Veroorzakers van complexiteit in ICT-infrastructuur

Computable Expert

ing. Vincent AWG Jansen MSc

Architect ICT Infrastructuur

Expert van Computable voor het topic Infrastructuur

Meer

Soms lees je wat over de complexiteit in de ict-infrastructuur. Complexiteit werkt vrijwel altijd kostenverhogend. Het blijft dan vaak bij een constatering waarna snel wordt over gegaan tot de bestrijding ervan met maatregelen. Maar wat zijn nu de veroorzakers van complexiteit? Business- en applicatiearchitecten denken soms verbluffend eenvoudig over de infrastructuur, maar juist zij kunnen grote invloed uitoefenen op de complexiteit en daarmee op de kosten van de infrastructuur.

De zeven belangrijkste bouwblokken van iedere ict-infrastructuur zijn eindgebruikersapparaten (zoals desktops, pda's, etc.), opslagsystemen, servers, informatiebeveiliging, communicatie en netwerk, middleware en infrastructuursoftware en tenslotte ict-managementsystemen ten behoeve van operations. Dat lijkt een simpel en overzichtelijk geheel, maar zodra je je er wat in verdiept, blijkt een en ander in belangrijke mate geïntegreerd te zijn met elkaar.

De veroorzakers van de complexiteit in de ict-infrastructuur laten zich als volgt samenvatten (in willekeurige volgorde):

- Wijzigingen in de organisatie.
- Legacy-systemen.
- Meer applicaties.
- Toenemende mobiliteit van medewerkers.
- Meer regelgeving en andere voorschriften.
- Meer spullen in het datacenter.
- (On)volwassenheid van de ict-beheerorganisatie

Wijzigingen in de organisatie

Wanneer de grootte van de organisatie verandert, heeft dat meetal gevolgen voor de ict-organisatie. Denk aan het aantal ict-werkplekken, netwerkverbindingen en bandbreedte, inregelen dat applicaties beschikbaar zijn voor de nieuwe medewerkers en dat het aantal licenties in overeenstemming blijft met het gebruik. Meer dan eens wordt de ict-afdeling pas op het laatste moment op de hoogte gebracht van een verhuizing van een afdeling naar een ander pand en toch verwacht men dat alles maar gewoon werkt. Vanzelfsprekend speelt de frequentie van de organisatieveranderingen en de omvang een rol. Complexiteit wordt verder verhoogd door fusies en overnames waarbij de ict van de een door de ander geabsorbeerd moet worden. Dit speelt overigens net zo makkelijk ook intern, bij reorganisatie van grote divisies binnen ondernemingen en overheden.

Legacy-systemen

Legacy-systemen zijn (Wikipedia) verouderde ict-systemen die niet voldoen aan de huidige technologische standaarden welke de organisatie wil behouden voor geldige businessredenen. Deze systemen draaien vaak op verouderde en dus vaak langzamere hardware en reserveonderdelen voor zulke hardware is in toenemende mate moeilijker verkrijgbaar. Als er legacy-software gebruikte wordt op antieke systemen, dan is het verstandig om een business case te maken voor het vervangen van het gehele systeem, tenzij het mogelijk is om de software op nieuwere hardware met een backwards-compatible emulatieoptie (bijvoorbeeld virtualisatie) te draaien (indien dat gesupport en/of gecertificeerd wordt door de leverancier). Legacy-systemen zijn moeilijk te onderhouden, te verbeteren en uit te breiden omdat er een algemeen gebrek is aan iemand die nog weet hoe het in elkaar zit. Het toenmalige deskundige personeel is al uit dienst en het nieuwe personeel dat binnenkwam nadat het systeem ‘legacy' werd, heeft het systeem nooit leren kennen. Dit wordt vaak nog verergerd door een gebrek aan documentatie. Integratie met nieuwere systemen kan ook moeizamer zijn omdat de nieuwe software gebaseerd is op geheel nieuwe technologieën. Overbruggende software en hardware die vaak tegelijk met het nieuwe systeem ontwikkeld wordt om te integreren met andere (moderne) technologieën wordt vaak niet ontwikkeld voor de verouderde systemen door een gebrek aan voldoende vraag om de ontwikkeling rendabel te maken.

Meer applicaties

Wanneer het aantal applicaties dat een ict-organisatie moet ondersteunen toeneemt, dan neemt ook het aantal requirements toe dat deze applicaties hebben ten aanzien van de infrastructuur. Het is immers veel eenvoudiger om veertig applicaties te onderhouden dan vierhonderd, duizend of zelfs tweeduizend applicaties vanuit het perspectief van een change-manager. Denk eens aan het aantal mensen dat betrokken raakt bij een 'change advisory board' (CAB)-overleg dat de impact van een enkele applicatie, een applicatiesuite of de infrastructuur zelf overweegt bij dit toenemende aantal applicaties. Stel je eens voor hoe de rollen vergroten van een change-aanvrager (wie is gemachtigd), change-eigenaar, change-coördinator, change-procesmanager, tester (pre & post implementatie), testomgevingen, change-approver, QA/service-testmanager, service transitie manager en CAB-leden die betrokken zijn in een regulier CAB-overleg. Dat neemt niet weg dat je grote infrastructuren kunt bouwen, integendeel. Het legt wel de nadruk op het gebruik van architectuurprincipes en standaardisatie om te voorkomen dat de complexiteit exponentieel toeneemt met de grootte.

Compliancy en reguleringen, richtlijnen en regelgeving

In het algemeen neemt het aantal beleidsmaatregelen toe naarmate een organisatie groeit en vaak wordt van de ict een te grote bijdrage gevraagd in de handhaving er van als de technologie component van 'people, process en technology'. Heb je weleens het ‘protocol voor gebruik van internet en e-mail' gelezen van jouw organisatie? De forensische naspeurbaarheid ervan stelt eisen aan de ict. Het blijven voldoen aan beleidsmaatregelen onder veranderende omstandigheden is vaak een enorme uitdaging, zeker binnen de overheid waarbij wetswijzigingen snel gevolgen hebben voor systemen (applicatiekant), maar ook vaak op de infrastructurele kant zoals het verspreiden/updaten van de nieuwe applicatie naar de werkplek, netwerkbeveiliging en bandbreedte, etc. Als je er invloed op uit kunt oefenen, probeer de reikwijdte van reguleringen dan te beperken tot wat echt nodig is en alleen daar waar het effect heeft.

Toenemende mobiliteit van de medewerkers en gadgetgehalte

‘Vroeger' was alles simpel: je zat op kantoor om je werk te doen en als je al werk mee naar huis nam, dan was het een volle tas. We weten allemaal dat dat geen realiteit meer is. Mensen willen werken wanneer ze willen en waar ze willen en dat stelt eisen aan de verbindingen en aan de beveiliging. Ook het aantal eindgebruikerapparaten neem snel toe, denk aan laptops, pda's, smartphones, etc., waarvan het aantal en soort snel divergeert en er elke zes maanden een nieuwe generatie van is met nieuwere opties die de business wel graag direct wil gebruiken. Het kan allemaal wel, maar dan moet het wel veilig kunnen. Toch is het beter om eerste een selectie te maken van wat echt nodig is voor men tot aanschaf en implementatie over gaat.

(On)volwassenheid van de ict-beheerorganisatie

Bekwame mensen in dienst hebben is een vereiste als de complexiteit van de ict toeneemt, maar evenzo moet de volwassenheid van de organisatie meegroeien, zoals de processen die sturing geven. Indien de mensen en de organisatie niet meegroeien zal dat de toenemende complexiteit ernstig in de weg zitten.