Te weinig testen achilleshiel C2000

Veel mitsen en maren aan overgang naar communicatiesysteem

Wat kan er nog allemaal misgaan met het C2000-project? Veel, zo blijkt uit het rapport van de Algemene Rekenkamer. De communicatiesystemen voor de zwaailichtensector zijn in de praktijk amper getest. Dit kan de achilleshiel van het project blijken te zijn.

Het C2000-project C2000 kent twee delen: het Communicatienetwerk C2000 en het subonderdeel Geïntegreerd Meldkamersysteem. Deze twee projecten moeten de communicatie tussen brandweer, ambulancediensten en politie verbeteren. Sinds 2002 zijn C2000 en GMS samen met het traject Colokatie - het fysiek bij elkaar brengen van alle hulpverleningsdiensten binnen een regio in een meldkamer - geïntegreerd tot één project: Verbindingen en Meldkamerdomein. Concreet bestaat het C2000-systeem uit een landelijk dekkend radionetwerk, netwerkdiensten, radiobediensystemen en randapparatuur met als basis de standaard Tetra. Het radionetwerk is opgebouwd uit basisstations (antennemasten met de bijbehorende zend- en ontvangapparatuur), schakelknooppunten (die de basisstations en de meldkamers met elkaar verbinden) en een netwerkmanagementsysteem. De bouw en het ontwerp van de C2000-infrastructuur is in handen van Tetraned, een joint venture van Getronics en KPN, die samenwerkt met Motorola. GMS is het gezamenlijke informatieverwerkingssysteem voor meldkamers van brandweer, ambulance en politie. Het is ontwikkeld door een speciaal team van ITO, het ict-agentschap van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. BZK is de opdrachtgever van het C2000-project. ITO is opdrachtnemer en werkt hierbij samen met automatiseerder CSC. Zowel BZK als ITO krijgen van de Algemene Rekenkamer forse kritiek op hun gebrekkige projectaanpak.

Veel krediet heeft het project niet meer bij politiek Den Haag. De meeste politici, op die van D66 na, geven C2000 nog het voordeel van de twijfel. Nu stoppen met het project zou inhouden dat de investeringen, die inmiddels 750 miljoen euro belopen (en waarschijnlijk uitkomen op zo'n 830 miljoen; eerder begroot op zo'n vijfhonderd miljoen), weggegooid geld zijn. Ergens is er echter natuurlijk een grens. Veel mag er niet meer mis gaan.
De Algemene Rekenkamer stelt in haar rapport Communicatienetwerk C2000 en Geïntegreerd Meldkamersysteem dat het C2000-project naar verwachting niet klaar is op de door de Tweede Kamer gehanteerde geplande opleverdatum 1 januari 2004. Uit een enquête onder gebruikers (de hulpverleningsdiensten) blijkt dat 30 procent denkt in het eerste kwartaal van 2004 te gaan werken met C2000. De door de projectorganisatie genoemde opleverdatum (april 2004) is merkwaardig genoeg anders dan die in Kamerstukken. De overige 70 procent hoopt in de loop van dat jaar te kunnen overstappen, mits het benodigde netwerk op 1 januari 2004 is opgeleverd.

Amper getest

De Rekenkamer maakt zich in dit kader zorgen over het gebrek aan testen. Een 'Proef in de Proef' (PIP) in 2001 bleek te weinig representatief voor het gehele project. De Algemene Rekenkamer constateert weliswaar dat het systeem in opzet grotendeels voldoet aan de functionele eisen zoals geformuleerd in het programma van eisen uit 1996.
Of het communicatiesysteem echt werkt, kan pas worden bepaald na oplevering van de infrastructuur, de levering van alle netwerkversies en het afronden van de landelijke aanbesteding randapparatuur, merkt de overheidswaakhond fijntjes op. De Rekenkamer waarschuwt dat door het ontbreken van uitgebreide operationele tests er risico's bestaan wat betreft de werkbaarheid en beheerbaarheid van C2000. Zwakke punten zijn bijvoorbeeld nog de end-to-end encryptiebeveiligingsfunctionaliteit voor speciale eenheden van de politie en het permanent op afstand kunnen uitschakelen van randapparatuur, eveneens een beveiligingseis.

Actueel

Verder is het de vraag of de functionele eisen uit 1996 vandaag de dag nog actueel zijn. De voorbereidingen zijn immers al tien jaar geleden gestart, waarna in april 1996 het kabinet instemde met de uitvoering van het C2000-project. De reactie van directeur Roel Coutinho van de Amsterdamse GG&GD in de media stemt wat dat betreft hoopvol. De ambulances in Amsterdam zijn als eerste hulpdienst eind mei overgegaan. Volgens Coutinho blijkt C2000 een goed systeem, op een paar kinderziektes na. Jos Swarte, operationeel directeur Tetraned (zie kader), meldt dat inmiddels alle benodigde apparatuur in Nederland staat. Technologisch zijn er geen problemen, zegt hij. "Alles is fabrieksmatig getest. We zijn begonnen met het bouwen van de antennesites waarin de basisstations komen. Het begint nu te lopen."< BR> 
Zie ook:
Projectbeheersing C2000 onder de maat (17 juni 2003)
C2000: dure soap (20 juni 2003)