Infrastructuur / Achtergrond
Codes vragen om aanpassing
SARA krijgt nieuwe supercomputer (5)
Met ruim veertien teraflops heeft de SARA Reken- en Netwerkdiensten vanaf 29 mei een van de krachtigste computers ter wereld in huis. Computable volgt deze weken de opbouw van het apparaat, dat bij IBM in de Verenigde Staten is getest. Deel 5: de gebruikers.
Nadat de oude supercomputer, bestaande uit meerdere racks, is ontmanteld en afgevoerd, staat SARA klaar voor de nieuwe nationale supercomputer Huygens. Die IBM-machine is vorige week afgeleverd en wordt nu opgebouwd door IBM-ingenieurs.
Initiële traagheid
De oude supercomputer is in plastic verpakt en per vrachtwagen afgevoerd naar de schroot. De nieuwe Power5+ machine bestaat uit 26 racks en is nu in kratten aangekomen bij het rekencentrum SARA.
“Gelukkig zijn er tools om de code te analyseren”, merkt Berg op. “Die zoeken bijvoorbeeld uit welke routines de meeste tijd opslokken, zodat je weet waar aanpassingen het meeste winst opleveren. IBM staat ons bij met specialisten en verzorgt bovendien een deel van de opleidingen voor onze gebruikers.”
Waterstof
De gebruikers van Nederlandse supercomputers zijn vooral te vinden in de chemische en natuurkundige hoek. Samen slokten zij driekwart van de tijd van de oude computers op. De rest van de tijd gaat naar technici, astronomen, wiskundigen, aardwetenschappers, medici en bio-informatici. Vooral deze laatste twee vakgebieden zijn echter sterk in opkomst.Aan het Leids Instituut voor Chemisch Onderzoek heeft prof. dr. Geert-Jan Kroes al een klus liggen voor SARA’s nieuwe rekenkracht: “Het gaat om het berekenen van de reactiewaarschijnlijkheden voor de dissociatie van moleculair waterstof op een koperoppervlak. Dat is van belang voor katalyse in allerlei processen, onder meer de productie van benzine. Aan dit systeem zijn veel experimenten gedaan en wij hopen die nu met een simulatie te kunnen benaderen.”
Kroes hoeft niets meer te migreren of te configureren: “De klus staat gewoon klaar. Het is alleen nog wachten tot de computer er staat en er klaar voor is.” Ook klimatoloog prof.dr.ir. Henk Dijkstra van de Universiteit Utrecht rekent op een soepele overgang bij de omschakeling naar de nieuwe computer: “Veel van de klimaatmodellen die wij gebruiken, draaien elders in de wereld al op IBM-machines. We verwachten dus geen problemen bij het migreren naar de nieuwe supercomputer.”
“Voor de gebruikers staat de performance voorop”, sluit Berg met een knipoog af. “Maar wij bij SARA vinden het natuurlijk ook gewoon leuk om met het nieuwste van het nieuwste te spelen.”
De Power6 krijgt een kloksnelheid van 4,7 GHz, twee keer zo veel als de Power5+. In het laboratorium heeft hij zelfs de 6 GHz al gehaald. IBM heeft de lithografische trucendoos moeten opentrekken om ervoor te zorgen dat de duocore chip niet bezwijkt onder zijn eigen warmteproductie. De bedoeling is dat hij evenveel energie gebruikt als zijn voorganger, ongeveer 100 watt. Dat gebeurt onder andere door een deel van de chips bij een lagere spanning te laten werken dan de rest.
Belangrijk bij al die rekenkracht van meer dan 3000 processoren is voldoende werkgeheugen (15 terabyte) en razendsnelle toegang tot data-opslag. De machine krijgt een pieksnelheid van 60 teraflop/s, maar is zo ontworpen dat opschaling naar 120 teraflop/s mogelijk is. Dan zou het apparaat weer sneller zijn dan het exemplaar van het Rechenzentrum Garching van het Max Planck Geselschaft, dat volgend jaar een System-p supercomputer van 100 teraflop/s geleverd krijgt.
Ook prof.dr.ir. Henk Dijkstra van het Instituut voor Marien en Atmosferisch Onderzoek Utrecht verheugt zich op de nieuwe computer, omdat hij dan een oceaanmodel in een hogere resolutie kan doorrekenen. “Bovendien hebben we plannen om het klimaat sinds de laatste ijstijd - 20.000 jaar geleden - te simuleren”, zegt hij.
