Agile kon WIA-fiasco UWV voorkomen

Software agile ontwikkelen kan grote mislukkingen voorkomen.

Software agile ontwikkelen kan grote mislukkingen voorkomen.

Het mislukken van het Wia-project bij het UWV was te voorkomen. De tweeënhalf jaar ontwikkelwerk, à 87 miljoen euro, duurde te lang en leverde pas tegen het einde iets op. De agile-methode voor softwareontwikkeling had kunnen helpen, stelt agile-grondlegger Alistair Cockburn.

Het agile-ontwikkelmodel leert programmeurs en projectmanagers om niet aan grote, langdurende projecten te werken die pas aan het eind iets opleveren. Dit legt agile-grondlegger Alistair Cockburn uit. Het eindresultaat is dan namelijk vaak niet wat de klant wil. Of wat die inmiddels, na de looptijd van het project, wil. Veel projecten mislukken hierdoor; óf de kosten lopen enorm op óf het gehele project is niet (meer) valide.

Een recent voorbeeld is het Wia-fiasco bij het UWV. De implementatie van een geheel nieuw softwareplatform voor de wet Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen (Wia), die sinds eind 2005 de opvolger is van de Wao (Wet op de Arbeidsongeschiktheidsverzekering). De bouw van het nieuwe systeem is stopgezet. Door een te hoog ambitieniveau werd het project te complex en zowel technisch als financieel onbeheersbaar. De ontwikkelkosten van 87 miljoen euro overstijgen zelfs het UWV-potje 'onvoorzien' van 21 miljoen euro.

Wijzigingen

Het UWV geeft zelf aan dat de oorzaak vooral ligt bij de vele wetswijzigingen waar de uitkeringsinstantie mee te maken kreeg. Dit gebeurde tijdens de looptijd van het nu geschrapte project. "Om deze adequaat te kunnen verwerken, zijn zeer complexe ict-systemen nodig die bovendien zeer snel aangepast moeten kunnen worden", verklaart de instantie schriftelijk.

Woordvoerder Marjanne de Groot licht toe: "Alles wat Den Haag bedenkt, moeten wij omzetten in ict-aanpassingen." Ze geeft als voorbeeld het politieke besluit om de Wia-uitkering te verhogen van 70 naar 75 procent. "Dat leidt tot enorme veranderingen in het systeem. Door de verhoging kunnen veel mensen bijvoorbeeld ineens geen aanspraak meer maken op allerlei toeslagen."

Deze toelichting van het UWV volgt op beschuldigingen van ict'ers die bij het Wia-project waren betrokken dat het is foutgelopen door projectmanagers en budgetbeperkingen. Er was onvoldoende onafhankelijke projectaansturing, te krappe budgetten en de specificaties waren niet goed vastgelegd, aldus de interne bronnen.

Tussentijds opleveren

Alledrie die struikelblokken waren met agile te voorkomen. Die ontwikkelmethodiek is eind 2001 geformuleerd door onder meer ontwikkelaar Alistair Cockburn, die Computable uitlegt dat falend projectmanagement echt valt aan te pakken. Één van de basiselementen van agile is namelijk reageren op veranderingen. Een ander is het tussentijds opleveren van werkende delen, die de klant dan gelijk kan gebruiken.

Cockburn waarschuwt wel voor misverstanden over agile: "Mensen horen het woord. Ze bestuderen het niet, denken er niet over na. Ze denken dan te lezen: plannen is niet nodig, want de planning moet toch steeds worden aangepast aan de veranderende situatie. En: een architectuur ontwerpen hoeft ook niet meer: ik kan gewoon lekker wat typen en het naar mijn zin hebben. Maar dan ontstaat er een grote puinhoop." Agile ontwikkelen vereist juist enorme discipline, maar kan dan veel meer opleveren, aldus de agile-expert.