Mozilla Public License: de kracht van commerciële open source

Computable Expert

Jan Hendrik Mensen MSc

Managing Consultant

Expert van Computable voor de topics: ERP en Open Source

Meer

Voor de leek is de open source-gemeenschap een groep van gelijkgestemde idealisten die zich bezig houdt met alternatieve software. Dat is deels natuurlijk waar. De iets beter geïnformeerden weten echter hoe zeer binnen die gemeenschap de meningen over de mate van vrijheid omtrent de software kan verschillen.

Deze standpunten zijn vaak gekoppeld aan de softwarelicentie waaraan een persoon de voorkeur geeft. De free software-puristen hangen het Richard Stallman-dogma aan dat open source-code nooit en te nimmer onder een beperkende licentie mag vallen (GPL-licentie). Een andere grote groep kan zich niet bekommeren wat er met de vrije softwarecode gebeurt. Een commerciële partij kan de vrije code in een nieuwe applicatie gebruiken en er vervolgens een beperkende licentie op toepassen. De programmeurs van de oorspronkelijke code slapen er niet minder om (MIT-, BSD-, Apache-licentie). Er zijn nog wat tussenvormen, waarvan de Mozilla Public License (MPL) er één is. De MPL staat toe dat de vrije code samen met niet vrije code kan worden gecombineerd.

Oog voor eindgebruiker

Traditioneel is de open source-gemeenschap een technische aangelegenheid. Veel waarde wordt gehecht aan de kwaliteit van de code. De gebruikers van de software zijn vaak ook diegenen die aan de ontwikkeling bijdragen. Bij een bedrijfsapplicatie als erp is dat overwegend niet het geval. De programmeur is doorgaans niet degene die binnen een bedrijf productieplanning uitvoert of de boekhouding doet. Er is een groot risico dat de door de programmeurs ontwikkelde processen te ver van de beoogde eindgebruikers af liggen. Daarmee zou echt succes (dat wil zeggen algemene acceptatie en groot marktaandeel) van een erp-applicatie moeilijk worden.

Commerciële organisaties als Ubuntu (Linux OS), Alfresco (documentmanagement), SugarCRM (crm) en Openbravo (erp) maken het binnen hun markt mogelijk om een goed doordacht ontwikkelpad voor de software uit te stippelen. Zij besteden extra aandacht aan de behoefte van de eindgebruikers. Dit garandeert dat er een consumentvriendelijke applicatie beschikbaar is.

Professionele ondersteuning

Afnemers van erp-software en andere kritische applicaties willen kunnen vertrouwen op een stabiele professionele organisatie. Een leverancier moet voor hen klaar staan als problemen met de software zijn. Iedere minuut dat er geen verkopen of magazijnleveringen kunnen worden geregistreerd, wordt er geld verloren. Een typische erp-klant van enig formaat wil daarom niet vertrouwen op een forum van een open source-gemeenschap, maar eist een helpdesk die 24x7 bereikbaar is. Een plek waar bugs meteen worden aangepakt. Dit geldt niet alleen voor erp, maar ook voor grote afnemers van Linux, MySQL, Apache, etc.

Snelle verspreiding

Commerciële organisaties kunnen de vrije software oppakken en er klant- of marktspecifieke aanpassingen aan toevoegen zodat het aantrekkelijker wordt voor een klant of groep klanten om de software af te nemen. Hiermee wordt dus sneller een nieuwe markt aangeboord. Het vrije deel van de software blijft vrij en wordt op deze manier ook verspreid. Daarmee neemt het aandeel en het belang van de vrije software ook toe. Met deze toename van het belang zullen er ook meer programmeurs bereid zijn aan het vrije deel van de software bij te dragen. Ook is het mogelijk dat de bestaande gesloten functionele delen opnieuw worden geprogrammeerd door de gemeenschap en zo onder een vrije licentie worden verspreid.

Bestaansrecht

Het belang van een centrale autoriteit voor erp is vanwege het ontwikkelpad en centrale ondersteuning een belangrijke voorwaarde. Een dergelijke organisatie optuigen en in stand houden kost veel geld. Er zullen daarom diensten en producten om de vrije software ontwikkeld moeten worden om voor inkomsten te zorgen.

De diensten die doorgaans worden aangeboden hebben betrekking op training, consulting en helpdesk-ondersteuning. Dergelijke inkomsten worden binnen de open source-gemeenschap als algemeen acceptabel gevonden.

De meningen binnen de gemeenschap zijn wel verdeeld als het op 'versioning' aankomt. Versioning is het aanbieden van een gratis community-editie van de software zonder ondersteuning, maar daarnaast een betaalde enterprise-editie met extra functionaliteit en met recht op ondersteuning. Die extra functionaliteit valt dan onder een beperkende licentie. Dit valt niet in goede aarde bij veel GPL-aanhangers of leidt op z'n minst tot zorgen.

Opwaartse spiraal

Het combineren van vrije en niet-vrije code leidt juist tot een opwaartse spiraal van succes voor open source-software. Centraal gestuurde ontwikkeling door één organisatie leidt tot betere kwaliteit en snellere verspreiding van vrije software die gericht is op een minder technisch onderlegde gebruikersgroep. De organisatie bekostigd zichzelf door omzet te genereren uit verwante diensten en het aanbieden van stukken niet-vrije, niet-gratis software. Snelle verspreiding leidt tot meer zichtbaarheid van de software. Met de levendige aandacht zullen ook meer programmeurs en andere belanghebbenden geïnteresseerd zijn een bijdrage te leveren, waardoor ook het vrije deel van de software groeit. Dit leidt ook weer tot meer commerciële interesse. Zo begeeft de softwareontwikkeling zich in een positieve spiraal. Met de Mozilla Public License is het daarom mogelijk om open source-software voor een veeleisende doelgroep versneld te ontwikkelen en succesvol te laten zijn.

Het is niet relevant om een discussie te voeren over welke licentie het predicaat 'beste' verdient. We kunnen wel stellen dat, zoals in dit artikel beschreven, bepaalde typen software waarschijnlijk sneller succes genieten onder de Mozilla Public License dan wanneer zij zouden zijn gepubliceerd onder een GPL-licentie.