Ouderwetse managers verpesten het voor de rest

Computable Expert

drs.ing. François Zielemans

Business Unit Manager

Expert van Computable voor de topics: Outsourcing en Smart IT

Meer

Sinds jaar en dag zit menig ict-organisatie in de hoek waar de klappen vallen als er weer bezuinigd moet worden. Dit is niet alleen aan ict zelf te danken, maar in veel gevallen ook aan businessmanagers die nog zijn opgegroeid met de ponskaart en mentaal zijn blijven hangen bij de introductie van de mobiele telefoon. De stap naar internet en andere moderne mogelijkheden om ict in te zetten om de bedrijfsprocessen te transformeren, hebben ze nooit echt gemaakt.

Een persoonlijk anekdote is die van een cio die tijdens een vergadering van de raad van bestuur door de ceo erop werd aangesproken dat zijn e-mail het niet goed deed toen het agendapunt ict aan de orde kwam. Dit was bij een uitgever, maar bij andere organisaties kunnen businessmanagers er ook wat van. Zo denk ik persoonlijk dat de Free Record Shop over tien jaar niet meer bestaat. De toegevoegde waarde van de winkelketen weegt niet op tegen de additionele kosten ten opzichte van het internet. Mensen die muziek, films of spellen willen kopen, weten meestal precies welk product ze willen en kijken vervolgens alleen naar de prijs en levertijd. Daarnaast zullen fysieke gegevensdragers als dvd's verdwijnen, omdat steeds meer content direct via de tv benaderd kan worden. Proberen te differentiëren op kwaliteit of service met behulp van winkels wordt daardoor steeds lastiger.

Free Record Shop heeft weliswaar een internetshop, maar plaatst dat onderdeel los van de rest waardoor er eigenlijk twee businessmodellen naast elkaar draaien. Dit is voor mij een indicatie dat de raad van bestuur nog steeds worstelt met de omschakeling van ‘oude' naar ‘nieuwe' economie. Daarnaast hebben ze weliswaar recentelijk een aantal winkels overgenomen in België, maar voor de rest bestaat de strategie al jaren voornamelijk uit het snijden in de kosten. Op een bepaald moment is de hele organisatie weg bezuinigd en is er niets meer over. Dit terwijl er volgens mij nog genoeg ruimte is voor een speler op de Nederlandse markt die op innovatie wijze content en diensten aanbied via verschillende kanalen, maar daarvoor moet de ceo wel een halve cio zijn.

Naast businessmanagers die de potentiële toegevoegde waarde van ict niet goed op hun waarde inschatten, is de ict-organisatie zelf ook in hoge mate debet aan hun reputatie van ‘cost-center'. Van oudsher is ict namelijk de afdeling die de andere afdelingen helpt om kosten te besparen door het automatiseren van manuele activiteiten. Eenvoudige en repeterende activiteiten werden voortaan door computers gedaan wat ten koste ging van menig arbeidsplaats.

De associatie tussen ict en kostenbesparing is een reputatie die men niet eenvoudig kwijt raakt. Als gevolg wordt de ict-afdeling keer op keer besparingsdoelstellingen opgelegd die maar op twee manieren ingevuld kunnen worden.

De eerste manier is outsourcing. Door dezelfde activiteiten op grotere schaal uit te voeren dan een ict-afdeling zelf kan, is de leverancier in staat een lagere prijs in rekening te brengen. De leverancier kan de prijs daarnaast verder drukken door arbeidsplaatsen naar lagelonenlanden te verplaatsen. Schaalgrootte betekent echter ook standaardisatie, de tweede manier om kosten te besparen.

Bij ict gaat namelijk ook de '80/20-regel van Pareto' op; het merendeel van het ict-budget gaat op aan uitzonderingen. Door alleen standaarddiensten aan te bieden, kan de ict-manager aanzienlijk besparen op het budget en dat is de laatste jaren massaal gebeurd. Technologieën als SaaS, PaaS en andere vormen van cloud computing versnellen dit proces, omdat ze een ‘out-of-the-box' oplossing bieden die, vanuit technisch perspectief, eenvoudig te realiseren is.

Waar het in verschillende organisaties nu begint te kraken is de spiraal waar de ict-afdeling in terecht is gekomen: gezien worden als een kostenpost leidt tot het opleggen van besparingsdoelstellingen, leidt tot minder mogelijkheden om echt toegevoegde waarde te leveren, leidt tot gezien worden als kostenpost, etc. Kortom, zowel businessmanagers als ict-managers dienen nog meer naar elkaar toe te bewegen. De nieuwe generatie businessmanagers hebben van huis uit al meer begrip voor de mogelijkheden die ict biedt, maar de oude garde heeft nog regelmatig moeite met de snelheid waarmee technologie gevestigde bedrijfsmodellen overhoop halen. Aan de ict-manager om zich meer als een businessmanager te gedragen: minder technologie en veel meer vanuit een helder begrip van de wijze waarop de business geld verdient en kan verliezen, de business ondersteunen bij het inzetten van vernieuwingen op het gebied van ict.