Lezers lezen: Cyberoorlog, slagveld internet

De cyberoorlog is al lang begonnen en de escalatie daarvan laat zich moeilijk beteugelen. Dat is de centrale boodschap van het boek Cyberoorlog van internetsocioloog dr. Albert Benschop van de Universiteit van Amsterdam. Twee Computable-lezers vertellen op persoonlijke titel wat zij van het boek vinden. Het krijgt als rapportcijfer een 7,5.

John Kruijt, CIO, Wijs & Van Oostveen

Auteur Albert Benschop onderstreept met dit boek dat internet niet alleen vanuit sociologisch invalshoek interessant is, maar illustreert tevens de ontwikkeling in nieuwe intermenselijke verhoudingen. Slagveld internet is een bonte verzameling van feiten over cybercriminologie waarmee Benschop internet als strijdtoneel vergelijkt met de bekende en fysieke strategische en tactische overwegingen van een militair.

Het is niet zomaar een boek over de mogelijkheden van cybercriminaliteit en de risico’s van de boze buitenwereld internet. Het is een goed geordende samenvatting van feiten – in historisch perspectief – die alle facetten van de titel van het boek raakt. Het boek maakt in heldere bewoordingen duidelijk dat de verdediging tegen een cyberoorlog niet met bestaande militaire strategische en tactische inzichten kan worden afgewend.

Bij het sequentieel lezen valt op dat Benschop op onderdelen in herhaling valt, dit is echter noodzakelijk om bij selectief lezen van bepaalde hoofdstukken de boodschap ook goed over te kunnen brengen.

In het laatste hoofdstuk worden, in een hypothetische constructie, alle door het boek benoemde trucs, technieken en software (die afzonderlijk en in wisselende samenstellingen in werkelijkheid eerder zijn toegepast) in de juiste volgorde in één doemscenario geconcentreerd. Het resultaat hiervan is op zijn minst schokkend te noemen en geeft een realistisch beeld van de impact.

Het boek is zeker een aanrader voor techneuten hoewel het geen technische handleiding is. Het benadrukt de verantwoordelijkheid die wij allen hebben om – vanuit het vakgebied ict – mensen te attenderen op de risico’s van falend beveiligingsbeleid en te signaleren dat wij als gebruiker van de techniek nog steeds de zwakke schakel zijn in dat beleid. Ik geef het boek een acht.

Henk Ster, software engineer, K&T Unlimited

Hoe snel kan fictie werkelijkheid worden? Ik was nog niet klaar met lezen of een deel van het beschreven doemscenario was al in het nieuws: Nederlandse banken werden massaal virtueel aangevallen en waren korte tijd niet bereikbaar. Dit is ook gelijk het grootste nadeel van het boek: het is achterhaald op het moment dat het uitkomt.

De lijst van succesvolle hacks en het doemscenario zijn ontluisterend. De beschrijving van onze cyberslagkracht en alle Nederlandse acties maken mij niet blij. Ik kan deze hoofdstukken aan iedereen aanraden die met ict te maken heeft: cybersecurity is al lang niet meer het domein van aluminiumfoliehoedjes. Als je maar niet denkt dat je veilig bent, de nieuwste generatie malware kan nu al op je computer staan.

De eerste hoofdstukken van het boek vielen mij tegen. Enkele aannames zijn fout of niet compleet. Verschillende hoofdstukken bevatten net weer andere definities van termen en zijn op verschillende tijdstippen of door verschillende personen geschreven. Eén tekst lijkt letterlijk uit een glossy reclamefolder te komen. Ook de vertaling van Engelse termen is willekeurig: zero-day wordt niet vertaald, defacing heet onthoofden en cloud en wolk worden door elkaar gebruikt. Opvallend was ook het ontbreken van Ron Gongrijp en de problemen rondom stemcomputers. Ronald Prins, schrijver van het voorwoord, wordt verschillende malen geciteerd.

Omdat het boek in het Nederlands geschreven is, verwacht ik dat het onderdeel wordt van een lobby bij beslissers en beleidsmakers in defensie, overheid en bedrijfsleven. Hopelijk wordt cybersecurity daarmee hoog op de agenda gezet. Het boek krijgt van mij een zeven. Mijn exemplaar heb ik reeds uitgeleend.