De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) gaat in 2024 specifiek aandacht schenken aan de ongeoorloofde handel in online-persoonsgegevens. De organisatie begint een meerjarenproject dat het online volgen van mensen, bijvoorbeeld via cookies, aanpakt. Dat meldt de AP in haar jaarplan 2024, met daarin ook aandacht voor vier andere speerpunten en het beperkte budget voor de toezichthouder.
Datahandel is een thema dat de AP in het nieuwe jaar extra aandacht geeft. Er vindt veel ongeoorloofde (door)verkoop plaats doordat burgers steeds meer gedigitaliseerde producten en diensten gebruiken. Om dit een halt toe te roepen, geeft de organisatie prioriteit aan onderzoek naar klachten en datalekmeldingen die een directe link met datahandel hebben. Voorlichting en communicatie worden geïntensiveerd om bedrijven aan te sporen de wet na te leven en de schade voor burgers te minimaliseren.
De andere thema’s zijn algoritmes en ai, big tech, vrijheid en veiligheid en digitale overheid. De AP gaat voorrang geven aan klachten, datalekken en onderzoeken gerelateerd aan algoritmes en ai en brengt overkoepelende risico’s van algoritmes in diverse sectoren in kaart. Ook worden best practices voor het verantwoord gebruik van algoritmes gedeeld.
Big tech
De AP besteedt ook extra aandacht aan de invloed van grote techbedrijven, bijvoorbeeld door de verspreiding van nepnieuws en het gebruik van politieke targeting op basis van profielen. Ze let daarnaast op de balans tussen vrijheid en veiligheid, bijvoorbeeld door toezicht op Europese informatiesystemen en databases die overheden gebruiken voor bescherming van de Schengen-buitengrenzen.en de digitale overheid. Tot slot zet de AP extra capaciteit in voor onderzoek naar overheden die persoonsgegevens in algoritmes verwerken.
Waar de toezichthouder niet aan toekomt, is tijdige afhandeling van klachten. Vaak duurt dit meer dan een halfjaar. Ook het verlenen van een vergunning voor de veilige doorgifte van persoonsgegevens naar landen buiten de Europese Economische Ruimte duurt te lang: gemiddeld zes jaar moeten bedrijven daar op wachten.
Een terugkerend thema bij de AP is het beperkte budget. In 2023 was het 36 miljoen euro en voor 2024 is het budget vastgesteld op veertig miljoen euro, wat groeit tot 44 miljoen in 2027. ‘Dat is mooi, maar nog niet genoeg’, schrijft de toezichthouder. ‘De financiering van het toezicht van de AP blijft ver achter op de hoge mate van digitalisering van Nederland. Al helemaal met de snelle opkomst van ai, want algoritmes en ai verwerken vaak persoonsgegevens. Hetzelfde geldt voor cybersecurity.’
In vergelijking met andere toezichthouders komt de organisatie er bekaaid van af, blijkt uit een staatje in het verslag (pdf). Het budget van de AFM bedroeg in 2023 127,5 miljoen euro en die van de arbeidsinspectie zelfs 163,5 miljoen euro. In 2021 vroeg de AP om een structureel budget van honderd miljoen euro.
