Nieuwe bescheidenheid en herbezinning bij serverproducent

Sun doet knieval

Sun Microsystems heeft de afgelopen maanden drastische - en soms verrassende - stappen gezet om het tij te keren. Forse ontslagrondes, die concurrenten reeds eerder hadden genomen, een veelomvattende vrede met aartsvijand Microsoft en technologische samenwerkingen met AMD en Fujitsu.

Jonathan Schwarz, sinds kort ceo van Sun Microsystems, leidt de hervorming van het ict-bedrijf. Op de Network-conferentie in Shanghai bood hij vorige maand al een blik op de toekomst van Sun.

"De oorzaak voor de huidige situatie waarin Sun zich bevindt, is te uiten in één woord: succes", begint Martin te Dorsthorst, sinds 1 juli vorig jaar directeur Sun Nederland. Dit lijkt op het oude, volgens sommigen hooghartige Sun, maar Te Dorsthorst vervolgt: "Sun heeft vroeg en goed geprofiteerd van de internet-hype en profiteert nu langzamer van het herstel. Dat komt door hoogmoed; als je succes hebt, denk je dat je goud kunt maken."
De Nederlandse directeur benadrukt dat het Amerikaanse bedrijf wel een goede kaspositie heeft. "Ook door het geld van Microsoft", merkt hij eerlijk op. In het kader van het vredesakkoord tussen de twee bedrijven ontvangt Sun in totaal 1,6 miljard dollar. Dat helpt het financieel onder druk staande bedrijf.

Ontslagen nog uitwerken

Ondertussen hangt Sun nog de eerder dit jaar aangekondigde wereldwijde ontslagronde van 3300 man boven het hoofd. Het is nog niet bekend hoe deze 10 procent personeelsvermindering wordt uitgewerkt, bijvoorbeeld of elk land ook 10 procent van zijn personeel moet ontslaan.
"Bij de eerste ontslagronde zei (Sun-president) Scott McNealy al: ik wil geen mensen ontslaan die ik straks weer moet inhuren als de markt aantrekt. We zijn nu echter bezig met een massieve, parallelle wijziging van Sun; het bedrijf opnieuw uitvinden. Daarbij houden we alles binnen Sun tegen het licht: biedt dit waarde voor de klant? Zo nee, uitbesteden of naar het buitenland uitbesteden." Er doen dan ook berichten de ronde dat Sun de orderverwerking wil overhevelen naar goedkopere, Oost-Europese landen. Te Dorsthorst kan dit niet bevestigen.

Verandering en leiding

Volgens de Nederlandse topman valt de Sun-verandering samen met grote wijzigingen in de ict-industrie. "Kijk maar naar softwarelicenties en het feit dat alles aan het net gaat, wat de complexiteit van ict verder verhoogt." De vrede met Microsoft is een erkenning van die wijzigingen, redeneert hij. "Een paar jaar terug was Sun nog een technologie-bedrijf; geleid door ingenieurswerk. Nu beseffen we ons meer dat we rekening moeten houden met de realiteit van de markt."
"Voorheen werd de klant geleid door de cio, die sexy nieuwe technologie wou. Nu leidt de bedrijfsmanager en die wil een bedrijfsoplossing. Klanten pikken het niet meer dat er bijvoorbeeld concurrerende directories zijn: van Microsoft en op Ldap gebaseerde, zoals die van Sun. Klanten eisen openheid en continuïteit." Laatstgenoemde was reden voor de samenwerkingen op processorgebied met AMD enerzijds en Fujitsu anderzijds.
De benoeming van relatieve nieuwkomer Jonathan Schwarz tot ceo is dan ook symbolisch voor de transformatie van Sun. "Hij heeft geen band met het verleden van Sun, in tegenstelling tot Scott. Schwarz is gericht op de toekomst", legt Te Dorsthorst uit. Stokpaardje van de verse ceo is het breed doorvoeren van het nieuwe softwareprijsmodel; betaling naar het gebruik en het aantal gebruikers. "Dat duidt op een andere rol voor software. Bijvoorbeeld als hulpmiddel voor zelfservice-P&O, of hoe de Aziatische markt tegen software aankijkt."
Daarbij predikt Sun gratis hardware, die is immers onderdeel van de oplossing die wordt gefactureerd naar gebruik. Het bedrijf biedt dit in de Verenigde Staten al voor ontwikkelaars en rolt dat programma deze maand uit in Europa.

Financiële lasten

Ook financieel manager Jan van den Nulft van Sun Nederland belijdt de nieuwe bescheidenheid. Hij benadrukt wel dat de financiële analisten weer wat positiever zijn over Sun. Het bedrijf zit qua financiën nog wel met enkele kwesties in de maag, waaronder de gebouwen. "We bezitten een te dure infrastructuur; we hebben nu last van de uitbreiding in de rijke periode", erkent Van den Nulft. Daar komt het maar gestaag vanaf. "Verder gaan we nu over naar het nutsmiddel-model. Dus misschien dat we ook onze eigen it uitbesteden", speculeert hij openlijk.
De overgang naar het nieuwe licentiemodel waarbij klanten per werknemer voor een jaar betalen, heeft ook z'n invloed. "Met het JES (Java Enterprise System - red.) en dergelijke is onze omzet nu uitgesmeerd, dat heeft een negatieve financiële impact vergeleken met het eenvoudig boeken van omzet zodra een product is verkocht." De omzet is dan echter wel gelijkmatig en voorspelbaar. Tenminste, voor de duur van het contract: een jaar. "Na één jaar is er wel het risico van ontslagen bij de klant. We proberen klanten dan ook driejarige contracten te verkopen." Tegelijkertijd heeft ceo Schwarz een mandaat uitgevaardigd voor winst op de korte termijn.
Ironisch is dat een groot deel van de wijzigingen die Sun nu doorvoert, in wezen het ongevraagde advies zijn van analist Steven Milunovich. Die ict-kenner van zakenbank Merrill Lynch gaf in november vorig jaar zijn ongezouten mening over Sun en verstrekte daarbij een reeks overlevingsstappen, waaronder een overgang naar servers voor de massamarkt. Toenmalig president McNealy ontkende de kritiek, maar inmiddels is zijn bedrijf wel een andere koers gaan varen.< BR>