GSM-protocol hoeft niet op schroothoop

'Het is helemaal niet zo dat het gsm-protocol meteen op de schroothoop hoeft.' Dat zegt Walter Belgers, consultant bij beveiligingsbedrijf Madison Gurkha naar aanleiding van het nieuws dat onderzoekers Karsten Nohl en Sacha Kriβler op hackersconferentie Hacking at Random 2009 een methode presenteerden voor het afluisteren van gsm-verkeer. 'Bedrijven die zich zorgen maken te worden afgeluisterd staan niet machteloos. Ze kunnen kiezen voor extra versleuteling.'

Belgers: 'Er zijn verschillende aanbieders van beveiligde telefoons of versleutelingssoftware voor mobiele telefoons. Daarbij leest de ene beller bijvoorbeeld een code voor, die de ander op zijn telefoon moet intoetsen, voordat het gesprek van start kan gaan. Het probleem daarmee is alleen dat beide bellers beveiligd moeten zijn. Dit soort oplossingen worden in de praktijk desondanks al wel gebruikt, bijvoorbeeld door belangrijke overheidsambtenaren, diplomaten en leden van raden van bestuur. Bedrijven die deze oplossing niet zien zitten, kunnen natuurlijk ook besluiten geen geheime dingen meer over het gsm-netwerk te versturen.'

Zevenhonderd euro is genoeg

Onderzoekers Karsten Nohl en Sacha Kriβler presenteerden op de hackersconferentie Hacking at Random 2009 een methode voor het afluisteren van gsm-verkeer. Belgers: 'Gsm-signalen worden weliswaar versleuteld verzonden, maar dat gebeurt via een verouderd algoritme. Verschillende onderzoekers wezen al op theoretische zwakheden in het gsm-protocol, maar pleegden nog geen concrete kraak. Nohl en Kriβler presenteerden op HAR2009 wel een concrete methode. Op dit moment is zelfs een supercomputer niet snel genoeg om de juiste sleutel te kunnen gokken om een gsm-communicatie te kunnen afluisteren. Maar Nohl en Kriβler zijn de komende maanden van plan om voorbereidend rekenwerk te doen, waarmee dat raden naar sleutels sneller verloopt. Zij vragen de hackersgemeenschap om hun computers daarvoor beschikbaar te stellen.'

TAN-codes

Tot nu toe was het al wel mogelijk om een gsm base system controller te kopen en te proberen je voor te doen als zendmast van een telecomprovider. Daarbij ging het echter om een tamelijk theoretische dreiging, want het is behoorlijk ingewikkeld voor een nepmast om zijn identiteit te verbergen. 'Als een inbreker bijvoorbeeld een gsm-gesprek wilt afluisteren, zal hij dat gesprek toch via zijn eigen telefoonlijn moeten doorsluizen. De afgeluisterde bellers krijgen dan een ander nummer op hun scherm te zien. Het is een hoop werk om daar iets aan te veranderen.'