Niet aan plaats en tijd gebonden werken introduceert beheer- en beveiligingsproblemen

'Van negen tot vijf' is uit

Van negen tot vijf werken raakt uit de tijd. Globalisering en de 24-uurs economie zorgen ervoor dat we meer en meer op andere tijdstippen willen of moeten werken. Werk en privé versmelten en we eisen meer flexibiliteit. Een praktisch gevolg is dat we ons werk op alternatieve locaties willen kunnen doen om efficiënter met onze tijd om te gaan. Een draadloze verbinding is daarbij onmisbaar. 'Server-gebaseerde computing' kan veelvoorkomende draadloze en mobiele problemen oplossen.

Toepassingen en informatie moeten mobiel toegankelijk worden en zich aanpassen aan onze mobiele levensstijl. Na klantenbezoeken terugkeren naar het kantoor om de administratie bij te werken is onhandig. Voorraden in het magazijn controleren en later administratief verwerken kost onnodig veel tijd. Waar en wanneer we ook onderweg zijn, we willen op ieder tijdstip en op elke locatie kunnen werken: bij een toeleverancier of klant, op een beurs of conferentie, in de auto of trein en zelfs in het café of op het strand. Dit klinkt eenvoudig maar valt in de praktijk niet mee. Er is een grote diversiteit op het gebied van mobiele apparaten, draadloze verbindingen en de prestaties daarvan, telecomaanbieders en toepassingen. Verder moeten beheer en beveiliging goed geregeld zijn. Sbc (server-based computing) kan het draadloos en mobiel werken aanvullen.

Complexe infrastructuur

Telecomaanbieders overstelpen ons met reclame. De telefoon wordt als pda (personal digital assistant) aangeboden. Foto's maken en versturen, chatten, muziek beluisteren, online spellen en serieuzere zaken als bankieren of aandelen bekijken worden als lokkers gebruikt. Daar waar wap mislukt is, hebben bijvoorbeeld Vodafoon Live of KPN i-mode meer kans op succes.

Meer Meer informatie over mobiliteit en werken op afstand met bedrijfskritische toepassingen: http://www.citrix.com (zoek op 'Workforce Mobility Documents'; de eerste gevonden pagina bevat zo'n tien interessante documenten) http://www.microsoft.com/windowsmobile Voorbeelden van (betaalde) i-mode-toepassingen: http://www.imode.nl http://i-mode.startpagina.nl Conceptontwerpen van toekomstige mobiele apparaten: http://rapax.com/prototypes

Er is veel 'content'. Goedkoop is het niet, want voor veel diensten die via internet gratis zijn, moeten we via de telefoon betalen. File-informatie bijvoorbeeld kost twee euro per maand, en voor De Telegraaf leggen we maandelijks één euro neer (zie kader).
De kleine schermpjes zijn alleen geschikt voor simpele handelingen en speciaal gemaakte mini-content op mini-websites, ook al laten de fabrikanten ons anders geloven (zie kader). Om toegang te krijgen tot zakelijke toepassingen als SAP of Peoplesoft, intranetten en eenvoudige toepassingen als mail of een agenda is middleware noodzakelijk. Dat is software met een communicatiepoort-functie om een selectie van onderdelen van bedrijfstoepassingen of informatie uit die applicaties door te sturen en te presenteren op de telefoon of pda. Voorbeelden van middleware-producten en -diensten zijn Vodafone Mobile Connect, KPN Mobile Office, Blackberry Enterprise en Microsoft Mobile Information Server (tegenwoordig geïntegreerd met Exchange 2003). Veelal is maatwerk nodig en ontstaat een complexe, moeilijk te beheren ict-infrastructuur.
Dataverbindingen via een gsm-lijn van 9,6 Kbps zijn traag. Gprs (onder meer gebruikt door i-mode) haalt theoretisch 115,2 Kbps, maar valt in de praktijk tegen. Door de trage verbinding is het belangrijk om zo weinig mogelijk 'overbodige' informatie te versturen. Filteren, conversie en compressie zijn belangrijke taken voor de communicatiepoort.

