SOA verzuipt soms in eigen succes

Organisaties moeten meer structuur aanbrengen in hun service oriented architecture (soa). Ze moeten bepalen hoeveel webservices ze willen en wie die gaat beheren. Ook moeten ze weten welke zakelijke processen ermee worden ondersteund en welke onderlinge afhankelijkheden dat oplevert.

Volgens Forrester-vice president en principal analyst John Rymer gebruiken organisaties soa vaak nog voor ‘simpele vormen van integratie', maar groeit het aantal organisaties dat soa gebruikt voor het snel kunnen aanpassen van hun zakelijke strategie." Ook al is Rymer positief over de mogelijkheden van soa's, toch moeten organisaties volgens hem dieper nadenken over het beheer van hun nieuwe architectuur. "Soa geeft een businessflexibiliteit die ik nooit eerder heb gezien. De technische mogelijkheden van soa zijn gedegen. Organisaties hebben echter ook een organisatorische structuur nodig."

Begin klein

Forrester zie in haar onderzoeken al drie jaar achtereen een groei in de adoptie van soa's. Er vallen volgens Rymer een aantal lessen uit die soa-praktijk van de afgelopen jaren te leren. De eerste daarvan is: begin klein. Volgens Rymer lijkt een soa op het eerste gezicht misschien weinig te verschillen van andere integratietechnieken, maar bedriegt de schijn in dat geval. "Client-server- en webtechnologie hebben we eerder gezien. Maar het overstappen op een soa betekent een grote platformverschuiving." Rymer adviseert daarom om klein te beginnen, met een project dat geen kwaad kan aanrichten maar wel toegevoegde waarde biedt. Na dit eerste project kan de soa stapsgewijs groeien, door het steeds toevoegen van nieuwe services.

Ga uit van zakelijke processen

Een andere belangrijke les is volgens Rymer dat organisaties bij het definiëren van web services niet moet uitgaan van "abstracte kunstmatige systeemconcepten" maar van zakelijke processen. Alleen zo maximaliseer je de kans zo groot mogelijk dat je je nieuwe web services zo vaak mogelijk kunt herbruiken binnen steeds nieuwe samengestelde applicaties. Rymer: "Alleen door vanuit een zakelijk perspectief te bedenken welke taken je organisatie uitvoert, kun je services creëren die door verschillende projectteams herbruikbaar zijn, ook voor gebruikers die geen ict-professional zijn."

SOA's ontwikkelen zich vaak organisch

Op het moment dat een soa breed wordt geaccepteerd binnen de organisatie, is het volgens Rymer belangrijk om pas op de plaats te maken. Rymer: "Als een soa succesvol wordt en steeds meer mensen de soa gebruiken om waarde te creëren, loop je het risico te eindigen met een rommelige stapel services. Zeg dan: stop. Alleen dan ben je in staat om op een hoger plan terecht te komen."

Volgens Rymer ontwikkelen soa's zich vaak te organisch. Zo'n geleidelijke evolutie kan standardisatie in de weg staan. "Mensen zijn geneigd hun eigen ideeën te hebben over de manier waarop services samenwerken. Maar dat wil je juist standardiseren, om te voorkomen dat je hulpcode nodig hebt of andere aanpassingen in je architectuur. Standaardisatie is bovendien de enige manier om mensen te kunnen trainen. Maak een architectonische planning. Bepaal hoeveel services je wilt hebben en door welke processen die gebruikt worden."

Beheerregels

Structuur aanbrengen in een soa moet niet alleen op architectonisch niveau, maar ook door het opstellen van beheerregels over interne werkprocessen (‘governance'). "Organisaties moeten vastleggen wie welke service gaat onderhouden. Alleen zo kun je nieuwe versies uitbrengen zonder dat de onderlinge afhankelijkheden verbroken worden."

Rymer heeft één voorbehoud: je moet oppassen niet te vroeg te beginnen met structureren. Organisaties die zich nog in de adoptiefase bevinden lopen volgens hem anders het risico het enthousiasme en de creativiteit van medewerkers in de kiem te smoren.

Proces van volwassenwording

Bovenstaand bezinningsmoment, dat op het grensvlak ligt van de volwassenwording van een soa, wordt volgens Rymer vaak aangegrepen om over te stappen op een andere platformtechnologie, die gebruikt maakt van een andere Enterprise Service Bus om interacties tussen services te coördineren. Ook is dit het moment om lifecyclemangement van services te introduceren en testprocedures te formuleren. "De duur van dit proces van volwassenwording is niet te voorspellen. Het kan tien jaar duren. Maar de sleutel is om het moment te herkennen dat je governance nodig hebt."