Het opzeggen of niet nakomen van het contract met het Amerikaanse Fast Enterprises voor de bouw van een nieuw omzetbelasting-systeem gaat zo’n 200 miljoen euro kosten.
Staatssecretaris Eelco Eerenberg (Financiën) zei dit donderdagmiddag tijdens een debat in de Tweede Kamer over de Belastingdienst. Hij noemde dit bedrag op vragen van kamerleden die er veel moeite mee hebben dat Nederland met deze aanbesteding opnieuw een stukje digitale soevereiniteit opgeeft. Het bedrag lijkt te zijn afgeleid uit de contractwaarde van negentien miljoen euro per jaar gedurende een periode van tien jaar.
Zelfbouw
Stoppen met Fast en opnieuw beginnen met vervanging van het huidige systeem gaat flink in de papieren lopen. Nog even doorgaan met het huidige, veertig jaar oude btw-systeem kost ook veel. Want dat systeem kan niet communiceren met andere belangrijke systemen. Gegevens moeten nu met de hand worden overgetypt, vertelde Eerenberg, wat de kans op fouten vergroot. Zelfbouw, een optie die de eigen it-afdeling van de Belastingdienst zeker mogelijk acht, kost volgens Eerenberg veel tijd. De ambtelijke top van zijn ministerie meent dat dit drie tot zes jaar moet kosten.
Luc Stultiens, kamerlid voor GroenLinks-PvdA, vroeg Eerenberg om een toezegging dat geen onomkeerbare stappen worden genomen voordat alternatieven zijn gewogen. Hij wil kunnen wegen of uitbesteding aan Fast veilig genoeg is. Henk-Jan Oosterhuis (D66) vindt de risico’s ondanks de mitigerende maatregelen die Eerenberg heeft aangekondigd, toch nog onaanvaardbaar hoog. Met name GroenLinks-PvdA en D66 twijfelen of het Amerikaanse Fast het aangewezen bedrijf is dat het btw-systeem moet moderniseren.
Onafhankelijk oordeel
Om die twijfels weg te nemen laat de staatssecretaris een onafhankelijke derde partij een oordeel vellen of de risico’s van uitbesteding aan een Amerikaanse partij aanvaardbaar zijn en de verzachtende maatregelen voldoende zijn. Uiterlijk in juni moet dit onafhankelijke oordeel op tafel liggen. Hoewel de deal met Fast voorlopig niet in het geding is, is het dus nog geen gelopen race.
It-expert Marcel van Kooten, gespecialiseerd in advies over sourcing en strategie, zegt: ‘Het is goed dat er een onafhankelijk onderzoek komt. Dat zou dan niet moeten plaatsvinden door een marktpartij die nu al tot de hofhouding van de Belastingdienst behoort, maar bijvoorbeeld door de Auditdienst Rijk.’
Verder wil Eerenberg bekijken of medewerkers van de Belastingdienst zelf ook de systemen van de omzetbelasting kunnen beheren. Overigens doet de Belastingdienst al het beheer en onderhoud van de infrastructuur, zegt Van Kooten, die zeer kritisch staat tegenover de deal met de Amerikanen. Fast doet het technisch applicatiebeheer en voert wijzigingen in de software door.
Eerenberg staat een verschuiving van housing naar hosting voor. Daarbij wil hij de grens opzoeken van wat kan en mag gelet op de bestaande contracten.
De staatssecretaris zei volledig de ambitie van het kabinet te onderschrijven om Nederland digitaal onafhankelijker te maken. De Belastingdienst moet zelfs koploper worden, zei hij. Maar zo gemakkelijk gaat dit niet. Op de plank ligt een groot aantal projecten die wachten op verdere ontwikkeling. Zelf doen betekent dat prioriteiten worden bijgesteld. Bovendien wordt de autonomie beperkt door de netcongestie. Schaarste aan stroom staat uitbreiding van datacenters in de weg.
