Associatieve zoekmachine zoekt menselijker

13-11-2009 15:12 | Door Jolein de Rooij | Lees meer over het bedrijf: Universiteit Utrecht | Er zijn nog geen reacties op dit artikel | Permalink

Filosofen van de Universiteit Utrecht hebben samen met een Duitse softwareontwikkelaar een zoekmachine gebouwd die indexeert welke woorden vaak samen worden gebruikt. De zoekmachine leert zo associëren en kan daardoor relevante zoekresultaten leveren, waarin de oorspronkelijke zoekterm helemaal niet hoeft voor te komen.

De zoekmachine Associative neural networks for the humanities (ANNH) is gebaseerd op de ontwikkeling van een ‘neuraal netwerk'. Zo'n netwerk bootst de veronderstelde werking van de menselijke hersenen na door het leggen van associaties tussen begrippen. Hersenonderzoekers gaan ervan uit dat informatie in onze hersenen wordt opgeslagen door het verstevigen of afzwakken van de verbindingen tussen zenuwcellen (neuronen).

Systeem maakt zelf associaties

Op dit moment worden de volledige werken van onder andere René Descartes aan het zoeksysteem toegevoegd. Op dit schilderij vereeuwigde Frans Hals deze beroemde filosoof.

Op dit moment worden de volledige werken van onder andere René Descartes aan het zoeksysteem toegevoegd. Op dit schilderij vereeuwigde Frans Hals deze beroemde filosoof.

Een belangrijk verschil met al bestaande systemen om grote hoeveelheden tekst te analyseren is dat het nieuwe systeem de informatiewaarde van elk woord bepaalt door te kijken hoe vaak het woord voorkomt in de doorzochte teksten en met welke andere woorden het samen wordt gebruikt. Op basis daarvan maakt het systeem zelf associaties. Een zoekopdracht kan resultaten (associaties) opleveren waarin de oorspronkelijke zoekterm helemaal niet voorkomt. Ook kan een zoekopdracht binnen één werk van een auteur heel andere resultaten opleveren dan diezelfde zoekopdracht binnen zijn gehele oeuvre.

De zoekmachine is ontwikkeld voor de tekstwetenschap. De ontwikkelaars verwachten dat traditionele vragen uit dit vakgebied, bijvoorbeeld over de datering of het auteurschap van een tekst, nu met behulp van een computer kunnen worden beantwoord. Op dit moment worden de volledige werken van de filosofen René Descartes, Johann Gottlieb Fichte, Friedrich Wilhelm Joseph Schelling en Immanuel Kant aan het systeem toegevoegd. De onderzoekers willen de komende tijd nog veel meer teksten gaan toevoegen.

Presentatie

Op 16 november 2009 van 10 tot 12 uur presenteren Paul Ziche, hoogleraar Geschiedenis van de wijsbegeerte en de Duitse software-ontwikkelaar dr. Klaus Holthausen de nieuwe zoekmachine in de Boothzaal van de Universiteitsbibliotheek, Heidelberglaan 3 in Utrecht. Zij zullen de werking en mogelijke toepassingen toelichten en een demonstratie geven.

Top 10 Reagerende members
  Aantal reacties
met 3+ sterren
Gemiddelde
waardering
Klik voor meer info1 154 6.4
Klik voor meer info2 120 6.7
Klik voor meer info3 109 6.4
Klik voor meer info4 79 6.6
Klik voor meer info5 53 6.1
Klik voor meer info6 49 6.3
Klik voor meer info7 47 6.5
Klik voor meer info8 43 6.1
Klik voor meer info9 43 6.0
Klik voor meer info10 40 6.3