Er was ooit eens die man die onder het licht van een lantaarnpaal vruchteloos op zoek was naar de sleutels van zijn auto. Op de vraag van een voorbijganger waar hij de sleutels precies verloren had, zei hij: ?Een meter of 15 verderop, maar daar is het te donker om iets te zien?.
Dat is het gevoel dat mij bekruipt als ik dit artikel lees. Want, gelooft u nu werkelijk dat ict het zorgenkind bij een overname kan zijn? Ict is gewoon een hulpmiddel zoals pennen, potloden, telefoons, bureaus etc. dat zijn. En daar hoor ik nooit iets over bij overnames.
Nee, er is iets anders aan de hand, iets dat zich buiten de lichtkring bevindt. We kunnen elkaar van alles wijsmaken over datawarehouses, ict-integratie, ict-landschappen en weet ik veel wat voor ict dit-en-dat, maar dan blijft het modderen onder de lantaarnpaal.
Wie echter de moed heeft iets als een zaklantaarn te grijpen om ermee in het donker te gaan zoeken, die vindt iets nieuws. Die vindt een heel andere reden achter de problematiek rondom bijvoorbeeld geconsolideerde financiele cijfers.
Het probleem zit hem niet zozeer in ict, maar veel meer in de ordening van betekenis. Verreweg de meeste ict-systemen werken met een betekenisordening die eigen is aan elk afzonderlijk systeem en ook goed werkt binnen datzelfde systeem.
Dat levert binnen elk bedrijf - dus nog los van overnames - al veel reden tot zorg omdat al die systemen inmiddels via ict-integraties aan elkaar zijn geknoopt waardoor ze onderling sterk en stijf afhankelijk geworden zijn - zonder dat verdere ontwikkeling van die systemen daar afdoende rekening mee houdt. De speelruimte voor nieuwe ict-integraties neemt af; het aan de praat houden van bestaande ict-integraties wordt steeds problematischer; de verstijving van het geheel neemt toe. En dat baart - inderdaad - binnen die ene organisatie al grote zorgen.
En dan komt er een overname. Twee organisaties die een min of meer vergelijkbare ict-integratieve ontwikkeling hebben doorgemaakt, gaan fuseren. De problematiek, de zorgelijke toestand, die al binnen elke afzonderlijke organisatie bestond, wordt een stap verder opgeschaald. Van afzonderlijke systemen schaalt men op naar geintegreerde en stijve conglomeraten van systemen. En van daaruit schaalt men op naar integratie van stijve conglomeraten. Dat baart - zeg maar even - zorgen in het kwadraat!
En deze problematiek heeft alles te maken met betekenisordening. Ict-integraties zoals we die kennen, houden niet of nauwelijks rekening met de oorspronkelijke en afzonderlijke betekenisordening per systeem, waardoor betekenissen ? al binnen de enkele organisatie ? door elkaar gaan lopen. Het stijve conglomeraat dat door al die ict-integraties uiteindelijk ontstaat, is een aan elkaar gepolderd betekenissysteem dat niet in staat is om grote schokken op te vangen. En dat aan elkaar gepolderde betekenissysteem van de over te nemen organisatie vormt wat dat betreft niets minder dan een enorm grote schok.
Betekenisordening is daarmee het echte zorgenkind, niet ict. Gaat u maar eens kijken op de plaats waar u uw sleutels verloor. Dan ziet u het wel.