Het is wat al te makkelijk om te veronderstellen dat het illegaal kopiëren van software alleen thuis gebeurt; bedrijven maken zich er even schuldig aan. De omstandigheden zijn echter verschillend.
Enerzijds ‘lenen’ veel individuen software van vrienden, anderzijds is een bedrijf één klant met veel gebruikers. In de praktijk wordt het extra ingewikkeld door de verschillende groottes van de bedrijven, sommige met meer vestigingen in één land, andere met internationale vestigingen. Het is onvermijdelijk dat een reeks licentiearrangementen van kracht is. De weigering van de grote softwareleveranciers om een algemene licentiepolitiek te voeren maakt het nog ingewikkelder. De ‘open broncode’ software zal de zaken naar verwachting nog verder compliceren.
Kijkend naar de bedrijfswereld zijn er minstens twee redenen waarom een bedrijf software gebruikt waarvoor het niet betaald heeft: bewuste ontduiking (diefstal) of gebrek aan controle (incompetentie). Pc-software vormt weliswaar het grootste probleem, maar niet het enige. Databasesoftware, mail- en groupwareservers en andere gedeelde faciliteiten kunnen meer gebruikers hebben dan het aantal waarvoor licenties zijn vertrekt. Mainframesoftware verdient ook de aandacht. Die vormt echter een kleiner probleem dan de gedistribueerde software omdat er minder licenties te controleren zijn.
Pc’s, verbonden door lan’s, zijn het grootste probleem, vanwege hun verspreiding. Het is verbazingwekkend dat veel gerespecteerde bedrijven veel meer pc-gebruikers hebben dan de hoeveelheid waarvoor ze licenties hebben. Het is moeilijk te controleren, omdat sommige afdelingen hun eigen pc’s kunnen kopen, waarvan enkele worden afgedankt. Dan zijn er ook nog de laptops. Voor grote bedrijven is het wellicht onmogelijk om een exacte registratie van alle pc’s en relevante sofware bij te houden. In ieder geval is dat een dynamisch proces. Men zou moeten investeren in goederenbeheersoftware, die halfautomatisch het netwerk kan afstruinen op zoek naar daaraan gekoppelde machines. Dergelijke systemen voor het bijhouden van de software-inventaris en van de gebruikers zijn tijdrovend en improductief. Het gebeurt dus niet altijd. Deze situatie is niet goed voor Microsoft, Lotus, ons allemaal.
De softwareleveranciers hebben hun inkomsten nodig. Als sommige bedrijven niet betalen, moeten de prijzen stijgen. Anders gezegd: de bedrijven die zich wel aan de regels houden subsidiëren de nalatige organisaties. Het is belangrijk om dit in te zien, omdat de neiging bestaat alle strafacties van softwareleveranciers als dwingelandij te zien, maar het is in ons aller belang. Zorg ervoor dat je niet bij de overtreders behoort!
Wat moet er gebeuren? De aanschaf van een goederenbeheerproduct is een stap in de goede richting, maar geenszins voldoende. Slechts weinig organisaties zijn groot genoeg om een fulltime expert op dit gebied in dienst te nemen. Hier is het van belang om een specialist in te huren, iemand die de wet kent en de interne it-staf kan adviseren. Dat zou elk jaar moeten gebeuren. In het begin zullen er misschien ook andere consultants nodig zijn om de problemen op te lossen.
Het is wenselijk om tot slot een onafhankelijke audit van de it-systemen te laten uitvoeren door een ander dan de consultant die betrokken is bij het detecteren en oplossen van de problemen. Dat is veel kosteneffectiever dan het betalen van boetes!< BR>
Martin Healey, pionier ontwikkeling van op Intel gebaseerde computers en c/s-architectuur. Directeur van een aantal it-bedrijven en professor aan de Universiteit van Wales.
