De medezeggenschap binnen IT-ondernemingen is in ontwikkeling. Steeds meer grote bedrijven stellen een ondernemingsraad (OR) in. Onlangs zorgde Origin voor een doorbraak door de OR in samenwerking met de bonden te betrekken bij de besprekingen over de arbeidsvoorwaarden. Toch hebben nog veel bedrijven de medezeggenschap onvoldoende geregeld.
Sinds 1 maart is de gewijzigde Wet op de Ondernemingsraden van kracht. De instellingsgrens is hierin verhoogd van 35 naar vijftig werknemers. Niet alle ondernemers houden zich strikt aan deze bepalingen. Sijbe Dijkstra, verbonden aan de overkoepelende platformen voor ondernemingsraden bij hardware- en softwarebedrijven, geeft aan dat met name de medezeggenschap binnen veel kleine en middelgrote IT-ondernemingen te wensen overlaat. Volgens de voormalig secretaris van de OR van IBM scoort de medezeggenschap binnen de gehele branche onder het gemiddelde. "Dit is een gevoelsmatige uitspraak. Ik beschik niet over cijfers."
Schrikverhalen
Kleinere IT-bedrijven, vaak uit de kluiten gegroeide eenmanszaken, hebben in veel gevallen een cultuur van "niet kletsen maar werken." Ook schrikken de directieleden nog wel eens van de horrorverhalen, waarin het medezeggenschapsorgaan als vertragende factor naar voren komt. Zij nemen dan ook geen initiatief om een OR in te stellen. OR-voorzitter Addie Lassche van Baan Nederland vindt niet dat medezeggenschap vertraagt. "De OR werkt zeker niet vertragend, maar geeft juist een goede afspiegeling van de zaken die onder de medewerkers leven. De OR heeft een duidelijke signaalfunctie en is een goede gesprekspartner." Baan Nederland beschikt sinds 1990 over een medezeggenschapsorgaan.
Als de werkgever in gebreke blijft, kan een werknemer ook zelf het initiatief nemen. "Maar dat nemen veel werkgevers ze niet in dank af. De automatiseerders hebben het vaak erg druk en staan niet te springen om dit onderwerp op persoonlijke titel aan te slingeren", aldus Dijkstra.
Verbeteringen
Toch ziet Dijkstra wel verbeteringen. "Een aantal grote ondernemingen die jarenlang geen OR kenden, hebben er nu toch een ingesteld." Oracle is zo’n bedrijf. Op 17 april heeft deze onderneming een nieuwe OR ingesteld. Volgens de wet had het software-bedrijf al jaren geleden een OR moeten organiseren. "We waren er nog niet aan toe", verklaart Willem Asman, directeur Human Resources bij Oracle. "Een bedrijf moet een OR niet instellen omdat het verplicht is, maar omdat de organisatie er klaar voor is. Anders ontstaat er geen goede samenwerking tussen de directie en de OR", vult de nieuwe OR-voorzitter Leon Buijsman aan. Oracle kende al verschillende vormen van informeel overleg. "Dat was voldoende. Nu is de behoefte onder het personeel groter."
Verkeerd beeld
Buijsman verwacht dat de werkwijze van Origin gevolgen heeft voor de gehele branche. De OR van dit bedrijf heeft bij het vaststellen van de arbeidsvoorwaarden in samenwerking met de bonden een flinke vingen in de pap gehad. "De IT-sector zal hier zeker naar kijken", aldus de OR-voorzitter.
Dijkstra hoopt dat meer bedrijven het belang van medezeggenschap op de juiste waarde inschatten. "Een OR zorgt ervoor dat het geluid van de werknemers bij de top van het bedrijf terechtkomt. Directeuren hebben toch vaak een verkeerd beeld van hetgeen de werknemers willen."
