Actieplan voor open overheid

Staatsecretaris Heemskerk: "Door open standaarden en open source software te gebruiken kan de afhankelijkheid van de overheid van ict-leveranciers worden verminderd."

Staatsecretaris Heemskerk: "Door open standaarden en open source software te gebruiken kan de afhankelijkheid van de overheid van ict-leveranciers worden verminderd."

'Overheden moeten vanaf april 2008 verplicht gebruik maken van open standaarden. Dit moet de overheid minder afhankelijk maken van ict-leveranciers.' Dat stelt staatssecretaris Heemskerk (Economische Zaken) in een actieplan dat hij mede namens staatssecretaris Bijleveld (Binnenlandse Zaken) aan de Tweede Kamer heeft gestuurd.

Staatsecretaris Heemskerk: "Door open standaarden en open source software te gebruiken kan de afhankelijkheid van de overheid van ict-leveranciers worden verminderd. Ook ontstaan er meer kansen voor ontwerpers van dit type software. Daarnaast wordt de gegevensuitwisseling tussen overheden, bedrijven en burgers eenvoudiger." Er is een beleidsregel in de maak om Rijksdiensten vanaf april 2008 te verplichten om bij de aanschaf of modernisering van software uit te gaan van open standaarden.

Alleen bij uitzonderlijke gevallen mag daarvan worden afgeweken, bijvoorbeeld wanneer de bedrijfsvoering in gevaar komt. Ander hoofdpunt uit het actieplan is dat alle departementen vanaf 1 januari 2009 een strategie moeten hebben voor de aanbesteding, inkoop en het gebruik van open source software. In de huidige overheid is er vaak wel een aantal open source applicaties aanwezig, maar deze maken niet altijd deel uit van een uitgebreide visie. Daar willen de staatssecretarissen verandering in zien.

Derde speerpunt: er moet een speciaal programmabureau komen om de overgang naar open source en open standaarden bij de overheid te ondersteunen. Heemskerk: "Het is goed dat de politiek zich met ict bemoeit: het is niet alleen een technologisch middel, maar ook een wezenlijk onderdeel van de moderne Nederlandse samenleving."

Manifest Open Overheid

Uit onlangs gepubliceerd OSOSS-onderzoek naar ict-beleid bij gemeenten blijkt dat 70 procent van de Nederlandse gemeenten officieel in het gemeentebeleid heeft vastgelegd wat ze met open source software doen. Van die groep wordt het grootste deel, ruim 40 procent, ingeschaald in de groep ‘bewuste denkers'. Dit zijn volgens de onderzoekers vooral pragmatische gebruikers, dat wil zeggen: ze gebruiken open source alleen als het niet te veel moeite oplevert. Open source is voor die groep vooral een zaak van systeembeheerders. Wel blijken de ict-beslissers redelijk op de hoogte te zijn van ontwikkelingen rond open source.

Bijna 30 procent van de gemeenten wordt in de categorie ‘onbewust en toevallig' geplaatst. Bij die gemeenten is nauwelijks tot geen beleid. Ict-beslissers weten niet altijd dat er open source wordt gebruikt of halen open source en open standaarden door elkaar en zijn niet op de hoogte van open source ontwikkelingen. Volgens OSOSS gebruikt 84% van de gemeenten (ook) Linux als besturingssysteem.

Open source of open standaard?
Open source software is software met vrije toegang tot de broncode. Bij open standaarden draait het om ict-standaarden die iedereen mag gebruiken en waarvoor geen licenties betaald hoeven te worden.