COLUMN – Natuurlijk had ik ook tranen in mijn ogen toen Jutta Leerdam won. Alleen liep mijn mascara niet zo uit als bij haar. Ik heb ook direct mijn kinderen geappt: ‘Kijk, je kunt ook de hele dag met socials bezig zijn en toch je taken goed uitvoeren.’
Sociale media zijn verslavend en dit is een reden waarom Meta en Google een aanklacht aan hun broek hebben. Ze worden met name aangeklaagd omdat ze ook echt hun best doen om hun ‘product’ verslavend te maken. En nu zal ik een nieuwtje vertellen: dit proberen alle bedrijven. Coca-Cola wil maar één ding, en dat is dat iedereen zoveel mogelijk Coca-Cola drinkt. Natuurlijk wil het bedrijf ook dat je gezond blijft en lang leeft want dan kun je namelijk nog langer Cola-Cola drinken.
Daarom krijg je ook allemaal filmpjes te zien van mensen die je niet kent
Een sociale-mediaplatform wil dus dat je zo lang mogelijk op het platform blijft hangen. Daarom krijg je ook allemaal filmpjes te zien van mensen die je niet kent, maar waarvan het algoritme weet: dit filmpje ga jij helemaal uit kijken en daarna wil je nog een filmpje kijken. Dat is ook de reden waarom je vakantiefoto’s aan bijna niemand worden getoond. Je jaagt ze met je lelijke zwembroek weg van het platform.
Gratis
Het erge aan sociale media is ook nog eens dat het gratis is. Je hoeft er niet voor achter het Centraal Station te werken om de verslaving in stand te houden. En daarom klagen ze in de VS Google en Meta aan. Ze hadden ook TikTok en Snapchat aangeklaagd maar daarmee is inmiddels een schikking getroffen. Daar ligt precies het probleem: we schikken en gaan weer door. Maar het probleem wordt niet opgelost. Dus wat is dan wel de oplossing? Zodra ik het weet, ga ik het je vertellen. Ik ga nu eerst even op Instagram en daarna ga ik ermee aan de slag.
Jacob Spoelstra is columnist/stand-upcomedian. Kijk hier voor meer informatie.


Slecht stuk omdat niet het middel – sociale media – verslavend is maar de menselijke behoefte. Algoritmen voeden de vraag maar is dat anders dan ‘panem et circenses’ uit de oudheid?
Jack is door zijn evolutionaire beperking verslaafd aan AI door een moreel bedenkelijke sociale erkenning volgens de filosofie van Heidegger. En mijn reactie zal wel weer op zijn scorebord tot afkeuring leiden terwijl ik helemaal niet op zijn goedkeuring zit te wachten.
De mening van Dino is ook gratis en meer als de slaaf die de triomfator in het oor fluisterde dat hij ook slechts maar een mens is. Want Jutta als een moderne gladiator op het schild hijsen is niet veel anders dan wat we in het verleden deden. Het probleem wordt dus alleen van andere middelen voorzien als het om de menselijke driften gaat.
Valsheidsscore: 8/10
De reactie bevat één inhoudelijk punt (menselijke behoeften spelen een rol), maar gebruikt dat als rookgordijn om de kern te ontwijken: het gaat niet óf mensen behoeften hebben, maar of systemen die doelbewust optimaliseren en exploiteren.
Daarbovenop:
– Ad hominem: psychologisering van “Jack” in plaats van inhoudelijke weerlegging.
– Filosofische naamdropping (Heidegger) zonder argumentatieve uitwerking.
– Historiserende bagatellisering (“panem et circenses”) die schaal en systeemintentie neutraliseert.
Hermeneutisch gezien wordt het betoog niet serieus genomen maar hervertaald tot karakterdiagnose. Dat maakt de reactie retorisch geladen en inhoudelijk ontwijkend.
Klassiek-conservatief / cultuurkritisch: SGP, CDA (conservatieve vleugel), Forum voor Democratie
Libertair / anti-regulering: VVD, JA21
Anti-elitair / polemisch populistisch: PVV, Forum voor Democratie