Jimmy Wales, medeoprichter van Wikipedia, maakt zich zorgen over sociale media die volledig draaien op reclame-inkomsten. Niet de kwaliteit van de artikelen en posts bepaalt wat je te zien krijgt, maar de kans dat je daarop klikt. Alles wat opvalt, de nieuwsgierigheid opwekt of voldoet aan de zucht naar sensatie krijgt voorrang. Uiteindelijk is het doel het publiek hieraan verslaafd te maken. Algoritmes zijn erop gericht gebruikers zo lang mogelijk op de site te houden. Want dat trekt adverteerders.
Wales sprak tijdens het virtuele techfestival And& te Leuven. Zijn thema luidde: ‘Is the truth still true?’ De Wikipedia-grondlegger noemde het zakelijk model van Facebook en andere sociale media ‘ongelooflijk destructief’.
Gebruikers komen hierdoor in een bubbel terecht die hen steeds verder van de waarheid brengt. Feiten doen er niet meer toe. Iedereen wordt maar in één richting geduwd. Alles lijkt geoorloofd zolang het maar clicks oplevert. Het algoritme bevoordeelt vreemde opinies en drukt waarheden naar achteren. Deze formule leidt ertoe dat belangrijke menselijke waarden verloren gaan. Volgens Wales kampt ook YouTube met dit probleem. Google kan onmogelijk alle video’s op content checken. Daardoor komt niet automatisch de beste, maar de meest verslavende content bovendrijven. Een abonnementsmodel is voor de sociale bedrijven geen alternatief omdat maar weinig bezoekers hiervoor willen betalen.
Wales is vaak gevraagd waarom Wikipedia geen advertenties accepteert. Maar dat zou ten koste gaan van de onafhankelijkheid. Het platform drijft volledig op vrijwillige bijdragen. Ook Wiki Tribune Social (WT.Social), Wikipedia’s antwoord op Facebook, is vrij van reclame. Ook dit nieuwe type sociale network, moet het van vrijwillige bijdragen hebben. Met een beperkt budget is Wales er in geslaagd 500.000 gebruikers aan te trekken voor deze pilot. Niet een algoritme maar de gebruiker zelf bepaalt wat die voorgeschoteld krijgt.
