Flip Vuijsje vindt het een onvervalst schandaal. Bijna tien jaar na de doorbraak van internet, terwijl iedereen – ook in de politiek – de mond vol heeft van de noodzaak van een efficiëntere overheid, is de Gemeente Amsterdam niet bereid om hem online een nieuw paspoort te laten aanvragen.
Geachte mevrouw/meneer,
Over twee maanden verloopt uw paspoort. Uw nieuwe paspoort kunt u desgewenst aanvragen via de website van onze gemeente, door online een vragenformulier in te vullen, door daarop ook uw persoonlijke burgeridentificatie-code in te vullen, en door ons een 600×1200 dpi scan toe te sturen van een recente portretfoto. Zodra wij bovendien uw betaling van 35,55 euro hebben ontvangen, zullen wij u uw nieuwe paspoort per aangetekende post toesturen.
Hoogachtend, de burgermeester van Amsterdam, Mr M.J. Cohen
Maar niet heus. Wat Job Cohen mij in wérkelijkheid schreef, was dat ik niet één maar twee keer in eigen persoon naar het kantoor van mijn Stadsdeelraad toe moet komen: een keer om mijn nieuwe paspoort aan te vragen, en nog een keer om het te komen ophalen.
Ik vind dat een onvervalst schandaal. Bijna tien jaar na de doorbraak van internet, terwijl iedereen – ook in de politiek – de mond vol heeft van de noodzaak van een efficiëntere overheid, terwijl de mensen toch al zo druk-druk-druk zijn, en terwijl ons land dreigt vast te lopen door een teveel aan fysieke mobiliteit, is de Gemeente Amsterdam niet bereid om mij online een nieuw paspoort te laten aanvragen.
Begrijp me niet verkeerd. Dit zal heus niet alleen in Amsterdam zo gaan. En misschien is er wel een echte wet die het nog steeds verplicht stelt om een paspoort in hoogsteigen persoon te komen regelen – dat wil ik helemaal niet weten. Want een ding weet ik namelijk wél: dat dit soort dingen anno 2003 niet meer moest mogen.
Als er iets is waar niet alleen internet maar ook de moderne ict in algemene zin vóór alles voor is uitgevonden, is het wel om de mensen juist van dit soort dingen te bevrijden; van de last om nodeloos veel tijd en moeite te moeten besteden aan dingen die van zichzelf helemaal niet leuk zijn.
Erg simplificerend zou je het zo kunnen stellen. Met de marktsector heb je, als burger en als consument, meestal voor je plezier te maken. Met de overheid, de zorgsector inbegrepen, heb je vooral uit harde noodzaak te maken. Omdat je tot iets verplicht bent, zoals het doen van je belastingopgave. Omdat je iets gedaan moet krijgen, zoals een vergunning of een uitkering veroveren. Of gewoon omdat je ziek, oud of hulpbehoevend bent, of dat allemaal tegelijk.
Dat kost vaak moeite, zoals de gang naar een of meer fysieke loketten. En dat kost vooral veel tijd: wachttijd, totdat je ergens aan de beurt bent, en doorlooptijd, totdat je voor de volgende ronde in zo’n bureaucratisch proces mag terugkomen.
Niemand praat nog over een ‘nieuwe economie’. Niemand gelooft nog dat ict, en internet, tot gouden economische bergen zullen leiden. Maar intussen gaat de ontwikkeling van de technologie onverstoorbaar voort, en blijven de kosten van het verzamelen, opslaan, analyseren en ontsluiten van informatie dalen.
Een nieuwe leus luidt daarom ‘real time economy’. Dat klinkt al net zo opgeblazen als ‘nieuwe economie’, maar staat wel degelijk voor iets reëels. Voor een wereld waarin de doorsnee administratieve procedure is ontdaan van al die nodeloze wachttijden en doorlooptijden die we nu nog als vanzelfsprekend ervaren. Voor een wereld waarin informatie niet alleen onmiddellijk en overal beschikbaar is, maar waarin daar ook onmiddellijk, dus in real time, iets mee wordt gedáán. Zoals het uitgeven van een nieuw paspoort.
Een wereld waar ik in elk geval vol verlangen naar uitzie – al was het alleen maar omdat ik dan misschien wel nooit meer naar die Stadsdeelraad hoef!
Flip Vuijsje
