Patentenspook werpt schaduw vooruit

München bevriest Linux-migratie in afwachting evaluatie

Het spook van softwarepatenten werpt al een forse schaduw vooruit. Diverse technologieën in de Linux-kernel zouden overlap hebben met patenten, liet risico-inschattingsorganisatie Osrm weten. De gemeente München heeft de veelgeroemde Linux-migratie voorlopig in de ijskast gezet.

De Groene Partij heeft in de Münchense gemeenteraad de patentenkwestie aangekaart. Volgens de politieke partij, die juist voorstander is van de migratie naar open standaarden en 'open source'-software, zijn wel vijftig patenten van toepassing op het stadsproject. De beslissing tot tijdelijke stopzetting is dan ook een politiek besluit om de heikele kwestie van softwarepatenten aan te pakken. München wil veertienduizend desktopcomputers overzetten naar Linux.
De patenten die volgens de Groene Partij van toepassing zijn, slaan op technieken, handelingen en programma's. Daaronder bevinden zich: webpagina's in tabbladen, het grafische bestandsformaat jpeg, 'multitasking' van het besturingssysteem, documenten maken via macro's en het gebruik van een browser om online forums te bezoeken.
Het gaat deels om patentaanvragen; die zijn momenteel dus nog in behandeling bij het Europees Patentenbureau. Die EU-organisatie heeft tot op heden al ongeveer dertigduizend aanvragen voor softwarepatenten gehonoreerd. Patenten op software zijn nog niet gedekt door Europese wetgeving, maar die wetten zijn wel in de maak. Een omstreden Europese richtlijn voor softwarepatenten is in mei dit jaar goedgekeurd.

Belofte IBM

De vrees is dat ondernemingen met grote patentenportfolio's daarmee software-ontwikkeling, waaronder die van OSS (open source software), kunnen frustreren. IBM heeft vorige week verklaard dat het zijn omvangrijke patentenportfolio niet zal gebruiken tégen Linux. Die belofte deed vice-president technologie en marketing Nick Donofrio op de Linuxworld-beurs in San Francisco. Hij roept andere bedrijven op ook dergelijke toezeggingen te doen.
OSS-voorvechter Bruce Perens reageert terughoudend; hij wil IBM's belofte zwart op wit zien. Unisys, dat rechten bezat op het grafische formaat gif, deed ooit een mondelinge belofte dat het daar geen geld uit wil slaan, maar kwam daar - tijdelijk - op terug. Daarnaast wil Perens dat IBM steun verleent indien er een patentenaanval op OSS plaatsvindt.
Ook vice-president Martin Fink van HP is kritisch: "IBM's intentieverklaring lost geen specifieke problemen van klanten op." De topman verwijst hiermee naar de juridische bescherming die HP klanten biedt bij aanklachten op het gebied van intellectueel eigendom. IBM biedt een dergelijke garantie niet.
De belofte van IBM is een reactie op uitlatingen van Microsoft-topmannen Bill Gates en Steve Ballmer. Die verklaren juist dat het concern zijn patentenportfolio te gelde wil maken, zij het niet middels rechtszaken maar juist middels licentieverstrekking. Het softwarebedrijf biedt sinds november vorig jaar een licentie voor FAT. Dat basale bestandssysteem is massaal in gebruik, onder meer voor ingebedde apparatuur en geheugenkaarten.< BR>