Na twee jaar voorbereiding lijkt het Federatief Datastelsel (FDS) de wind in de zeilen te krijgen. Zo’n 35 overheidsorganisaties tekenden woensdag 11 december een intentieverklaring, waarin ze beloven de nieuwe standaarden toe te passen. Het stelsel moet leiden tot een veilige en betrouwbare uitwisseling van data tussen verschillende instanties. Vanaf 2025 ligt de focus op realisatie.
Het FDS moet uitgroeien tot een uniform data-ecosysteem van de Nederlandse overheid. Het bestaat uit afspraken en standaarden, zodat iedereen op dezelfde manier werkt en burgers weten welke gegevens over hen worden gebruikt voor welk doel. De ultieme doelstelling is om burgers en bedrijven beter van dienst te zijn met één gezamenlijk digitaal loket.
De intentieverklaring werd ondertekend tijdens de IBDS-Stelseldag 2024 in het bijzijn van Zsolt Szabó. De staatssecretaris van Digitalisering en Koninkrijksrelaties noemt de verklaring een belangrijke stap in de richting van een beter verbonden en efficiëntere digitale overheid. ‘De boodschap is helder: samenwerking is geen optie, maar een noodzaak. Samen maken we de digitale overheid van morgen mogelijk’, schrijft hij op LinkedIn. Szabó is uitgesproken voorstander van nauwe samenwerking tussen overheden.
2025 staat in het teken van de realisatie van deze ambities. Het jaarplan kreeg als titel ‘De vrijblijvendheid voorbij‘ en beschrijft tien projecten die in 2025 starten en die in samenwerking met betrokkenen (‘co-creatie’) praktijktoepassingen moeten opleveren.
Federatief karakter
Op de kop af twee jaar geleden vond het startschot van het FDS plaats, tijdens de IBDS-Stelseldag 2022. Door het federatieve karakter van het stelsel, waarbij data niet centraal worden verzameld maar bij de diverse bronnen, kunnen data uit meerdere sectorale registraties worden ontsloten. Daarvoor zou de overheid kunnen kijken naar de aanpak in België en Estland.
Er bestond al een datastelsel, het stelsel van Basisregistraties, maar daarmee werden slechts tien basisregistraties ontsloten. Hierdoor waren gegevens uit bijvoorbeeld de Basisregistratie Personen (BRP) en de Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG) wel beschikbaar, maar gegevens uit bijvoorbeeld de systemen van DUO, Kadaster en UWV, niet.
Onder meer CBS, TNO, KVK, VNG, Belastingdienst en het ministerie van BZK ondertekenden de intentieverklaring. De IBDS-Stelseldag is het jaarlijkse evenement dat BZK organiseert over de Interbestuurlijke Datastrategie (IBDS), het overheidsbrede databeleid voor verantwoorde inzet van data voor maatschappelijke opgaven
