'In de ICT zég je niet dat je het niet aankunt'

Pleidooi voor de middelmatige mens

Anneke Dekkers schreef het boek ‘Gelukkig, ik ben een grijze muis', een pleidooi voor werknemers die nergens in uitblinken. Dat was hard nodig, vindt ze, want volgens Dekkers zijn de meeste mensen middelmatig. ‘De ict'er voert de opdracht uit die door de topper is binnengehaald.'

Het boek ‘Gelukkig ik ben een grijze muis' komt op voor de middelmatige mens. Bijna zeventig procent van de mensen behoort volgens schrijfster Anneke Dekkers tot die categorie. ‘Dat komt door onze beperkte kwaliteiten en karaktereigenschappen'. Computable sprak met haar over grijze muizen in de ict.

Anneke Dekkers (1958) werkt sinds 1986 als trainer, adviseur en coach. Ze coachte meerdere ict'ers. "Hoe zwaar je het als ict'er hebt, is afhankelijk van je functie en het bedrijf waar je werkt. Wat zijn je targets? Hoeveel tijd is er voor bijscholing? De ict is een branche waar kennis snel achterhaald is. Dat betekent op de hoogte blijven van de laatste ontwikkelingen. Ook belangrijk is hoe de cultuur in de organisatie is. De ict is vooral een mannenwereld. Dat betekent dat je een echte mannencultuur krijgt: wie is het beste, wie krijgt het meest voor elkaar?"

Volgens Dekkers stimuleert een mannencultuur het jachtinstinct. Status is in zo'n cultuur belangrijk. Dekkers: "Je krijgt erkenning en waardering als je de grootste klanten hebt binnengehaald. En zijn we niet allemaal op zoek naar erkenning en waardering? Is dat ook niet de nachtmerrie van al ons middelmatige mensen, dat we geen erkenning en waardering krijgen? Er niet toe doen?"

Dominant

Een mannencultuur is volgens haar goed voor wie houdt van jagen, scoren en winnen. Maar niet iedereen voelt zich thuis op een jachtterein. "Ik heb verschillende coachingsklanten gehad, die in de ict werkten", aldus de adviseur. "Zeker als je wat hoger zit in de organisatie, gaat het om scoren. Onzekerheid tonen is geen optie, waardoor mannen klem komen te zitten. Ze moeten meedoen met een cultuur die lang niet altijd die van hen is. Niet iedere man vindt het prettig om zich op de borst te slaan en zich dominant te moeten gedragen. Sterker nog, soms zijn ze er gewoon slecht in", zegt Dekkers.

Een ander punt waar Dekkers met coachingsklanten uit de ict tegenaan loopt, is dat ze projecten leiden die inhoudelijk net boven hun macht liggen. "Dit hoeft geen probleem te zijn als je het goed weet te organiseren en steun krijgt", legt Dekkers uit. "Maar in de ict-wereld is het op dat niveau vaak not done om toe te geven dat je het niet allemaal weet of aankunt. Dus wil je het in je eentje klaren, wat slapeloze nachten veroorzaakt."


Bovendien zien de meeste bazen volgens Dekkers pas laat dat het niet de goede kant opgaat. "Een van mijn klanten deed te veel complexe projecten tegelijkertijd. Hij had bij zijn leidinggevende aangegeven dat hij het niet allemaal tegelijk kon, maar hij ging tegelijkertijd wel door. Voor zijn leidinggevende was er dus geen reden om in te grijpen. Pas toen hij naar zijn baas ging om te melden dat hij het niet meer kon opbrengen en wilde stoppen, werd er wat geregeld. Dat is trouwens zo in alle branches. Je moet als medewerker echt heel duidelijk maken dat het niet goed gaat, wil er iets veranderen."

Jagers en uitvoerders

Hoe ict-bedrijven de heersende mannencultuur kunnen veranderen? Volgens Dekkers zijn er in de hogere regionen meer sociaal bekwame mensen nodig. "Nu zullen echte ‘mensenmensen' niet snel in de ict terecht komen. Die kiezen voor een sociaal beroep. Dat is jammer voor ict-bedrijven. Functies als projectleider of accountmanager vragen veel van werknemers. Je moet goed met mensen om kunnen gaan en verstand hebben van de materie. Zolang de mannencultuur dominant is, zal er weinig aandacht en waardering zijn voor de ‘softere' aspecten van het werken met mensen. De harde, prestatiegerichte cultuur is in het voordeel van sommige, maar zeker niet van alle bekwame mensen."

Wanneer de aandacht alleen uitgaat naar de prestaties, houden werkgevers volgens Dekkers de bestaande cultuur in stand. "Je hebt inderdaad jagers en uitvoerders nodig", zegt ze. "Maar je hebt ook inhoudelijk specialisten nodig en sociaal sterke mensen. Dat betekent dat de personeelsmedewerker zou kunnen pleiten voor andere typen mensen en voor bijvoorbeeld meer vrouwen op cruciale functies."

Verder zouden personeelsafdelingen zich volgens Dekkers meer kunnen richten op het versterken van de middelmaat. Dit kan door medewerkers te stimuleren om te doen wat ze graag willen en waar ze goed in zijn. Het almaar willen ontwikkelen van competenties bij mensen is minder belangrijk.

"Het grappige is dat ict-bedrijven natuurlijk bevolkt worden door grijze muizen", zegt zij. "Al die mensen achter die computers zijn in de ogen van veel buitenstaanders bij uitstek grijze muizen of nerds. Zij voeren de opdrachten uit die door de toppers zijn binnengehaald. De jacht speelt zich in de hogere regionen af, de noeste middelmatige arbeid in de lagere regionen. Ik hoop dat de jagers dat niet vergeten! Scoren is mooi, maar goed werk leveren beter."