Archiefwet wijst indirect naar ODF

Microsoft kondigde vorige week aan dat het in zijn Office-pakket een conversiemogelijkheid naar het Open Document Format inbouwt. De kans is groot dat ook de Nederlandse overheid voor dit bestandsformaat kiest.

"In bijlage twee van de archiefwet uit 2002 staat precies aangegeven welke bestandsformaten toegestaan zijn voor overheidsdocumenten. Sgml, XML en PDF-A worden daar letterlijk als voorbeelden van te verkiezen open standaarden genoemd. Als ODF vier jaar terug bestond had deze variant er ook tussen gestaan. Het is tot stand gekomen in het Oasis samenwerkingsverband in samenspraak met een grote groep belanghebbenden, waaronder gebruikers en het heeft een ISO-stempel", zegt Jan-Willem Broekema, manager van het onder de Ictu vallende programma Ososs (Open Source als Onderdeel van je Software Strategie). Ososs geeft Nederlandse overheden advies over hoe zij open source alternatieven bij aanbestedingen een serieuze kans kunnen geven. Daarnaast maakt Broekema deel uit van het Forum Standaardisatie bij GBO-Overheid, een onderdeel van het ministerie van Binnenlandse Zaken die de architectuur van de elektronische overheid beheert.

Niet open genoeg
Microsoft heeft in het nieuwe Office 2007 ook voor een op XML gebaseerd bestandsformaat gekozen. Dat is volgens Broekema niet voldoende om voor het label 'open' in aanmerking te komen. "Bij Microsoft mist heel duidelijk de inspraak waar bij ODF wel sprake van is." Broekema acht de kans groot dat een belangrijk deel van de Nederlandse overheid net als in België, Frankrijk en Denemarken voor ODF kiest. Er wordt op dit moment een standaardwerkplek voor rijksambtenaren ontwikkeld, waarbij de richtlijnen van de archiefwet een belangrijke rol spelen. Daarnaast wordt de overheid zich er steeds meer van bewust dat het uit oogpunt van digitale duurzaamheid voor een open standaard moet kiezen die over tientallen jaren nog hanteerbaar is.
Broekema verwacht dat de keuze voor ODF met de verkiezingen op komst vanzelf op de agenda zal komen te staan. "Ososs is niet in de positie om nu voor de hele overheid de keuze voor ODF te maken. Ososs maakt ook met opzet geen deel uit van de ODF-alliance. Het zo neutraal mogelijke ict-advies aan ministeries, provincies, gemeenten en waterschappen zou daarmee in gevaar komen. De beleidsmakers moeten de keuze voor ODF nu op de agenda zetten. Dat is voorbehouden aan de Tweede Kamer of aan een ministerie als het departement van Algemene Zaken. De keuze voor ODF ligt voor de hand. Het is een open standaard erkend door ISO. Daar zal de overheid vroeg of laat voor kiezen", aldus Broekema.

ODF plug-in
Microsoft laat een toevoeging ontwikkelen zodat zijn software voor kantoorautomatisering Office 2007 en eerdere versies van deze software overweg kunnen met ODF. Deze plug-in zet Office-documenten om naar het ODF-formaat of maakt het mogelijk om ODF-bestanden te importeren in Microsoft Office. OpenOffice.org, Staroffice van Sun en Workplace van IBM zijn op dit moment op ODF gebaseerd. Microsoft heeft voor het eigen bestandsformaat OpenXML gekozen.
Het concern laat het nieuwe conversiehulpmiddel voor ODF als open source project ontwikkelen in samenwerking met het Franse it-bedrijf Clever Age, het Indiase Aztecsoft en het Duitse Dialogika. Microsoft reageert met deze toevoeging op herhaalde verzoeken van overheden die informatie en documenten in open formaat willen. Onder meer de Deense, Franse en Belgische overheid hebben aangekondigd op aanzienlijke schaal ODF te zullen gebruiken.