Vooral gemeenten houden zich nog niet aan de Europese aanbestedingsregels. Een nieuwe wet en voorlichting plus strengere controle door de accountant moet er de komende jaren voor zorgen dat lokale overheden hun inkoopbeleid professionaliseren.
Dit blijkt uit het onderzoek dat minister Brinkhorst van Econo-mische Zaken begin april tegelijk met het voorstel voor de nieuwe Aanbestedingswet naar de Tweede Kamer stuurde. Ook blijkt dat 20 tot 30 procent van de gemeenten zich in 2004 aan de Europese aanbestedingsregels hield. In 2002 was dat nog minder dan 10 procent. De naleving is het hoogst bij de aanbesteding van openbare werken. Bij diensten en leveringen, waar automatiseringsopdrachten onder vallen, is dit een stuk minder. Grote gemeenten hebben hun zaakjes overigens beter op orde dan kleine. Bij gemeenten onder de vijftigduizend inwoners wordt minder dan 10 procent van de opdrachten correct aanbesteed. Naast een wetsaanpassing wordt Tenderned, het systeem voor elektronisch aanbesteden, zo aangepast dat het aanbesteders in de juiste richting stuurt. Ook wordt het geschikt gemaakt voor alle soorten aanbestedingen. Opdrachten die door hun omvang in Luxemburg gemeld moeten worden, moeten aangekondigd worden in Tenderned. De Vereniging van Ne-derlandse Gemeenten is de campagne ‘Goed besteed’ gestart om de kennis van het ambtelijk apparaat over het Europees aanbesteden bij te spijkeren. Tenderned moet er ook voor zorgen dat opdrachtgevers geen onredelijk zware eisen meer kunnen stellen. Veel kleine ict-bedrijven vallen bij overheidsopdrachten buiten de boot, omdat zij niet voldoen aan de gestelde omzetvoorwaarden.
Rechter
Bedrijven aan wie een aanbestedingsopdracht voorbijgaat stappen vaker naar de rechter om de beslissing terug te draaien. Zo vocht Centric met succes de beslissing van de gemeente Eindhoven aan om een nieuw belastingssysteem door Gouw IT te laten leveren. De procedure moest over. Ook de interne controle bij gemeenten zal waarschijnlijk verbetering brengen. Accountants die de gemeentelijke jaarrekening controleren kunnen een rechtmatigheidsverklaring weigeren als er fouten gemaakt zijn bij openbare aanbestedingen. Sinds 2004 moet de accountant controleren of de gemeente zich gehouden heeft aan de wet- en regelgeving.
Andere overheden
Gemeenten nemen het leeuwendeel van alle aanbestedingsopdrachten voor hun rekening. Ook andere overheden hebben te maken met de Europese aanbestedingsregels. Provincies, politiekorpsen en academische ziekenhuizen lieten een grote stijging van de naleving zien ten opzichte van 2002. Waterschappen, hogescholen en rijksmusea scoren nog steeds laag.
