BLOG – Het recente ingrijpen van de Nederlandse overheid bij chipfabrikant Nexperia laat zien hoe geopolitiek en overheidsbesluiten technologische ketens kunnen beïnvloeden. Nexperia, een Nederlands bedrijf dat eigendom is van een Chinese multinational, werd onder bijzonder toezicht geplaatst vanwege zorgen over governance en de continuïteit van cruciale productiecapaciteit in Nederland.
Voor ict-leveranciers is dit een wake-upcall: politieke besluiten, zowel in Nederland als in China, kunnen de toelevering van cruciale technologie abrupt beïnvloeden – met directe gevolgen voor bestaande contracten en verplichtingen. Belangrijk is te begrijpen dat Nexperia in Nederland geen leveringsverbod richting Nederlandse partijen heeft gekregen; het bijzondere toezicht van de Nederlandse overheid beperkt vooral strategische beslissingen binnen het bedrijf. Wel heeft China gereageerd met exportrestricties op bepaalde onderdelen en productielocaties van de Chinese moedermaatschappij, waardoor de daadwerkelijke levering naar Nederland kan worden beperkt.
Wat als de levering stilvalt?
Wanneer een leverancier door staatsingrijpen of buitenlandse exportbeperkingen niet langer kan leveren, raakt dat direct de bedrijfsvoering van afnemers. Leveringen lopen vertraging op, projecten stagneren en aansprakelijkheidskwesties doemen op. De vraag is: bieden bestaande contracten hiertegen voldoende bescherming?
Vier juridische aandachtspunten
- Overmacht en staatsingrijpen
Veel contracten benoemen politieke besluiten, buitenlandse exportrestricties en overheidsmaatregelen niet expliciet als overmacht. Daardoor ontstaat onduidelijkheid over de verdeling van risico’s en de vraag wie opdraait voor de gevolgen van leveringsproblemen. - Aansprakelijkheid en compensatie
Als een leverancier niet kan leveren, kan de afnemer zelf worden aangesproken door klanten. Heldere afspraken over remedies, vervangende leveringen en beperking van aansprakelijkheid zijn daarom essentieel, zeker wanneer buitenlandse politieke maatregelen de leveringsketen verstoren. - Risicoverdeling in de keten
Internationale ketens vragen om duidelijke afspraken: wie draagt het risico bij geopolitieke verstoringen of buitenlandse exportbeperkingen? Een expliciete toedeling in het contract voorkomt discussies en claims achteraf. - Governance en communicatie
Een goede governance-structuur en transparante communicatie zijn cruciaal. Stakeholders moeten tijdig worden geïnformeerd en juridische teams voorbereid op mogelijke vragen en claims.
Meer dan een theoretisch risico
Het geval Nexperia maakt duidelijk dat geopolitieke risico’s niet langer abstract zijn. Ze raken de kern van technologische continuïteit. Ict-contracten moeten daarom niet alleen technisch en financieel solide zijn, maar ook bestand tegen politieke interventies, buitenlandse exportrestricties en verstoringen in de leveringsketen.
Tip voor ict-leveranciers
Voor it-leveranciers is het raadzaam om binnen de eigen organisatie te controleren of contracten en risicobeheermaatregelen toereikend zijn. Zijn overmachtsclausules, aansprakelijkheidsafspraken en alternatieve scenario’s up-to-date om leveringsrisico’s door geopolitieke escalaties of exportrestricties bij strategische leveranciers op te vangen?
Erwin Paul Mazaira is advocaat intellectueel eigendom en it-recht
