De Wet gegevensverwerking door samenwerkingsverbanden (WGS) treedt op 1 maart 2025 in werking. De wet, ook wel de datadeelwet of Big Brother-wet genoemd, vormt de wettelijke basis voor de uitwisseling van gegevens over burgers tussen overheidsdiensten en bijvoorbeeld banken.
De WGS, waaraan lang is gesleuteld, stelt strikte voorwaarden aan het delen van informatie binnen vier samenwerkingsverbanden in de zorg, justitieketen en het openbaar bestuur. De wet bepaalt welke informatie mag worden gedeeld, voor welk doel en hoe dat wordt gewaarborgd. Betrokkenen ontvangen een melding zodra hun gegevens worden uitgewisseld tussen de organisaties.
De wet stuitte op veel tegenstand vanuit de politiek en de maatschappij. Onder meer vakbond FNV en de Landelijke Cliëntenraad, die uitkeringstrekkers vertegenwoordigt, vrezen nieuwe Toeslagenaffaires als gevolg van de WGS. Ook de Autoriteit Persoonsgegevens verzette zich tegen meerdere concepten van de wet. Omdat de behoefte aan heldere nieuwe regels groot was, werd de wet na aanpassing doorgezet.
Afgelopen juni werd de wet door de Eerste Kamer geloodst. In diezelfde maand werd ze gepubliceerd in het Staatsblad. De nadere invulling aan de gegevensverwerkingen en waarborgen verscheen begin december in het Staatsblad. Daarmee is de inwerkingtreding per 1 maart 2025 definitief, meldt de rijksoverheid.
De vier betrokken samenwerkingsverbanden zijn de Zorg- en Veiligheidshuizen (ZVH’s), Regionale Informatie- en Expertisecentra (RIEC’s), het Financieel Expertisecentrum (FEC) en de Infobox Crimineel en Onverklaarbaar Vermogen (Icov).
