Galileo is bijzonder noodzakelijk, dat laat geen enkele twijfel. Voor het op laten borrelen van ideeën over toepassingen van Galileo lijkt enige verdieping in de techniek en historie mij echter wel wenselijk. Het gaat namelijk om veel meer dan, met alle respect, de ‘gadget’-achtige ontwikkelingen.GPS is de verzamelnaam voor de technieken die onder de noemer Radio Satellite Navigation vallen. Het principe van Radio Satellite Navigation is gebaseerd op een constellatie van satellieten waarvan elke individuele baan min of meer bekend is. Een constellatie wordt zo ingericht dat er op elke plaats ter wereld, steeds minstens 4 satellieten boven de horizon staan. Elke satelliet heeft een aantal precisie klokken en zend met een korte interval een ‘almanac’ uit, bestaande uit de identificatie van de satelliet en de exacte verzendtijd. Onze ontvangers ‘weten’ de globale positie van elke satelliet en berekenen de exacte afstand ten opzichte van de satelliet op basis van de vertraging tussen de verzend- en ontvangsttijd van de almanac. Door deze informatie van minsten 4 satellieten te vergelijken ontstaat de ‘first fix’ en kan de locatie waar de ontvanger zich bevindt bepaald worden. Vanaf dat moment kan een systeem met 2 à 3 satelliet signalen een redelijke positie en beweging bepalen. De nauwkeurigheid in de locatie zit op 10 à 15 meter, voor tijdsynchronisatie levert GPS de hoogst haalbare precisie. Voor onze ‘TomTommen’ gebruiken we de Amerikaanse NAVSTAR constellatie. Daarnaast is er nog het Russische GLONASS. NAVSTAR en GLONASS zijn militaire systemen die we tot nu toe gemakshalve ook voor civiele toepassingen inzetten. NAVSTAR wordt geupdate (2011?) naar GPSIII, waarmee minstens dezelfde nauwkeurigheid als met Galileo wordt beoogd. Dat doen onze Amerikaanse vrienden niet om Galileo voor de voeten te lopen door hun gratis dienstverlening uit te breiden, maar omdat daar een militaire behoefte achter schuil gaat. Wij doen voorlopig dus niets anders dan het kennelijk gratis signaal ‘lenen’ voor allerlei toepassingen. Dat beperkt zich niet alleen tot de TomTommen, ook veel maatschappelijk kritische systemen gebruiken GPS informatie voor locatie bepaling en tijdsynchronisatie. Dat betekent dat wij nu al zeer afhankelijk zijn van een militair systeem waar we geen enkele grip op hebben. Als Bush een time-offset instelt zal dat worden gecorrigeerd in de militaire toepassingen; zo is dat bedacht. Maar die time-offset zal het Europese maatschappelijke leven aanzienlijk ontregelen: wij weten niet meer waar we zijn en we weten ook niet meer hoe laat het is. Dat is ook precies de reden dat het civiele leven in Amerika nog steeds erg terughoudend is om hun eigen GPS breed toe te passen. Een tweede terughoudendheid blijkt uit het feit dat GPS voor luchtvaart- en maritieme navigatie nooit als primair systeem gebruikt mag worden.Deze problemen zijn al lang geleden door Europa onderkend en daarom zijn er programma’s gestart om, vooruitlopend op Galileo, de integriteit van de bestaande systemen zo goed mogelijk te waarborgen. We hebben daarvoor de beschikking over DGPS (Differential Global Positioning System) waarbij met behulp van de klassieke LORAN systemen, bedoeld voor twee dimensionale maritieme navigatie, de nauwkeurigheid verbeterd wordt. Meer recent is de ontwikkeling van EGNOS (European Geostationary Navigation Overlay Service). EGNOS maakt van zowel de NAVSTAR als de GLONASS constellatie gebruik, geeft informatie over de integriteit van GPS signalen en verbetert de nauwkeurigheid tot ongeveer 2 meter.Dit alles tekent de noodzaak van Galileo. Het bevreemd mij dan ook dat Europa al eind vorige eeuw de afhankelijkheid en de risico’s van meeliften op ‘vreemde’ systemen heeft onderkend en daarom o.a. het EGNOS programma heeft gestart, maar tegelijkertijd de feitelijke financiering voor Galileo erg lang heeft uitgesteld. Dat is vooral veroorzaakt door veel kopstukken die blijven vinden dat de initiële kosten van Galileo, vergelijkbaar met 150km autosnelweg, bespaard kunnen worden omdat we ‘gratis’ mee kunnen liften op NAVSTAR.En dan de toepassingen. Naar mijn idee is Galileo erg noodzakelijk voor luchtvaart- en maritieme navigatie, voor het op tijd laten rijden van treinen, het volgens de juiste tijd regelen van betalingsverkeer, allerlei veerkeersregelinstallaties, track&trace en geo-fencing voor waardevolle spullen, bejaarden en criminelen, location based services en noem maar op. En inderdaad, omdat Galileo tweeweg verkeer gaat kennen, kan Eurlings de km-heffing op Galileo baseren. En als we zo ver zijn, dus als we allemaal een daarvoor geschikte toverdoos in de auto hebben, dan valt de CJIB-nota op de mat op basis van realtime snelheidscontrole. Zonder petten achter struiken, camera’s en blik-op-de-weg auto’s...