS is een door Microsoft gekochte en verder ontwikkelde kloon van CP/M. Het is PC-DOS genoemd t.b.v. IBM. Als IBM CP/M van Digital Research was gaan gebruiken, dan was CP/M tot PC-DOS hernoemd. Voor Microsoft zou e.e.a. anders gelopen, maar niet voor de PC. IBM heeft voor standaardisatie van de PC architectuur gezorgd, Commodore en Amiga hebben er voor gezorgd dat er goedkope PC's zijn gekomen.

En niet alleen MS had er anders uit gezien. Ook Intel was niet het bedrijf geworden dat het nu is. CP/M draaide op een 8080 (intel) en op de opvolgers, de 8085 en z80. Met name die laatste werd juist voor CP/M veel vaker gebruikt dan de intel CPU. Als we op CP/M waren blijven draaien dan hadden we nu misschien niet de 80586 gehad maar de z580 (en ook wel een zAthlon). En was intel een kleine speler in het controller circuit geworden.

@Ron, Ik denk dat een klant wel vraagt om verificatie van de software, juist in de accounting. Immers, je boekhouding moet verifieerbaar zijn. Om het even of je het zelf ontwikkeld of inkoopt, op zijn minst heeft de belastingdienst eisen waaraan je (aantoonbaar) moet kunnen voldoen. En de directie zal toch ook wel zeker willen weten dat de software de boeken op de juiste manier bijhoudt.
 
Nu kun je dus zelf bewijzen dat de software werkt, met testen en door de software inhoudelijk te kennen, of je laat de bewijsvoering over aan een leverancier van software die je gegarandeerd dat de boekhouding juist wordt verwerkt. Het enige verschil is dat je in het eerste geval zelf volledig verantwoordelijk bent en in het tweede geval kun je die verantwoordelijkheid gedeeltelijk afschuiven op een derde partij.
 
Je hebt gelijk dat een ander pakket opleiding en/of omscholing vereist. Maar dat weerhoudt bedrijven ook niet om pakket X te vervangen door pakket Y (vul zelf de X en Y maar in). Of hele bedrijven samen te voegen en te reorganiseren, waardoor ook alle bestaande structuren, inclusief softwarepakketten, op de schop gaan. Al dit soort overstappen hebben we in het verleden al verschillende keren gemaakt en overleefd. Waarom zou dat dan met closed software wel gaan en opeens met OSS niet meer gelden?