Goede testomgeving voor SOA's ontbreekt

Volgens Computable's soa-expertpanel is het implementeren van een service oriented architecture niet altijd een goed idee. Bedrijven moeten eerst hun zakelijke en ict-processen op orde hebben. Een andere complicerende factor is de onvolwassenheid van de soa-technologie. Deze kritische geluiden waren te horen op Computable's soa-seminar op 27 maart in Amsterdam.

Art Ligthart, partner bij Ordina was duidelijk tijdens de paneldiscussie op Computable's soa-seminar: "Sommige organisaties moeten nog niet aan soa beginnen. Die moeten eerst hun processen en verantwoordelijkheden op orde krijgen. De belangrijkste succesfactor voor een soa is dat zowel je ict- als je businessorganisatie volwassen is." Als aan deze voorwaarde is voldaan kan een soa volgens Ligthart complexe problemen oplossen: "Een soa gebruik je juist niet voor eenvoudige kwesties. Juist als je spaghetti wilt ontrafelen, heeft het zin om dat met een soa te doen." Peter Valkenburg, CTO bij Everett voegde hier nog aan toe dat een soa vooral meerwaarde heeft als je als organisatie ‘domeinoverschrijdende diensten wilt leveren'.

Hergebruik

Hergebruik van web services, dat algemeen als het belangrijkste voordeel van soa's wordt gezien, is volgens Valkenburg helaas niet altijd mogelijk: "In veel gevallen moet een service herschreven worden voor een volgend project. Maar er zijn ook gebieden waar hergebruik altijd werkt. Dat geldt bijvoorbeeld voor identificatie en authenticatie."

Testomgeving ontbreekt

Wout Hofman, senior consultant bij TNO ICT/E-IT benadrukte tijdens de paneldiscussie dat  de soa-technologie nog niet volwassen is: "In de huidige standaarden ontbreken vaak nog afspraken op semantisch niveau. Ook de tools kunnen onderling nog niet goed communiceren."

Die onvolwassenheid komt onder andere tot uiting in het ontbreken van een goede testomgeving voor soa's. Theo Maas, één van de hoofdarchitecten bij KLM, ging in zijn presentatie dieper op dit probleem in: "Een service onthoudt zijn context niet, terwijl je wel wilt weten waar in de keten de oorzaak van een fout ligt. Wij ontwikkelen nu zelf logging en monitoring faciliteiten. De industrie heeft daar wel standaarden voor gedefinieerd, maar levert nog niet de middelen."

Serieus probleem

Een vraag uit de zaal verduidelijkte de ernst van het testprobleem: "Als een soa succesvol is en je hebt twintig applicaties die gebruik maken van één service en je past die service aan, hoe test je dat dan? Hoe vind je de bug? Everett-CTO Valkenburg bevestigde deze analyse: "Dat is inderdaad een serieus probleem. Het is al genoeg complex om één applicatie door een OTAP-straat te krijgen. Het enige wat je kunt doen is je beheerorganisatie heropvoeden, zodat ze bijvoorbeeld kleinere brokken testen." Mark Vroom, technisch directeur bij Nedfox: "De backwards compabiliteit van services is van cruciaal belang. Als de leverancier waarmee je in zee gaat dat niet op orde heeft, kun je problemen verwachten."

Oproep aan de industrie

Ook op andere vlakken laat de industrie steken vallen. Zo verwacht KLM-architect Maas dat het gebruik van mashups ‘gaat exploderen in het komende jaar'. Standaarden en tools zijn er echter nog niet op dit gebied. Mashups zijn webpagina's waarbinnen gegevens uit verschillende websites gecombineerd worden. Een voorbeeld is een webpagina die zowel een Googlekaart laat zien als boekingsinformatie afkomstig van een hotelwebsite. Maas: "Onze vraag aan de industrie is: kom met standaarden en tools."

Hoe krijg je toeleveranciers aan de soa?

Een andere vraag uit de zaal ging over samenwerking met toeleveranciers binnen een soa. Een ict manager binnen een technische groothandel: "Wij hebben heel verschillende leveranciers. De één heeft alles nog op papier staan, de ander heeft een full scale webapplicatie. Wat doe je als leveranciers niet aan een soa willen? Als ze er geen markt in zien?"

Het nationale knooppunt en kenniscentrum voor ict en innovatie in de zorg (Nictiz) ondersteunt om die reden leveranciers van legacy-systemen, niet alleen door het geven van cursussen, maar ook via de oprichting van een technisch platform dat concrete ondersteuning biedt tijdens de implementatiefase. Dat vertelde Albert Vlug, manager ‘ontwerp en onderhoud' van de architectuur voor de zorg bij Nictiz in zijn presentatie. Marc Buiks, programmamanager digitalisering bij de gemeente Waalwijk heeft een heel andere benadering. Hij adviseert om knockout criteria te definiëren voor nieuwe applicaties. "Als de nieuwe applicatie daaraan niet voldoet, komt hij niet in aanmerking."

Wat is een soa? Een Service Oriented Architectuur (soa) is een methode om onderdelen van verouderde bedrijfssystemen flexibel beschikbaar te stellen voor interne en externe medewerkers via een netwerk of het internet. De ruggengraat van een soa bestaat uit een Enterprise Service Bus (ESB) die informatie doorsluist vanuit de onderliggende systemen. Die informatie komt beschikbaar in de vorm van web services, die de bouwblokken vormen voor samengestelde applicaties. De kunst is om je web services zo te kiezen dat ze gemakkelijk herbruikbaar zijn binnen steeds nieuwe samengestelde applicaties.