Aan de TU Eindhoven hoopt chemicus prof.dr. Rutger van Santen de totstandkoming van materialen inzichtelijk te maken, liefst door exact te bepalen wanneer verbindingen tussen moleculen tot stand komen en verbroken worden. Dat vergt zogeheten multi-scale berekeningen. Elektronen reageren een biljoen keer sneller dan moleculen. Als je de berekening op de tijdschaal van elektronen uitvoert, kom je nooit aan de moleculen toe. Wil je beide effecten in één simulatie vangen dan moet je in hetzelfde model twee tijdschalen vangen.
De probleemstukken die SARA’s nieuwe supercomputer voorgeschoteld krijgt, zijn divers van aard, maar ze hebben ook het nodige gemeenschappelijk. De drie bovenstaande voorbeelden hebben alle te maken met een overgangsfase waar de wetenschap nog in zit, van experiment naar simulatie. Er bestaan al heel veel modellen, maar weinige daarvan zijn zo perfect dat ze alles kunnen verklaren wat in het bestudeerde fenomeen zit opgesloten. Daarvoor moeten ze nog nauwkeuriger, nog gedetailleerder worden.
Dat wil niet zeggen dat de berekeningen momenteel alleen modelvorming dienen. Er komen wel degelijk resultaten uit. Zo is dankzij eerdere supercomputers de werking van de groeizones in botten beter verklaard, werd het fenomeen van de superstorm ontdekt en zijn de eigenschappen van zeolieten (poreuze katalysatoren) in meer detail bekend. Het vervolmaken van de betreffende modellen staat echter onverminderd hoog op de wetenschappelijke agenda.
Of zoals de Twentse hoogleraar computational materials science prof.dr. Paul Kelly het uitdrukte in een onlangs door de stichting Nationale Computerfaciliteiten uitgegeven boekje: “De (…) machine zal het mogelijk maken experimenten realistischer na te bootsen en zelfs te vervangen. Dit is een continue ontwikkeling die voortgezet wordt met iedere nieuwe generatie van computers.”
- 15:02 NetApp versterkt midrange storage-portfolio
- 15:00 Update voor Xerox ‘Light Production' printer
- 14:54 Kaseya ondersteunt Microsoft SBS en EBS
- 14:23 EU-gedragscode geeft datacenters energietips
- 09:42 Datacenter staat onder druk
- 09:19 HEBBEN: Blu-Ray Portable Super Multi Drive
- 13:59 Maxdata Nederland stopt ermee
- 13:53 Stille draadloze multifunctional van Samsung
- 13:43 Novaport neemt dienstverlener BSO-IT over
- 14:09 Intel i7 multicore vrijgegeven
Clusterware voor betere toegankelijkheid
Door het installeren van clusterware kan toegankelijkheid en schaalbaarheid van de ‘back-end’ van een database aanzienlijk verbeteren. Deze whitepaper bevat een stappenplan voor het opzetten van een dergelijke geclusterde omgeving.... Download nu
De IT-afdeling als dienstverlener
De inzet en resultaten van de ICT-afdeling moeten flexibel en inzichtelijk zijn. Om dat te realiseren moet deze afdeling transformeren naar dienstverlener. Maar wat levert dit op, wat voor effect heeft dit op de organisatie en wat voor infrastructuur is daar voor nodig? Aan de hand van uitgebreid...... Download nu
Meer Infrastructuur whitepapersNetApp versterkt midrange storage-portfolio
21-11 15:02 NetApp voegt twee nieuwe systemen toe aan zijn midrange storage-serie, de FAS3160 en V3160. Daarnaast gaat NetApp 8Gb Fibre Channel ondersteunen en biedt het bedrijf enterprise...
Meer infrastructuur productenVialis uses virtualization to keep traffic information flowing
16-07 11:46 "Server virtualization enables us to give our customers more reliable and more flexible services and brings us the benefit of greater economy in the area of IT operation." - Johan...
Meer infrastructuur praktijkDatacenter staat onder druk
21-11 09:42 Het datacenter staat anno 2008 onder toenemende druk. Oude ontwerpen kunnen nieuwe systemen en nieuwe vereisten niet goed huisvesten. De stijgende prijs van energie en de trend...
Meer infrastructuur achtergrondWie drijft het nieuwe werken?
27-10 11:56 De week staat er bol van; het nieuwe werken. Veel organisaties denken na over het investeren in dit 'nieuwe werken' maar haken vroegtijdig af. Het bundelen van...
Meer infrastructuur opinieBekijk de leveranciers op het gebied van Infrastructuur.

