Week 25 -2002

Door
Fred van der Molen

Fred van der Molen beschouwt en becommentarieert het ict nieuws van de afgelopen week. Met deze keer: Wordt umts overbodig door wifi? Waarom stopt IBM met harde schijven? Hoeveel kost een handpalmcomputer jaarlijks? Wat ziet Tulip dit jaar teruglopen? Het citaat van de week.

Wordt umts overbodig door wifi?
... nee, wel nog minder profijtelijk. Het is waar dat de markt voor draadloze netwerken explodeert in de bedrijfs- en thuisomgeving. Bovendien kan er in een snel uitdijend aantal publieke ruimtes draadloos worden geïnternet. En ja, we mogen verwachten dat de meeste zakenhotels, luchthavens en zakencentra op termijn allemaal draadloos internet zullen aanbieden via wifi-basisstations. In de VS rust Starbucks zijn koffiezaken ermee uit en in Zweden worden er complete stadswijken van basisstations voorzien. Tenslotte ontstaan er hier en daar gebruikersinitiatieven die oproepen het eigen basisstation voor 'de gemeenschap' open te stellen. Maar toch: dat de optelsom van al deze ontwikkelingen tot een dekkend netwerk zou kunnen leiden, is een misvatting. Afgezien van het woud van antennes dat nodig zou zijn, zijn er andere moeilijk te overwinnen problemen. Wifi biedt geen mogelijkheid een gebruiker naadloos van het ene aanbieder naar de andere over te schakelen (roaming), noch zijn er protocollen die bepalen wat er moet gebeuren als meerdere draadloze netwerken hetzelfde gebied dekken. Last but not least gebruiken wifi-ontvangers zoveel energie dat ze momenteel uitsluitend geschikt zijn voor apparaten met een forse accu; dus niet voor telefoons en nauwelijks voor pda's. Nu wordt een aantal van deze tekortkomingen ongetwijfeld opgelost. Maar dan nog zal wifi umts niet overbodig maken. Het gaat toch vooral om een complementaire technologie: Umts voor onderweg, voor landelijke gebieden, en voor intelligente telefoons en computers; Wifi met hoge bandbreedte voor stationair gebruik in grootstedelijk gebied, vooral voor computers. Fabrikanten als Nokia denken al die kant uit en ontwikkelen producten die automatisch kunnen schakelen naar het optimale netwerk. Nu de telecomaanbieders zelf nog. Bedrijven als KPN kunnen beter zelf het voortouw nemen. Het gevaar dat zij de eigen, trouwens nog geheel op te bouwen, umts-markt bij voorbaat kannibaliseren, lijkt me minder groot dan de boot te missen. Voordat umts überhaupt leverbaar is, zal het aantal 'hotspots' al dramatisch zijn gestegen. Mobiel internet is een dienst. Telecomaanbieders doen er goed aan daarvoor de juiste technologie op de juiste plaats in te zetten. Aan de afschrijving van de umts-licenties kunnen ze beter maar niet meer denken.

Waarom stopt IBM met harde schijven?
...er dienen zich alternatieven aan. Half april kondigde IBM aan zijn schijvenproductie over te doen aan concurrent Hitachi. Begin juni was de deal gesloten. De stap was verrassend, want de schijvenfabricage leek een succesvol onderdeel van IBM's componentendivisie. Zo sloot Big Blue enkele jaren terug een meerjarig miljardencontract met Dell voor het leveren van componenten, waaronder harde schijven. De verkoop is onderdeel van een forse saneringsoperatie van IBM, want ook bij Big Blue gaat het minder. De schijvenfabricage is kennelijk niet lucratief genoeg. Maar er is meer. Kennelijk ziet IBM geen strategische betekenis meer in de schijvenproductie. Het zijn teveel standaardproducten aan het worden, hoeveel groter de opslagdichtheid en hoeveel kleiner het formaat elk jaar ook wordt. Het concern lijkt te mikken op een geheel nieuwe generatie opslagmedia op basis van nanotechnologie. Vorige week bracht het nieuws van Millipede, een opslagtechniek waarmee op een postzegel bijna een terabyte informatie kan worden opgeslagen. Als die techniek inderdaad over enkele jaren marktrijp is, zoals wordt beweerd, kon het wel eens snel gaan met de harde schijf.

Hoeveel kost een handpalmcomputer jaarlijks?
...drieduizend dollar, althans volgend Gartner. De geestelijke vader van de 'total cost of ownership' (tco), Gartner Group, heeft weer toegeslagen. Verbijsterde het concern enkele jaren terug door de jaarlijkse bedrijfskosten van een pc op het astronomische bedrag van tienduizend dollar vast te pinnen, nu is de 'personal digital assistant' (pda) aan de beurt. De gevolgen laten zich raden. Handpalmcomputers zijn op slag een financieel bedrijfsrisico. Gartner heeft uitgerekend dat de gemiddelde jaarlijkse gebruikskosten van uw Palm of Pocketpc zo'n drieduizend dollar bedragen. En dan hebben we het nog niet over de draadloze modellen. Verrassend is nog dat zestig procent van de kosten in beslag wordt genomen door hardware, software en netwerkdiensten. Bij de pc's was de grootste post steevast beheer en onderhoud. Maar wat moeten we met dergelijke bevindingen? De berekeningen zijn zo extreem dat ik Gartner eerst wel eens de tco van een kopieerapparaat en een koffiemachine zou willen laten uitrekenen. Gewoon als ijkpunt. Ik vrees dat Gartner bij de koffiemachine ook duizenden dollars aan verloren arbeidsproductiviteit turft.

Wat ziet Tulip dit jaar teruglopen?
... het verlies, net als anders. De it-industrie heet een dynamische sector te zijn, maar veel nieuws is tijdloos: Microsoft brengt nieuwe versies maanden later uit dan gepland, Intel verlaagt de prijzen met 30 procent, Hewlett-Packard verklaart indirect te blijven verkopen, Larry Ellison gaat zich meer met dagelijkse leiding bemoeien, McNealy waarschuwt voor Microsoft. Is het 1997 of 2002? In dezelfde reeks past de kop: Tulip ziet jaarverlies sterk teruglopen.
In mijn ongetwijfeld misvormde herinnering heeft Tulip altijd verliezen gemaakt. Maar het leuke van het Brabantse bedrijf is dat ze er elke keer weer zo'n goed verhaal bij hebben gehad: het zou spoedig beter gaan nu het mislukte avontuur in de VS was verwerkt, een grote Aziatische partner zich aandiende, de nieuwe fabriek efficiënter produceren mogelijk maakte, het bedrijf zich terugtrok op de zakelijke markt, de onrendabele buitenlandse vestigingen werden afgestoten enzovoort, enzovoort. Dat Tulip nog altijd met een eigen jaarrekening komt, is al een wonder. In 2001 schijnt het arme Tulip door 'logistieke problemen drie miljoen euro aan opdrachten niet hebben kunnen uitvoeren." Maar bovenal is er nog de rechtszaak met Dell. Als ze die winnen zou dit de onderneming minimaal zeven miljard dollar kunnen opleveren!

Het citaat van de week
... is van Marc Andreessen: "Mijn visie is dat iedereen één keer moet proberen met Microsoft te concurreren. Eén keer."

 
Fred van der Molen