De afgelopen week was het onderwerp stemcomputers behoorlijk in het nieuws. Niet zo verwonderlijk als je weet dat we binnen een tijdsverloop van enkele maanden weer twee belangrijke verkiezingsrondes hebben. Op 22 november de verkiezingen voor de Tweede Kamer en op 7 maart 2006 de verkiezingen voor de Provinciale Staten. Het nieuws wordt gedomineerd door de stichting 'Wij vertrouwen stemcomputers niet'.
Als je de website leest dan kan ik me als burger volledig in de verontrusting van de stichting vinden. Volledig terecht dat zij hier aandacht voor vragen en dit op de 'politieke' agenda krijgen. Wel opmerkelijk is dat pas nadat de gemeente Amsterdam met stemcomputers is begonnen het onderwerp pas echt belangrijk lijkt te worden. Ik krijg het gevoel dat als die Amsterdammers hun grote mond weer opendoen er pas echt aandacht uitgaat naar een probleem. De verontrusting van de stichting is wat mij betreft volledig terecht. De oplossing die zij aanreiken vind ik echter niet goed. Zo stellen zij: "Voorlopig lijkt ons een hernieuwd gebruik van stembiljetten het makkelijkst".
Op de vraag naar stemmen via Internet, luidt het antwoord: "Dat daar bij de huidige stand van zaken in sommige beleidskringen heel serieus over gesproken wordt vinden we behoorlijk verontrustend. Om te beginnen spelen bij stemmen via Internet precies dezelfde problemen als bij de huidige stemcomputers. Daarnaast zijn er met betrekking tot Internet omvangrijke veiligheidsproblemen, denk bijvoorbeeld maar aan 'phishing' of dDoS aanvallen. En verder is er met betrekking tot stemmen op Internet nog een hele reeks extra problemen, die overigens gelukkig ook wel vrij algemeen onderkend worden. We noemen hier alleen het feit dat stemmen over Internet een vorm van "kiezen op afstand" is waardoor we niet meer kunnen waarnemen of kiezers in onafhankelijkheid hun stem effectief geheim uitbrengen (en dat er dus geronseld kan worden omdat het stemgeheim in het geding is). Ambtelijk Nederland probeert op dit moment op alle manieren om te doen alsof het stemgeheim eigenlijk niet zo belangrijk is omdat men dolgraag weer iets nieuws wil invoeren. Voor ons is echter het belangrijkst dat ook bij stemmen via het Internet een verkiezingsuitslag nooit meer werkelijk door de kiezers kan worden gecontroleerd. Kortom: allemaal (hopelijk) goedbedoelde maar uitermate slechte plannen, die in de kiem gesmoord moeten worden."
Ik denk dat de stichting hier de plank volledig mis slaat. Al enkele jaren volg ik met veel interesse het internetstemmen bij de waterschappen. Het Leidse waterschap Hoogheemraadschap Van Rijnland heeft hier al veel ervaring mee opgedaan en inmiddels ook prijzen mee gewonnen. Kijk ook bij eerdere publicaties van Computable.">Het stemsysteem RIES is volledig (achteraf) controleerbaar. Of je dat nu via huis doet of vanuit iedere andere locatie. Het systeem heeft alle veiligheidstesten positief doorstaan.
Waterschapsverkiezingen domineren het nieuws niet zo, wellicht dat de stichting het succes van RIES is ontgaan. Om nu anno 2006 weer terug te gaan naar het rode potlood terwijl er zulke robuuste en betrouwbare techniek voorhanden is, lijkt me echt terug naar de middeleeuwen.
