Hoe betaal ik een SOA? Hoe zorg ik ervoor dat geld en budgetten niet in de weg staan van het uiteindelijke doel? In dit artikel een aantal suggesties voor bedrijven die gewend zijn aan financieel doorbelasten en intern ondernemerschap. Met als bijkomend voordeel een kostenbewustere organisatie en eentje die slim met herbruikbaarheid omgaat.
Meer artikelen gingen er al over: de duivelsdriehoek SOA-kwaliteit, budget en tijd. Kies er maximaal twee en je ziet waar het knelpunt zit. Een goede SOA (dus veel herbruikbare services) en ook goedkoop? Trek er een decennium voor uit; de eisen zijn dan helder, de systemen stabiel. Een SOA is dan een eitje.
Een SOA, maar dan wel binnen één jaar en op budget? Een goed doel, maar grote kans op een pakketje schroot met een dun laagje chroom. Hoewel er vast een system inegrator bereid is er een sticker 'SOA' op te plakken.
Prioriteiten zijn de vijand
Het probleem is tweeledig. Allereerst is daar de niet te stuiten kracht van een jaarprogramma of project. Deadlines en budget leiden tot prioriteiten. De SOA trekt dan wel eens aan het kortste eind. Tijdelijke hiaten blijken toekomstvast. Die toekomst verandert nog wel eens; nieuwe inzichten, nieuwe roerganger.
Veel praten: ook een vijand
Ten tweede: de financiering. Herbruikbaarheid kost tijd, omdat er meer moet worden gepraat. De eerste afnemer van de dienst zal niet bereid zijn deze meerkosten te dragen. Als ik een auto koop, doe ik dat op basis van míjn wensen. Ik hou geen rekening met de volgende eigenaar en diens wensen, laat staan dat ik daarvoor betaal!
Er bestaan oplossingen. Een speciaal SOA-programma, met eigen budget. Of een shared services centre. Een aparte afdeling die de meervoudig te gebruiken diensten maakt en onderhoudt. Elegant, maar wélke diensten? En wie prioriteert? En hebben zij een glazen bol, waarin alle toekomstige wensen voor een dienst te zien zijn? En is het centre onderaannemer of hoofdaannemer? Poewee, zou Tommie zeggen.
Een andere oplossing is het financieren met behulp van innovatiebudget. Een apart potje geld kan de ontwikkeling van herbruikbare diensten subsidiëren. Een helikopterarchitect beheert dit potje geld. Zo worden projecten gestimuleerd om geld te besparen, door aan andere afnemers te denken. Alsof de autodealer je voorstelt een duurdere optie te kiezen, omdat die optie je veel meer subsidie oplevert, waardoor de auto per saldo goedkoper is.
Architectuur en cultuur, een fijn duo
Elke nieuwe architectuur werkt pas als het 'business as usual' is voor jouw organisatie. Cultuur en architectuur gaan hand in hand, zoals ook in de wereldgeschiedenis. Niet gewend aan doorbelasten? Overweeg dan de cultuur te veranderen of wacht op mijn volgende opiniebijdrage. Wel gewend aan doorbelasten? Kies dan het model zoals hieronder beschreven.
Zorg dat de organisatie als één blok achter jouw initiatief staat. Het kan geen genodigdenfeestje zijn. Als niet iedereen hergebruik ademt, onstaat er weerstand. Kleine roestplekjes die uiteindelijk het initiatief ondermijnen. Durf in dat geval ook niét voor SOA te kiezen; blijkbaar is jouw bedrijf geen SOA-organisatie!
Daarnaast is het invoeren van duidelijke kostenallocatie en doorbelastingsystematiek van groot belang. Bouw inzicht in gebruik van de dienst in, zodat je afnemers kunt belasten voor hun gebruik. Reken de baten toe aan de 'eigenaar' van de dienst. Je stimuleert hiermee ondernemersgeest. Let op dat je het gebruik wel aantrekkelijk houdt (en niemand richting zelfbouw 'jaagt').
Ten derde adviseer ik het meervoudig gebruik actief te besturen: budgetteer en forecast het meervoudig gebruik. Dwing het eventueel af. Controleer dit met een periodiek rapport en verrijk dit met forecasts. Wees ook niet bang om diensten te analyseren die niet aan budget voldoen. Zoek uit wat hiervoor de reden is en speel hierop in. Eén van de toverwoorden bij SOA is 'agility'. Wees dan ook zelf agile genoeg om te veranderen.
Tot slot geldt: loop ook eens op de muziek vooruit. Bedenk, met een kein slim groepje, welke diensten aantrekkelijk zouden zijn binnen jouw bedrijf. Je kent jouw bedrijf immers het beste! Maak die en bied ze aan. Een blij verraste klant is een blijvende klant!
Een SOA kan helpen, maar alleen als de cultuur van jouw bedrijf het toelaat. Weersta de verleiding in 'keeping up with the Joneses'. Ook zonder een SOA is het prima overleven, soms misschien wel beter.
