Innovatie loopt achter

Subsidie moet vooral dienstensector vooruit helpen

Hoewel de overheid veel geld beschikbaar stelt om een brug te slaan tussen wetenschappelijk onderzoek en het bedrijfsleven, blijft de ict-innovatie in Nederland achter. Dit komt deels doordat ict in Nederland vooral diensten omvat, en deze sector weinig investeert in onderzoek.

Technologiestichting STW ondersteunt ict-innovatie en financiert met een jaarlijks budget van vijftig miljoen euro hoogwaardig onderzoek aan universiteiten en onderzoeksinstituten. In 2005 zijn in totaal meer dan 130 hoogwaardige wetenschappelijke onderzoeksprojecten gehonoreerd. Uit deze projecten zijn de afgelopen jaren zes ondernemingen ontstaan.

STW-directeur Anton Franken: “Ict neemt binnen alle onderzoeksgebieden een belangrijke plaats in. Van de totale portefeuille is ongeveer 20 procent ict-gerelateerd. Dat komt overeen met de investeringen in onderzoek en ontwikkeling van het bedrijfsleven. Binnen Nederland zijn er enkele topwetenschappers op dat gebied, maar eigenlijk niet genoeg. De instroom van jonge onderzoekers is laag. Dit betekent dat we uiteindelijk te weinig innovatie kennen.”

Volgens Franken heeft het gebrek aan innovatie deels te maken met het feit dat de ict-dienstensector nog te weinig investeert in onderzoek. “In Nederland kenmerkt de ict zich vooral door diensten. In vergelijking met bijvoorbeeld de farmacie is in deze dienstensector onvoldoende kennis bij de bedrijven aanwezig om aan te sluiten bij wetenschappelijk onderzoek. Bedrijven als ASML en Philips doen het goed, maar het mkb loopt nog achter. Daarom is het van belang dat het mkb in eerste instantie gaat investeren in het eigen kennisniveau. Als die stap is gemaakt, gaan bedrijven vanzelf vragen naar universitaire r&d. De komende jaren willen we dus meer inzetten op de participatie van het mkb. Het gaat goed, maar er is meer nodig.”

In 2004 is STW gestart met het Valorisation Grant-programma, met als doel commerciële toepassingen te vinden bij succesvolle onderzoeksprojecten. Het programma is opgezet naar voorbeeld van het Amerikaanse SBIR-programma (Small Business Innovation Research). Er wordt geld beschikbaar gesteld om zowel een haalbaarheidsstudie te doen als de valorisatiefase te overbruggen. Dit wil zeggen dat het punt waarop private financiers de verdere commerciële ontwikkeling voor hun rekening nemen bereikt moet worden.

Ondernemerschap

“Gelukkig groeit ook het ondernemerschap onder wetenschappers enorm”, zegt Franken. “De laatste jaren is een cultuuromslag waar te nemen waarbij universiteiten een enorme inhaalslag maken. De afgelopen vijf jaar is het aantal starters dan ook enorm toegenomen. Er is nog veel te doen, maar ik ben ervan overtuigd dat ze aan de goede weg timmeren. Iedereen is er ook van doordrongen dat we dat echt nodig hebben om mee te spelen als innovatieland.”

Ondanks het succes van de Valorisation Grant is het overigens nog maar de vraag of deze na 2008 nog kan doorgaan. De financiering moet uit het reguliere STW-budget komen. De benodigde vier miljoen euro per jaar lijkt niet meer op te brengen.