Verloren raken

Voor geavanceerdere zakelijke toegang is een scherm van 240 bij 320 pixels, zoals een pda heeft, een minimum vereiste. Als traditionele pda's voorzien worden van telefoonfuncties zijn typische pda-functies beter te gebruiken op telefoons. De nieuwe Treo 600 pda's van Palm en Handspring bijvoorbeeld zijn voorzien van een qwerty-toetsenbord en telefoonfuncties. Nu is het is vaak nog zo dat de pda (of notebook) voorzien moet worden van een adapter of op de telefoon zelf wordt aangesloten. De telefoons, pda's, toepassingen en diensten zijn niet gestandaardiseerd. Er is een variëteit aan besturingssystemen, waaronder Symbian, Microsoft Smartphone 2002, Pocket PC en Linux (in de aangekondigde A760 telefoon van Motorola).
Naast beheer van de hardware en het besturingssysteem moeten de hulpprogramma's, zoals synchronisatiesoftware, software voor versleuteling, een mobiele vpn-toepassing (virtual private network), anti-virussoftware en de gebruikerstoepassingen, onderhouden worden. En wie weet wat de toekomst nog gaat brengen aan mobiele apparaten (zie kader). Aan de bedrijfszijde moeten complexe servers voorzien van middleware beheerd worden.
Een probleem bij mobiel werken is gegevensbeveiliging. Zonder maatregelen als een pincode, versleuteling en back-ups bestaat de kans dat de data op het mobiele apparaat in verkeerde handen komen of verloren raken. Dit werd onlangs nog eens duidelijk toen een directeur zijn Blackberry verkocht via Ebay. Hierop zouden zich nog duizenden adressen, functiebeschrijvingen en zelfs mails over overnames bevinden. De mobiele telefoon staat overigens in de top-10 van meest gestolen apparaten.

Veraangenamen

Met sbc worden toepassingen volledig op een centraal systeem beschikbaar gesteld. Gebruikers bedienen de toepassingen op hun mobiele apparaat, terwijl onderhoud, beheer en ondersteuning volledig op afstand plaatsvinden op de server. Alle op Windows functionerende toepassingen zijn zonder enige aanpassing of maatwerk te bedienen op de draadloze pda of notebook; van Baan en Lotus Notes tot de volledige Internet Explorer 6 voor intranet- en internettoegang. Zelfs het bekijken van Adobe pdf-, Word- en andere mail-bijlagen is geen enkel probleem.
Op de pda of notebook is alleen een klein programma dat de presentatie mogelijk maakt nodig. Microsoft gebruikt hiervoor de rdc-toepassing (remote desktop connection), beschikbaar voor onder andere Windows CE en Pocket PC. Bij gebruik van Citrix Metaframe XP Presentation Server met de ica-toepassing (independent computing architecture) is de hardwareondersteuning breder; onder meer de Nokia Communicator wordt ondersteund. Twee speciale functies veraangenamen het werken op het kleine beeldscherm.
Handig is de 'scaling'-functie. Rechtsboven in het schermpje is een vierkantje te zien waarin de grootte van het zichtbare virtuele beeldscherm wordt weergegeven. Door hierop te klikken wordt de zichtbare grootte aangepast. Het is mogelijk om het gehele Windows-bureaublad samen te persen naar het 240x320-formaat. De tekst is nauwelijks leesbaar, maar doordat we aan toepassingen gewend zijn, kunnen we de menu's toch bedienen. Met een toepassing van een derde partij is het mogelijk het scherm 90 graden te keren om een betere schermverhouding te verkrijgen.
Ook handig is 'panning'. Bij deze functie beweegt als het ware een camera ter grootte van het schermpje (240x320) over de volledige Windows-sessie van bijvoorbeeld 1280x1024. Alleen het deel van de sessie waar de 'camera' boven hangt wordt weergegeven.

Bandbreedte

Sbc met het ica-protocol vergt weinig bandbreedte. Een gemiddelde sessie kost 10 tot 20 Kbps. Dit loopt op naarmate er meer veranderlijke grafische elementen en geluid verstuurd moeten worden. Citrix presteert in het algemeen iets beter dan Microsoft vanwege speciale voorzieningen. Speedscreen Latency Reduction zorgt er bijvoorbeeld voor dat op netwerken met vertraging de gebruiker toch het gevoel heeft te kunnen doorwerken. Extra optimalisaties zijn mogelijk, zodat zelfs met een gsm-verbinding (net) te werken valt.
Bovendien lost sbc een belangrijk deel van het beveiligings- en beheerprobleem op dat ontstaat doordat mensen werken met gegevens en toepassingen die centraal opgeslagen zijn dan wel draaien binnen het bedrijf. Lokale bestanden en toepassingen zijn niet nodig. Versleuteling van de communicatie is mogelijk met zowel Windows Server 2003 Terminal Server als Metaframe XP Presentation Server. < BR>