Branchevereniging Nederland ICT heeft er moeite mee haar maatschappelijke rol te formuleren. De branche verliest het overzicht door de grote variatie in problemen waarvoor ict geacht wordt dé oplossing te zijn. Een ‘strategische ict raad’ moet helpen bij het afwegen van de vele verschillende belangen.
Welke rol en verantwoordelijkheid heeft de ict-branche voor de samenleving in de komende decennia? Om die vraag te beantwoorden bracht de branchevereniging Nederland ICT afgelopen donderdag in de jaarbeurs in Utrecht zo’n honderd vertegenwoordigers bij elkaar. Naast een handvol vertegenwoordigers van ministeries en adviesbureaus waren er hoofdzakelijk ict-bedrijven om een middag na te denken over hun rol en verantwoordelijkheid.
Er moeten dringend prioriteiten gesteld en acties ondernomen worden, anders raakt Nederland achterop bij de buurlanden, stelt de vereniging in het programmaboekje. Dit bevat, niet toevallig, ook de verkiezingsprogramma’s van de politieke partijen. "De discussie moet ons helpen standpunten in te nemen voor de komende verkiezingsstrijd," verduidelijkt Fenit-directeur Bernd Tasselaar na afloop.
Strategische raad
De branchevereniging wil met het ministerie van Economische Zaken een overkoepelende visie ontwikkelen, stelt Fenit-voorzitter Henk Broeders. Hoe die visie er volgens hem uitziet werd donderdagmiddag nog niet duidelijk. Hij noemde wel een groot aantal onderwerpen die erin aan bod moeten komen, zoals de rol van de burger in de maatschappij en hoe om te gaan met privacy, veiligheid en zakendoen via internet.
De ict-koepelorganisaties lijken er slachtoffer van te worden dat ict werkelijk overal inzetbaar is. Als alle belangengroepen een beroep op de branche doen, zie dan nog maar eens het mandaat te beperken. Niet voor niets ijvert Broeders’ Nederland ICT al langer voor het oprichten van een op de Sociaal Economische Raad (SER) lijkende strategische raad voor ict. Die kan prioriteiten bepalen bij het opzetten van grote ict-projecten en verschillende belangen uit de samenleving tegen elkaar afwegen. Broeders: "We krijgen bij de Fenit de wildste vragen. We moeten de wachtlijsten in de gezondheidszorg oplossen, we moeten de administratieve lastendruk van de overheid verminderen, enzovoort."
Broeders: "EZ moet niet de ict-sector steunen, maar de verstandige toepassing van ict in alle sectoren. In de visserij en de bouw wordt ict nog maar nauwelijks toegepast. Veel te doen valt er ook nog in het onderwijs en de volksgezondheid."
Een strategische raad kan de overheid helpen met de besluitvorming over grote publieke projecten, zoals breedband tot aan de voordeur, of het met ict besparen op de administratieve lasten van de overheid. Discussies daarover verlopen volgens Broeders niet zoals het hoort. "Een aantal bedrijven profileert zich te agressief als aanbieder van een product. Dergelijke projecten zijn voor één bedrijf te groot. We hebben er veel meer aan als we hiervoor standaarden afspreken waar alle bedrijven mee aan de slag kunnen."
Aanjager
De Tilburgse hoogleraar Bestuurskunde Paul Frissen, vice-voorzitter van de commissie Ict en Overheid, was vorige week donderdag een van de aanjagers van het debat. Bij de meeste onderwerpen wist hij kanttekeningen te plaatsen. "Als er één ding is wat de ict-branche niet kent, is het marktwerking." Volgens hem kunnen economen niet alle mogelijke veranderingen overzien die ict heeft voor de maatschappij. "Vergelijk ze met juristen die zeggen dat alles wat offline niet mag, online ook niet mag. Die realiseren zich niet dat er online veel gebeurt wat offline helemaal niet bestaat. Met de economische wetenschap is het net zo."
