Dagelijks zie je advertenties voor mobiele telefoons met navigatiesysteem als onderdeel van het abonnement; er wordt zelfs al geadverteerd met ‘gratis gis’. Tot voor kort waren deze systemen alleen lonend voor grote bedrijven met een sterke behoefte aan geografische informatie en voor specialistische activiteiten als kartering, transport en logistiek, buitendienst en hulpdiensten. Er waren uitgebreide legacy systemen nodig voor wat nu op een mobiele telefoon of pda past.
Elektronische kaarten zijn sinds de routeplanners op internet voor veel particulieren gemeengoed geworden. Het aanbod is inmiddels uitgebreid met stemgeleidingsystemen in auto’s en routeplanners op pda’s en mobiele telefoons. Naast de introductie van handhelds heeft vooral het gewijzigde licentiebeleid van een aantal grote softwareleveranciers een doorbraak veroorzaakt in de prijsstelling en marktpositionering van gis-software (geografisch informatiesysteem).
Sinds de introductie van Microsoft Mappoint, een betaalbaar gis-pakket inclusief realtime lbs-server met standaard kaartmateriaal, is deze technologie voor iedereen bereikbaar. Door de lancering van de Oracle 10g database en -applicatieserver, met zowel een versie voor kleine bedrijven als een zakelijke editie met alle geavanceerde (ruimtelijke) opties, zijn interessante toepassingsmogelijkheden ontstaan. Integratie met pakketen als SAP of Siebel via Interconnect maakt het mogelijk gegevens te combineren en te visualiseren op een pc, pda of telefoon.
Gespecialiseerde gis-leveranciers als Autodesk en Esri reageren hierop met bijvoorbeeld goedkopere versies van hun uitgebreide professionele gis-pakketten op basis van Microsoft-, J2EE- en Oracle-technologie.
Innovaties
Het is aannemelijk dat deze prijsverlagingen leiden tot een reeks innovaties. Er is een driedimensionaal bi-tool (business intelligence, bedrijfsintelligentie) ontwikkeld dat geografische punten kan weergeven op pda’s, desktops en elk ander draadloos toestel. Het kenmerkt zich door een hoge beschikbaarheid (volcontinu), wat onder andere van belang is voor internettoepassingen als gis-portalen. De nieuwe ruimtelijke analyse-opties omvatten onder andere classificatie, associatie en ruimtelijke correlatie. Deze worden onder meer bij datamining gebruikt. De resultaten van deze analyses zijn niet alleen op pc’s maar ook op pda’s en mobiele telefoons weer te geven. Microsoft levert standaard olap-functionaliteit mee, zodat integratie met bi minder een kwestie is. Alleen geavanceerde bi-oplossingen vereisen inrichting van aparte interfaces. Microsoft introduceerde onlangs zijn eigen locatieserver, waarmee onder andere Vodafone experimenteert. Locatie-gebaseerde platformen zijn momenteel grotendeels gebaseerd op Oracle-technologie (Locationet, Signalsoft en dergelijke). Naar verwachting zullen leveranciers van locatieplatformen en daardoor hun klanten opwaarderen naar 10g, waarmee ze meer mogelijkheden krijgen. Dit resulteert onder andere in dynamische navigatiesystemen op basis van gpa en mobiele positiebepaling.
Je kan interactief driedimensionale visualisaties genereren met behulp van objecten die in de database zijn opgeslagen, bijvoorbeeld van het weggedrag van een auto die rijdt door een steeds veranderend driedimensionaal berglandschap in verschillende seizoenen. Daarnaast zijn koppelingen met video (mpeg 4, WML) te realiseren.
Aanvaardbaar houden
Bij de laatstgenoemde toepassingsgebieden zijn een hoge beschikbaarheid en korte responstijd belangrijke randvoorwaarden. Voor de database die we nu gebruiken is het razendsnel ophalen van bestanden in multimediaformaten als blobs en mpeg sowieso een uitdaging. Als je geografische informatie koppelt met gegevens in multimediaformaat wordt het lastig de prestaties aanvaardbaar te houden. Verder is het al doende samenstellen van gegevens kritiek. Geografische data zijn meestal opgeslagen als raster- of vector-bestanden. Bij de huidige meerlaagse applicaties in combinatie met relationele databases zijn dit acties die capaciteit vreten. In beide gevallen is er een proces waarbij de kaart moet worden opgebouwd, vaak nog op basis van parameters. Het opzoeken van geografische informatie wordt wel steeds sneller door mogelijkheden als flashback queries.
Microsoft, Sun en Oracle schermen met de vereenvoudigde integratie. Tussen de platformen staan nu nog muren. De samenwerking tussen Oracle en Microsoft vermindert de integratieproblematiek hopelijk. Uitwisseling is technisch mogelijk middels bijvoorbeeld soap en XML.
Op dit moment concentreert de consumentenmarkt zich vooral op draagbare routeplanners. Door de snelle prijsdaling en introductie van systemen op eerst pda’s en vervolgens mobiele telefoons is dit succes met relatief weinig marketinginspanning gerealiseerd; dit vernieuwende product verkoopt zichzelf. In het kader van onder meer nieuwe telecommunicatiediensten worden op kleine schaal andersoortige services gelanceerd, zoals het opzoeken van bekenden in je omgeving met je mobiel, maar die hebben een fractie van het marktaandeel. Deze diensten zijn nu een stuk goedkoper te realiseren, maar zullen nog steeds marketinginspanningen vergen
Alternatieven
Doordat er inmiddels gis-pakketten te koop zijn voor minder dan vijfhonderd euro, is een markt ontstaan voor kleinere bedrijven. Opmerkelijk is dat veel initiatieven met de laatste generatie gis-software juist van middelgrote spelers komen. Geon en Acquis kondigen een nieuwe versie van een bestaand gis aan; een opwaardering van een 9i-product naar 10g. Terrasuite/Skyline introduceert bi-tooling gebaseerd op 10g. Verder zijn middelgrote bedrijven als Mapinfo bezig met het ontwikkelen van uitbreidingen voor onder meer Mappoint.
Microsoft heeft nog geen eigen software die is toegesneden op het grootbedrijf. De bedrijfsversie bevat niet alle opties die een grote organisatie nodig heeft. Autodesk is grotendeels overgegaan op Microsoft-technologie en biedt prijzige alternatieven. Er is verder een grote vervangingsmarkt, omdat de nu geïnstalleerde systemen voornamelijk legacy- en J2EE-systemen zijn, met daaronder veelal een Oracle-database. Door de komst van goedkopere gispakketten en kant-en-klare oplossingen is de gis-markt gesegmenteerd en kunnen consumenten, koeriers en multinationals hiermee werken.< BR>
drs. Ren� Glasbeek
