Projecten falen door aanbestedingsregels

De starre richtlijnen voor Europese aanbestedingen dragen bij aan het falen van ict-projecten bij de overheid. Die algemene indruk hebben deskundigen die nauw betrokken waren bij het afgebroken Wia-project van het UWV.

Veel grote overheidsprojecten lijden onder starre Europese aanbestedingsrichtlijnen. De regels zijn te rigide en partijen durven geen tussentijdse projectaanpassingen te doen. Dat meent een anonieme bron die nauw betrokken was bij de bouw van het ict-systeem voor de Wia, opvolger van de WAO. Uitkeringsinstantie UWV legde de bouw er van half juni definitief stil.

De ict'er vertelt aan Computable dat het UWV en ict-leverancier Logica geen aanpassingen aan de projectspecificaties durfden te doen uit angst voor juridische stappen van de concurrentie. Die hadden immers de aanbesteding verloren en zouden niet accepteren dat de voorwaarden veranderen. "De mantelovereenkomst was een vaag document; de specificaties misten de meest essentiële zaken voor de bouw van het systeem. Wij hebben vaak aangedrongen op aanpassing van de werkwijze en bijbehorende afspraken. Er moesten zaken worden afgesproken die in de praktijk niet aanpasbaar bleken. UWV was namelijk van mening dat aanpassing niet mogelijk was. Een algemenere juridische toetsing had waarschijnlijk laten zien dat er meer mogelijk was in het belang van het project."

Juridicularisering

De medewerker van Logica meent dat deze 'juridicularisering' bij veel overheidsprojecten speelt en wijt dat vooral aan de starre richtlijnen voor aanbesteding. "Leverancier en opdrachtgever zijn aan elkaar gekluisterd door de aanbesteding. Beide partijen zijn gebaat bij het aanpassen van de afspraken om falen te voorkomen. In de praktijk blijkt dat beide partijen niet te lukken."

Bij brancheorganisatie ICT~Office herkennen ze de geschetste problemen van Europese aanbestedingen. Woordvoerder Ted van Hintum vertelt over de nuance in de discussie: "Na de gunning is meerwerk tot op zekere hoogte mogelijk, maar Europese regels staan niet toe dat deze aanpassingen in feite leiden tot een nieuwe opdracht. Het is belangrijk dat de transparantie en het gelijkheidsbeginsel niet in het geding komen. Als er tegen de regels is gehandeld, kunnen marktpartijen naar de rechter stappen."

Geen onzin

Daan Rijsenbrij, onafhankelijk ict-adviseur die als auditor betrokken was bij het Wia-project, wil het beeld van de aanbestedingsrichtlijnen ook nuanceren. "Theoretisch is het geen onzin dat klant en leverancier bang zijn voor het gaandeweg aanpassen van projectafspraken. Maar praktisch is het nauwelijks denkbaar. Concurrenten gaan niet snel naar de rechter, omdat ze niet als slechte verliezers gezien willen worden", aldus Rijsenbrij.