De return on investment van SOA

Service oriented architecture (soa) is populair. Veel organisaties zijn er een aan het ontwikkelen of zijn het onderwerp aan het bestuderen. De grote vraag waarmee iedereen worstelt is echter: levert dit wel wat op? Of netter gezegd, heeft een soa wel een roi?

Helaas kunnen we de roi van een soa niet zo gemakkelijk van te voren berekenen. We kunnen niet melden dat een roi een doorsnee organisatie 1 miljoen euro per jaar oplevert, of iets dergelijks. Was het leven maar zo simpel.

Zoals voor zoveel it-technologieën geldt ook hier weer: de roi van een soa is afhankelijk van de doelstelling van het project. Grofweg kunnen we voor een soa vier doelstellingen identificeren.

Ten eerste, sommige organisaties zetten een soa in om een relatief klein technisch probleem op te lossen. Ze gebruiken het ter vervanging van de vele synchronisatiemechanismen. Technisch is dit haalbaar. Echter, voor de business zelf zal het voordeel niet zichtbaar zijn. Misschien dat er binnen de it-afdeling een voordeel te meten valt, maar het zal beperkt zijn. In feite is het met een kanon op een mug schieten. Misschien wordt de gehele synchronisatie transparanter, maar we hadden dit probleem ongetwijfeld met een goedkopere en simpelere oplossing kunnen realiseren.

Ten tweede, technologieën die gebaseerd zijn op moderne standaarden als soap, wsdl en uddi, kunnen we ook gebruiken om informatiesystemen met elkaar te laten communiceren. Let wel, het feit dat we soap-gebaseerde services ontwikkelen, wil nog niet zeggen dat we een soa aan het maken zijn. Daar komt meer bij kijken. Tien soap-services vormen nog geen soa. In feite is dit een eai-project waarin soap ingezet wordt als lijm. Dit kan een roi opleveren, maar ook deze zal niet direct voor de business zichtbaar zijn.

Ten derde, het wordt pas interessant op het moment dat we de ‘orkestratie’ van services laten uitvoeren door bpel-of bpel-achtige engines. Indien we dit niveau halen, dan mogen we zeker over een soa praten. Het grote voordeel hiervan voor de business is dat het eenvoudiger voor de organisatie zal zijn om haar bedrijfsprocessen te veranderen. Dit komt omdat er een duidelijkere één op één relatie bestaat tussen de werkelijke bedrijfsprocessen en de bpel gebaseerde bedrijfsprocessen. Een organisatie zal sneller kunnen reageren op veranderingen in de markt of nieuwe regelgeving. Op de lange termijn moet dit een roi geven. Echter, een dergelijk project heeft een groot risico, en dus is de roi onzeker. Het implementeren van bedrijfsprocessen met bpel zal voor vele organisaties een lastige horde zijn. Velen hebben namelijk geen ervaring met het opzetten van systemen vanuit bedrijfsprocessen. Kortom, potentieel heeft deze aanpak een serieuze roi, maar er bestaat een groot risico of we die roi wel halen.

Ten vierde, voegen we bam (business activity monitoring) toe aan bpel, dan kan de roi nog eens oplopen, omdat we de bedrijfsprocessen beter kunnen meten en dus inzichtelijker maken. Maar ook hier zal het risico weer groot zijn.

Van de laatste twee opties moeten we wel melden dat de roi moeilijk te berekenen is. Probeer maar eens van te voren uit te rekenen wat de roi in euro is van een soa die bedrijfsprocessen inzichtelijker maakt.

Dit betekent dat we veel visie van het management vragen om hun handtekening te zetten om de bouw van een soa-project te starten. Het gaat geld kosten, maar wat levert het op? Laten we hopen dat er snel veel organisaties naar buiten komen en melden dat ze wel degelijk een roi gehaald hebben. Dat zal het voor de rest eenvoudiger maken.