Intel gooit Itanium-schema om

Productie 64-bit processoren komt op gang

Intel versnelt het lanceringschema voor zijn toekomstige Itanium-processoren op basis van verbeteringen in het productieproces. In 2004 verschijnt een niet eerder geplande Itanium-variant. In 2005 volgt een uitvoering met een dubbele processorkern, eerst gepland voor 2007.

Ontmanteling nevenactiviteiten Intel is nog altijd bezig zich te ontdoen van nevenactiviteiten die het de afgelopen jaren heeft ontplooid en ingekocht. De chipproducent verkoopt nu voor een onbekend bedrag zijn Trillium Digital Systems-divisie, die communicatiesoftware voor onder meer ip-telefonie maakt. Trillium is midden 2000 door Intel gekocht voor driehonderd miljoen dollar in aandelen en contanten. De processorproducent heeft vanaf 1998, gedurende de hoogtijdagen van de internethype, een slordige vijfendertig overnames gedaan. In totaal was hier elf miljard dollar mee gemoeid. Het merendeel van deze overnames diende om het gebruik van computers in z'n algemeenheid te stimuleren en daarmee de vraag naar Intel-chips. Daarnaast wilde Intel niet alleen aan de pc-markt gebonden zijn. Inmiddels is het grootste deel van deze nevenactiviteiten, variërend van pc-software tot website-diensten (hosting) voor bedrijven, weer afgestoten of gestaakt.

De volgend jaar verschijnende nieuwe processor is een verbeterde uitvoering van de eerstkomende Itanium, codenaam Madison. Die moet deze zomer uitkomen en is in wezen een verbetering van de huidige Itanium 2. Madison draait op 1,5 GHz en krijgt 6 MB aan Level 3 cachegeheugen. De voor 2004 geplande Itanium krijgt 9 MB cachegeheugen. Na de eerste Madison-uitvoering volgt later dit jaar de reeds eerder geplande Deerfield. Dat is een aangepaste, energiezuinige Itanium-processor voor serverbladen en servers in rekken (racks).

Dubbele kern

In 2005 moet de Itanium-chip met een dubbele processorkern verschijnen. Deze was oorspronkelijk gepland voor 2007, maar is nu opgenomen in een eerdere Itanium-generatie, codenaam Montecito. IBM heeft een processor met dubbele kern al op de markt: zijn Power4-chip. Sun Microsystems komt naar verwachting eind dit jaar met zijn Ultrasparc IV-processor met een dubbele kern.
Intels processor met dubbele kern zou oorspronkelijk pas in 2007 verschijnen. Het bedrijf ontkent de lancering te hebben vervroegd om in te lopen op IBM en Sun. Analisten voorzien dat

Resultaten in de lift Intel draaide het slotkwartaal van 2002 beter dan verwacht. Het boekte een nettowinst van één miljard dollar op 7,2 miljard omzet. De bruto winstmarge was 51,6 procent, tegen 49 procent in het voorgaande kwartaal. Vergeleken met dezelfde periode een jaar eerder steeg de omzet met 2,5 procent en de winst met 108 procent. Ook de jaarresultaten waren beter dan verwacht met 3,1 miljard dollar winst op 26,8 miljard omzet. Aartsrivaal AMD daarentegen verloor in het slotkwartaal 854 miljoen dollar op 686 miljoen omzet. Zonder reorganisatiekosten zou het verlies 235 miljoen bedragen. In 2001 was het slotkwartaalverlies vijftien miljoen. De omzet steeg wel 35 procent vergeleken met het derde kwartaal.

Intel zijn concurrenten te lijf gaat met lagere prijzen. Dit geldt ook voor softwarelicenties; Intel zegt zijn chip met dubbele kern te beschouwen als één processor, zodat licenties per processor niet ineens verdubbelen.
Dubbele processorkernen - niet te verwarren met Intels Hyperthreading-technologie die twee processoren softwarematig simuleert - beloven een aanzienlijke prestatiewinst. De chip biedt namelijk de rekenkracht van twee processoren, maar verbindt die twee niet middels de tragere systeembus; ze bevinden zich immers op hetzelfde chipvlak.

Productieproces

Intel zegt het snellere lanceringschema te danken aan verbeteringen in zijn productieprocessen. Toch stelt het de overgang naar transistorlijnen van 90 nanometer uit. De Madison-processor, te produceren op een 130 nanometer-proces, zou namelijk opgevolgd worden door een 90 nanometer-uitvoering van Montecito. Die chip blijft echter op 130 nanometer.
Volgens Intel-woordvoerders is dit uitstel niet te wijten aan problemen, maar aan de vervroegde lancering van de dubbele kern-processor. De daaruit voortkomende prestatieverbetering zou van dezelfde orde van grootte zijn als de overstap naar 90 nanometer.
Toch verwacht Intel het ontwerp van zijn 90 nanometer-productieproces midden dit jaar gereed te hebben, in plaats van in de tweede helft van 2003. Intel besteedt hieraan 90 procent van zijn onderzoekskapitaal van dit jaar - 3,5 tot 3,9 miljard dollar. Het 90 nanometer-productieproces zal toegepast worden voor de 32-bit Prescott- en Dothan-chips, voor respectievelijk desktop- en laptopcomputers. Prescott moet in de tweede helft van dit jaar verschijnen.

 
Jasper Bakker