Momentum voor irisscans misschien voorbij

Verlopen van patent geeft producenten meer ruimte

Een eeneiige tweeling deelt genetische zaken als bloedgroep, huidskleur en DNA. Toch is ook bij hen de textuur van de iris niet identiek, wat het lezen van de iris uitermate geschikt maakt voor persoonsidentificatie. Dat was in 1985 de conclusie van oogartsen dr. Leonard Flom en Aran Safir, waarop het zogenaamde Flom-patent werd aangevraagd, de voorloper van de patenten van Iridian. Dit patent is voor de Verenigde Staten inmiddels niet meer geldig en loopt het komende jaar af voor de rest van de wereld.

Hoe werkt het? Bij moderne irisscans is het niet nodig om het oog van zeer dichtbij te laten scannen. Een camera zoekt in eerste instantie door middel van gezichtsherkenning de plaats van het oog waarna een hoge resolutiescan van de iris wordt gemaakt. De textuur van de iris is bij ieder persoon anders. De gevonden textuur van de iris wordt omgezet in een algoritme dat wordt vergeleken met een database. Het hele proces neemt in de praktijk een tiental seconden in beslag. Vanaf de midrangemodellen wordt het vervalsen van irisscans erg moeilijk omdat het systeem kijkt naar de vorm en de beweging van het oog en pupil. Positieve identificatie is een veel groter probleem omdat wimpers, contactlenzen en brillen het lezen van de textuur kunnen belemmeren. Bij Aziaten is het probleem dat maar een beperkt deel van de iris zichtbaar is, waardoor deze bevolkingsgroep slecht wordt herkend.

Reinier van der Drift, directeur van BioXS staat binnen Nederland bekend als één van de experts op het gebied van biometrie. Hij twijfelt of dit het moment is dat iristechnologie gaat doorbreken. "Tot dit jaar zat de markt min of meer op slot vanwege het dwarse standpunt van Iridian. Er waren in feite maar een paar partijen die bij hen gunstige voorwaarden met betrekking tot het licentiemodel konden bedingen. Vorig jaar barstte de bom toen LG Electronics en Iridian met elkaar overhoop kwamen te liggen over wat voor de buitenwereld leek te gaan om het gebruik van de merknaam IrisAccess. LG is één van de belangrijkste ontwikkelaars van totaaloplossingen voor irisidentificatie. Wat hen stak is dat toen zij met de eerste prototypen op basis van de patenten van Iridian kwamen, Iridian dit direct als merknaam heeft gedeponeerd. Dat heeft jarenlang voor een gebrouilleerde situatie gezorgd waarbij alleen behoud van winkelnering ze bij elkaar hield."

Langzame adaptatie

Van der Drift gelooft dat er meer partijen komen die in irisscans zullen duiken, maar vraagt zich af of het benodigde momentum al niet voorbij is. "Nu het Flom-patent afloopt, is LG natuurlijk bezig haar eigen producten en algoritmes te ontwikkelen en zo zullen er meer partijen zijn. Ik betwijfel echter of dit de iristechnologie een echt grote zet gaat geven. Ik ben bang dat Iridian met haar halsstarrige houding de hele ontwikkeling van de iristechnologie zoveel schade heeft berokkend dat het wordt ingehaald door nieuwe biometrische technieken, waaronder een scan van de bloedvaten in de handpalm. Aan irisscans kleven veel nadelen. De camera's die het gezicht moeten aftasten en de iris op afstand moeten lezen, hebben maar een beperkt fysiek bereik. Dat maakt ze niet gebruiksvriendelijk en het aantal afwijzingen is behoorlijk groot. Daarnaast is het grote publiek toch huiverig voor het idee dat er 'iets' met hun ogen gebeurt. Die adaptatie door het grote publiek gaat langzamer dan verwacht. Bij het irisproject op Schiphol hebben er dit jaar bijvoorbeeld maar ongeveer tienduizend mensen gebruik van gemaakt. Op de totale passagiersstroom is dat een fractie."

Afwijzing

Die mening is ook Martin Kersten aangedaan. Hij is als voorzitter van het Genootschap van Informatiebeveiligers én directeur van Crypsys Data Security sceptisch over het grootschalig toepassen van irisscans. "De aantallen op Schiphol geven te denken en echt serieuze toepassingen van irisscans en andere biometrische identificatiemethodes kom ik in de praktijk nog maar weinig tegen. Onlangs heb ik een tijdje zitten kijken bij die iriscontrole op Schiphol. In dat kwartiertje dat ik daar zat, heb ik toch een behoorlijk aantal mensen gezien die alsnog op de normale wijze langs de douane moesten. Los van het feit of het grote publiek biometrie accepteert, is het systeem blijkbaar nog niet geschikt om grootschalig te worden ingezet." Zoals valt te verwachten is Frank Fitzsimmons, ceo van Iridian, niet onder de indruk van deze tegenvallende resultaten. "Schiphol was één van de early adopters op dit gebied en de technologie ontwikkelt zich steeds verder. Juist nu het Flom-patent komt te vervallen zullen er meer leveranciers zijn die eigen algoritmes gaan schrijven. Dat zal juist een stimulans voor de markt zijn waar Iridian fors van zal meeprofiteren. Anders dan alle andere leveranciers hebben wij namelijk de praktijkervaring." Fitzsimmons gelooft ook niet dat het strenge licentiebeleid rond haar patenten de ontwikkelingen heeft vertraagd. "Het zou dom zijn geweest om de patenten niet op een goede manier te beschermen. Elk bedrijf dat goede patenten heeft, zal dat proberen te gelde te maken door er juist samen met technology partners voor te zorgen dat de ontwikkelingen door blijven gaan."
Max Snijder van de Biometric Expertise Group is er van overtuigd dat Iridian met haar licentiestrategie op het verkeerde paard heeft gewed. "Ik ben destijds nauw betrokken geweest bij de samenwerking tussen Joh. Enschede en Iridian, dus ik ken de organisatie ook van binnenuit. In plaats dat Iridian gewoon licenties ging verkopen, wilde ze oplossingen leveren en bij eindgebruikers aan tafel zitten. Daarom hebben ze het gebruik van beelden om irissen te lezen zo strak dichtgetimmerd dat geen enkele andere leverancier dit zonder hun toestemming kon gebruiken. Die houding is voor andere fabrikanten de reden geweest om te wachten met het ontwikkelen van eigen apparatuur. Uiteindelijk zie ik wel een positieve toekomst nu het Flom-patent gaat vervallen, maar de productontwikkeling heeft door de houding van Iridian flinke achterstand opgelopen. Ik ben voorzichtig positief omdat in iristechnologie combinatie met gezichtherkenning namelijk aansluit op alle nationale systemen die nu al in ontwikkeling zijn. Het zou onlogisch zijn die kennis niet te gebruiken."