Wet-kilometerprijs als aanjager voor SOA-voor-onderweg

Computable Expert

dr. Marc Fleischeuers

Architect en adviseur

Expert van Computable voor de topics: Overheid en Management

Meer

Onlangs heeft minister Eurlings de kamer gecharmeerd en sindsdien lijken de ergste tegengeluiden verstomd. De echte behandeling van de wet-Kilometerprijs zal in het voorjaar van 2010 plaatsvinden, maar ik denk dat we er van uit kunnen gaan dat de uitvoering van de wet ter hand zal worden genomen. Kortom, we gaan betalen per kilometer en er komen kastjes in onze auto’s. Kan het zijn dat dit een aanjager gaat worden voor een servicegeoriënteerde infrastructuur voor het wegverkeer?

In het kastje, of OBU (on board unit), zitten straks drie mogelijkheden voor draadloze communicatie: GNSS (gps en dergelijke) voor plaatsbepaling, gsm (umts, hsdpa en dergelijke) voor communicatie met de backoffice en DSRC (dedicated short-range communications) voor onderweg. Vooral die laatste is interessant. DSRC is een verzameling standaarden op het gebied van netwerken, connectiviteit en applicatiediensten, respectievelijk vergelijkbaar met OSI-lagen 1, 2, en 7. Alles bij elkaar vormt een DSRC-netwerk dus een basis voor een netwerk-, communicatie- en applicatie-infrastructuur voor onderweg. De standaard is al ruim tien jaar oud en tot nu toe is er weinig mee gebeurd. Ik heb de indruk dat deze uitrol een van de grotere gaat worden. Binnen de applicatiestandaarden van DSRC worden verschillende soorten diensten gegroepeerd, denk hierbij aan emergency management services , traffic and travel information services , electronic tolling services (aha), vehicle safety systems services etc. 'This is service oriented architecture, Jim, but not as we know it!'

Stel je eens voor hoe dat werkt in de praktijk, je rijdt rond en voortdurend leg je netwerkverbindingen aan met alle voertuigen om je heen en met road-side equipment (RSE). Dit lijkt op een ad-hoc WiFi-netwerk, maar dan met hoge snelheid. Het resultaat is dat je, zeker in stedelijke gebieden of op een drukke weg, voortdurend een netwerkverbinding hebt, met wisselende partners. Stel je nu voor dat er berichtverkeer over een dergelijk netwerk gerouteerd moet worden... Inderdaad zijn broadcast storms en betrouwbaarheid belangrijke onderwerpen van onderzoek in dit veld. Verdere interessante beperkingen zijn de omvang van de payload van de berichten (enkele tientallen bytes), de bandbreedte (enkele honderden bits per seconde), de reikwijdte van één verbinding (in de tientallen meters) en de beveiliging (wie autoriseert? Hoe controleert de ontvanger de autorisatie?). Overigens, de kilometerbeprijzing die bij ons wordt ingevoerd, zal alleen maar enkelvoudige verbindingen (request-reply) met RSE voor handhavingdoeleinden nodig hebben; technische uitdagingen zijn er wel degelijk, maar ze lijken behapbaar.

Marktpartijen krijgen een belangrijke rol in het realiseren van deze infrastructuur en dit zal hen een interessante uitgangspositie geven om een servicelandschap te ontwikkelen. Gesteld dat de technische uitdagingen opgelost kunnen worden, welke services kunnen wij dan verwachten? Goede voorbeelden helpen en in een experiment in Frankrijk (AIDA) zijn een een paar leuke ontwikkeld: verkeersservices met informatie over onder andere ongelukken, files; weerservices met zware regen- en sneeuwval, gladheid; persoonlijke navigatie : toeristische tips, tankstations met prijzen onderweg, de aanbieding van de dag in het wegrestaurant; en nog een spannende categorie: de interactieve service waarbij je zelf informatie mag inbrengen: rommel op de weg, incidenten en dergelijke.

Wat ik me nou afvraag is of deze services, volgens goed gebruik, hun eigen wielen gaan uitvinden of dat er principes van servicegeoriënteerde architectuur kunnen worden toegepast. Het lijkt me een geweldige uitdaging, want realiseer je dat je vrijwel alle zekerheden overboord kunt gooien. Maak je geen illusies over beschikbaarheid, een service is voorbijgereden voordat je er erg in hebt. Vergeet soap, vergeet xml, vergeet http, vergeet tcp. Hou in de gaten dat deelname aan sommige services (noodwaarschuwingen, tolbetalingen) verplicht is. Met welk SOA-architectuurprincipe, welke REST- en WS-*-standaard maken we een voor SOA-voor-onderweg?